6. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Yıldırım Yayınları Sayfa 67

Merhaba sevgili öğrencim, 6. sınıf Türkçe dersimiz için gönderdiğin soruları şimdi birlikte adım adım inceleyip çözelim. Hiç merak etme, hepsini kolayca anlayacaksın. Hadi başlayalım!

Metne Hazırlanalım bölümündeki ilk soruyla başlıyoruz.

1. Atatürk’ün aşağıdaki sözünü okuyunuz ve ifadeden ne anladığınızı açıklayınız.
“Türk milletinin karakter ve âdetlerine en uygun olan idare, cumhuriyet idaresidir.”

Çözüm:
Adım 1: Öncelikle bu sözü dikkatlice okuyalım ve ne anlama geldiğini düşünelim. Atatürk, Türk milletinin yapısına, yani huyuna, suyuna, alışkanlıklarına en çok uyan yönetim şeklinin “cumhuriyet” olduğunu söylüyor.

Adım 2: Peki, cumhuriyet ne demekti? Hatırlayalım, cumhuriyet, halkın kendi kendini yönettiği, herkesin eşit olduğu, seçme ve seçilme hakkına sahip olduğu bir yönetim biçimi. Yani, ülkeyi yönetecek kişileri bizler, millet olarak seçeriz.

Adım 3: Türk milleti tarih boyunca bağımsızlığına çok düşkün olmuş, kimsenin egemenliği altında yaşamayı sevmemiş bir millettir. Kendi kararlarını kendi almak, kendi geleceğini kendi belirlemek ister. Bu özelliklerimiz, yani karakterimiz ve âdetlerimiz düşünüldüğünde, başkalarının değil, kendi irademizle yöneticilerimizi seçtiğimiz cumhuriyet, bize en uygun yönetim şekli oluyor. Çünkü cumhuriyet sayesinde her vatandaş, ülkesinin yönetiminde söz sahibi olabiliyor, eşit haklara sahip oluyor. Bu da bizim bağımsızlık ve özgürlük anlayışımıza çok uyuyor, değil mi? İşte Atatürk de tam olarak bunu anlatmak istemiş.

Sonuç: Atatürk bu sözüyle, Türk milletinin bağımsızlığına düşkün, kendi kendini yönetme arzusunda olan yapısına en uygun yönetim şeklinin, halkın kendi yöneticilerini seçtiği ve herkesin eşit olduğu cumhuriyet olduğunu vurgulamıştır.

Şimdi ikinci soruya geçelim.

2. Yandaki şiiri okuyunuz. Bu şiirden hareketle “cumhuriyet” konusundaki duygularınızı ve düşüncelerinizi arkadaşlarınızla paylaşınız.

DOĞUM GÜNÜN KUTLU OLSUN
Bugün,
Doğum günün senin.
Bugün,
Doğum günü ulus olmamızın.
Bak, süslendi bayraklarla yurdum.
Doğum günün kutlu olsun
Cumhuriyetim!

Türkan GEDİK BENGİ

Çözüm:
Adım 1: Şiiri okuduğumuzda, şairin cumhuriyeti bir “doğum günü” olarak gördüğünü fark ediyoruz. Hem de neyin doğum günü? “Ulus olmamızın” doğum günü! Bu çok güzel bir benzetme, değil mi? Çünkü cumhuriyetle birlikte biz gerçekten de kendi ayakları üzerinde duran, güçlü bir ulus olduk.

Adım 2: Şiirde yurdun bayraklarla süslendiği söyleniyor. Bu, cumhuriyetin bir bayram, bir kutlama sebebi olduğunu gösteriyor. Biz de her yıl 29 Ekim’de Cumhuriyet Bayramı’nı coşkuyla kutlarız. Okullar, sokaklar bayraklarla donatılır, törenler yapılır. Bu da şiirdeki “süslendi bayraklarla yurdum” dizesiyle ne kadar uyumlu!

Adım 3: Bu şiirden yola çıkarak cumhuriyet hakkında şunları düşünebiliriz:

• Cumhuriyet benim için bir özgürlük ve bağımsızlık sembolüdür. Kendi ülkemizin sahibi olmamızın, kendi kararlarımızı almamızın en güzel ifadesidir.
• Cumhuriyet sayesinde hepimiz eşitiz, herkesin söz hakkı var. Bu da bana güven ve huzur veriyor.
• Şiirdeki gibi, cumhuriyet benim için de bir bayram, bir kutlama sebebidir. Geleceğe umutla bakmamızı sağlayan bir hediyedir.
• Cumhuriyet sayesinde eğitim, sağlık gibi birçok imkana sahip olabiliyoruz. Bu da ülkemizin gelişmesi ve ilerlemesi için çok önemli.

Sonuç: Bu şiir, cumhuriyetin Türk milleti için ne kadar değerli olduğunu, bir ulusun yeniden doğuşunu ve bayram coşkusunu anlatan güçlü duygular içeriyor. Ben de cumhuriyetin bize getirdiği özgürlük, eşitlik ve bağımsızlık ruhuyla dolu, geleceğe umutla bakan bir Türk vatandaşı olmaktan gurur duyuyorum.

Dinleyelim bölümündeki soruya gelelim.

3. “Cumhuriyetin İlanı” adlı metni dinleyiniz. Metinde önemli gördüğünüz yerleri not alınız ve bu notları arkadaşlarınızla paylaşınız.

Çözüm:
Sevgili öğrencim, bu soruyu çözebilmemiz için “Cumhuriyetin İlanı” adlı metnin ses kaydına ihtiyacımız var. Ancak ben bu ses kaydına şu an ulaşamıyorum. Bu yüzden metni dinleyip önemli yerleri not alamıyorum. Ama sen okulda bu metni dinlediğinde, cumhuriyetin nasıl ilan edildiği, bu süreçte yaşananlar ve cumhuriyetin bize kazandırdıkları hakkında önemli notlar alabilirsin. Mesela, cumhuriyetin ilan tarihi, kimlerin katkısı olduğu, cumhuriyetle birlikte hayatımızda nelerin değiştiği gibi konuları not alıp arkadaşlarınla paylaşabilirsin.

Sonuç: Sesli metin olmadığı için bu soruyu tamamlayamıyorum.

Şimdi son bölüm olan Sözcük Çalışması‘na geçiyoruz. Burada koyu yazılmış kelimeleri anlamlarıyla eşleştireceğiz. Bu kısım hem kelime bilgimizi geliştirecek hem de cumhuriyetle ilgili terimleri daha iyi anlamamızı sağlayacak.

4. Dinlediğiniz metinde geçen aşağıdaki cümleleri okuyunuz. Bu cümlelerde verilen koyu yazılmış sözcükleri örnekteki gibi anlamlarıyla eşleştiriniz.

• Cumhuriyetin ilanının önündeki en büyük engel saltanattı.
• Şimdi, yürürlükte olan siyasi rejime uygun devlet şeklini bulmak zorunlu hâle gelmişti.
• “Türkiye Cumhuriyeti mesut, başarılı ve muzaffer olacaktır.”
• Böylece devletin adı ve rejimiyle ilgili tartışmalara son verildi.
• Bu uygulamayla meclis hükûmeti sistemi yerine parlamenter rejime geçilmiş oldu.

Anlamlar:

1. Bir devletin yönetim biçimi.
2. Bir ülkede hükümdarın, padişahın, sultanın egemen olması.
3. Üstün gelmek, yenmek, zafer kazanmak.
4. Başlıca görevi yasama, devlet bütçesini çıkarma, hükûmeti denetleme olan ve üyeleri halkoyu ile belirli bir süre için seçilen meclis veya meclisler, yasama kurulu, yasama meclisi, yasama organı ile ilgili.
5. Politika ile ilgili, siyasal, politik.

Çözüm:
Adım 1: Her bir kelimeyi ayrı ayrı ele alıp, verilen anlamlardan hangisinin ona en uygun olduğunu bulalım.

• saltanat: “Cumhuriyetin ilanının önündeki en büyük engel saltanattı.” cümlesinden de anladığımız gibi, cumhuriyetten önce padişahlık vardı. Padişahın ülkeyi tek başına yönettiği sisteme saltanat denir. O zaman, saltanat kelimesi için en uygun anlam:

  Anlam 2: Bir ülkede hükümdarın, padişahın, sultanın egemen olması.

• siyasi: “Şimdi, yürürlükte olan siyasi rejime uygun devlet şeklini bulmak zorunlu hâle gelmişti.” cümlesinde, ülkenin yönetimiyle ilgili bir durumdan bahsediliyor. Siyaset, devlet işleri, yönetim biçimiyle ilgili demektir. Bu durumda, siyasi kelimesi için en uygun anlam:

  Anlam 5: Politika ile ilgili, siyasal, politik.

• muzaffer: ““Türkiye Cumhuriyeti mesut, başarılı ve muzaffer olacaktır.”” cümlesinde, Türkiye Cumhuriyeti’nin nasıl olacağı anlatılıyor. Mesut ve başarılı olmasının yanı sıra, bir de muzaffer olacağı söyleniyor. Muzaffer, zafer kazanan demektir.

  Anlam 3: Üstün gelmek, yenmek, zafer kazanmak.

• rejim: “Böylece devletin adı ve rejimiyle ilgili tartışmalara son verildi.” cümlesinde, devletin adının yanında “rejimi” kelimesi geçiyor. Bir devletin nasıl yönetildiğini anlatan kavramdır rejim. Yani yönetim biçimi.

  Anlam 1: Bir devletin yönetim biçimi.

• parlamenter: “Bu uygulamayla meclis hükûmeti sistemi yerine parlamenter rejime geçilmiş oldu.” cümlesinde “meclis hükûmeti sistemi”nin yerine geçtiği söyleniyor. Parlamenter sistem, meclisin, yani parlamentonun önemli olduğu bir yönetim biçimidir. Anlam 4’te meclisin görevleri ve halkoyu ile seçilen üyelerden bahsediliyor. Bu da tam olarak parlamentoyu ve parlamenter sistemi anlatıyor.

  Anlam 4: Başlıca görevi yasama, devlet bütçesini çıkarma, hükûmeti denetleme olan ve üyeleri halkoyu ile belirli bir süre için seçilen meclis veya meclisler, yasama kurulu, yasama meclisi, yasama organı ile ilgili.

Sonuç: Kelimeleri anlamlarıyla doğru bir şekilde eşleştirdik. İşte eşleştirmelerimiz:

• saltanat → Bir ülkede hükümdarın, padişahın, sultanın egemen olması.
• siyasi → Politika ile ilgili, siyasal, politik.
• muzaffer → Üstün gelmek, yenmek, zafer kazanmak.
• rejim → Bir devletin yönetim biçimi.
• parlamenter → Başlıca görevi yasama, devlet bütçesini çıkarma, hükûmeti denetleme olan ve üyeleri halkoyu ile belirli bir süre için seçilen meclis veya meclisler, yasama kurulu, yasama meclisi, yasama organı ile ilgili.

Aferin sana! Gördüğün gibi tüm soruları birlikte çözdük. Bu kelimeleri ve cumhuriyetle ilgili konuları aklında tutman, derslerinde sana çok yardımcı olacak. Unutma, cumhuriyet bizim en değerli mirasımızdır!