6. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Yıldırım Yayınları Sayfa 241

Merhaba sevgili öğrencim! Ben senin 6. sınıf Türkçe öğretmeninim. Gördüğüm kadarıyla karşımızda çok güzel sorular var. Şimdi bu soruları seninle birlikte adım adım inceleyelim ve doğru cevaplarını bulalım. Hiç merak etme, hepsini en anlaşılır şekilde açıklayacağım. Hadi başlayalım!

Birinci Bölüm: Dinlediğiniz Metinle İlgili Doğru/Yanlış İfadeler

Sevgili öğrencim, bu bölümdeki soruları cevaplamak için aslında bir metni dinlemiş olmamız gerekiyor. Ama şu an o metin elimizde yok. Bu tür sorularda genellikle bir kişinin teknolojiyle, özellikle de bankamatiklerle yaşadığı zorluklar anlatılır. Ben de bu genel durumu varsayarak, metnin böyle bir konuyu işlediğini düşünerek cevapları işaretleyeceğim. Sen de eğer böyle bir metin dinlersen, verdiğim cevaplarla karşılaştırabilirsin, tamam mı?

1. Yazar bankamatikten ancak bir iki defa para çekebilmeyi başarmıştır.

Çözüm: Eğer yazarın bankamatik kullanmakta zorlandığı bir metin olsaydı, bu ifade doğru olurdu. Yani yazarın bu konuda pek başarılı olmadığını anlardık.

Sonuç: D (Doğru)

2. Orta kuşak diye tabir edilen insanların çoğu bankamatikten başarılı bir şekilde para çekebilmektedir.

Çözüm: Genellikle bu tür metinlerde yazarın zorlandığı durum, diğer insanların kolayca yaptığı şeylerle karşılaştırılır. “Orta kuşak” dediğimiz insanlar da teknolojiye daha yatkın olduğu için, onların bankamatik kullanmada başarılı olması beklenen bir durumdur. Bu ifade, yazarın durumunu daha iyi anlamamızı sağlar.

Sonuç: D (Doğru)

3. Yazar bankamatiğe her gittiğinde parasını çekebilmektedir.

Çözüm: Eğer yazar bankamatikten para çekmekte zorlanıyorsa (birinci ifadeye göre), o zaman her gittiğinde parasını çekebilmesi mümkün değildir, değil mi? Bu ifade, birinci ifadeyle çelişiyor.

Sonuç: Y (Yanlış)

4. Yazar bir gazetede çalışmaktadır.

Çözüm: Bu bilgi, yazarın bankamatiklerle olan sorunlarıyla doğrudan ilgili değil. Metinde bu konuda bir bilgi verilmediğini varsayarsak, bu ifadeyi doğru ya da yanlış olarak kesinleştiremeyiz. Ancak bu tür metinlerde yazarın mesleği genellikle bu bağlamda önemli bir yer tutmaz. Bu yüzden, metinde böyle bir bilgi verilmediğini düşünerek yanlış kabul edebiliriz.

Sonuç: Y (Yanlış)

5. Yazar zaman zaman banka kartını makineye kaptırmıştır.

Çözüm: Bankamatiklerle zorlanan birinin yaşayabileceği en yaygın sorunlardan biri de kartını makineye kaptırmasıdır. Bu, yazarın teknolojiyle uyum sağlayamama durumunu destekleyen bir ifade olurdu.

Sonuç: D (Doğru)

6. Bazı kişiler, yazarı çağdaş gelişmelere uyum sağlayamamakla suçlamıştır.

Çözüm: Yazarın bankamatiklerle yaşadığı zorluklar, onun modern teknolojiye ayak uydurmakta güçlük çektiği izlenimini verir. Bu durumda başkalarının onu bu konuda eleştirmesi veya suçlaması oldukça doğal bir durumdur.

Sonuç: D (Doğru)

İkinci Bölüm: Söz Varlığımız – “Gazete” Sözcüğü

“Gazete” sözcüğü aşağıdakilerin hangisinde “Yemediler, içmediler, gazetenin içine bir bankamatik makinesi yerleştirdiler.” cümlesindeki anlamıyla kullanılmıştır? İlgili kutucuğu işaretleyiniz.

Çözüm:

Adım 1: Önce bize verilen örnek cümledeki “gazete” kelimesinin ne anlama geldiğini anlayalım. “Yemediler, içmediler, gazetenin içine bir bankamatik makinesi yerleştirdiler.” cümlesinde “gazete”, basılı bir yayın olan gazetenin kendisi değil, gazetenin hazırlandığı, basıldığı veya yayımlandığı yeri, yani bir kurumu veya binayı ifade ediyor. Sanki “gazete binasına” ya da “gazete ofisine” gibi bir anlam var.

Adım 2: Şimdi şıklardaki “gazete” kelimelerinin anlamlarına bakalım.

• a) Dedem düzenli olarak gazete okur.

  Buradaki “gazete”, bildiğimiz basılı, haberlerin olduğu yayını ifade ediyor. Dedem onu alıp okuyor. Bu, örnek cümledeki anlamla aynı değil.

• b) Annemin çalıştığı gazeteye ara sıra giderim.

  Buradaki “gazete” ise annenin çalıştığı yer, yani gazetenin hazırlandığı, yayımlandığı kurum ya da binadır. “Gazeteye giderim” derken, gazete şirketine, gazete ofisine gittiğini anlarız. İşte bu anlam, örnek cümledeki “gazetenin içine bankamatik yerleştirdiler” ifadesindeki “gazete” kelimesinin anlamıyla birebir aynı.

Sonuç: Doğru cevap b) Annemin çalıştığı gazeteye ara sıra giderim. şıkkıdır.

Üçüncü Bölüm: Bağlaç ve Edatlar

Aşağıdaki bağlaç ve edatlardan hangileri bu metinde boş bırakılan yerlerden birine getirilemez? İlgili kutucukları işaretleyiniz.

Çözüm:

Sevgili öğrencim, bu soruda bize bir metin ve bu metindeki boşlukları doldurmak için kullanabileceğimiz bağlaç ve edatlar verilmiş. Bize düşen, bu boşluklara en uygun kelimeleri yerleştirmek ve sonrasında hangi kelimelerin hiçbir boşluğa uymadığını bulmak. Hadi metni adım adım dolduralım ve kelimeleri deneyelim.

Metin şöyleydi:
“Biraz önce bankadan geldim, hâlâ elim ayağım titriyor. Maaş günleri benim …………………. çok stresli geçer …………………. maaşı almak …………………. gittiğim banka şubesinin parası mutlaka …………………. mutlaka benim gittiğim saatlerde biter. Bunu nezaket …………………. bildiren hanım görevliye …………………. söyleyecek lafım kalmaz. Oysa o anda içimde ne fırtınalar kopar!”

Adım 1: Boşlukları en uygun kelimelerle dolduralım.

• Birinci boşluk: “Maaş günleri benim için çok stresli geçer.” (Kimin için stresli olduğunu belirtiyor.)
• İkinci boşluk: “…çok stresli geçer çünkü maaşı almak…” (Stresli geçmesinin nedenini açıklıyor.)
• Üçüncü boşluk: “…maaşı almak için gittiğim banka şubesinin…” (Maaşı alma amacını belirtiyor.)
• Dördüncü boşluk: “…parası mutlaka ya da mutlaka benim gittiğim saatlerde biter.” (“Mutlaka ya da mutlaka” kalıbı, bir şeyin kesinlikle gerçekleşeceğini, bir şekilde olacağını vurgular.)
• Beşinci boşluk: “Bunu nezaket ile bildiren hanım görevliye…” (Nezaketle bildirdiğini, nezaket yoluyla olduğunu belirtiyor.)
• Altıncı boşluk: “…hanım görevliye de söyleyecek lafım kalmaz.” (“-de” eki, “bile” anlamı katarak, görevliye bile bir şey söyleyemediğini vurguluyor.)

Adım 2: Hangi kelimeleri kullandığımızı ve hangi kelimelerin boşta kaldığını kontrol edelim.

Kullandığımız kelimeler:

• için (iki kez kullandık)
• çünkü
• ya da
• ile
• de / da

Boşta kalan kelimeler:

• veya
• ama

Adım 3: Şimdi boşta kalan bu kelimelerin, metindeki herhangi bir boşluğa kesinlikle getirilemez olup olmadığını kontrol edelim.

• veya: “Veya” kelimesi, “ya da” kelimesinin eş anlamlısıdır. Dördüncü boşluğa “mutlaka ya da mutlaka” demiştik. Bu boşluğa “mutlaka veya mutlaka” şeklinde de gelebilirdi. Her ne kadar “ya da” bu kalıpta daha yaygın olsa da, “veya” kelimesi de anlamı bozmadan kullanılabilir. Dolayısıyla, “veya” kelimesi getirilebilir. Bu yüzden “getirilemez” listemize girmiyor.
• ama: “Ama” kelimesi bir karşıtlık veya zıtlık bağlacıdır. Metindeki hiçbir boşluğa “ama” kelimesini koyduğumuzda anlamlı bir cümle kuramıyoruz. Örneğin:
  • “Maaş günleri benim ama çok stresli geçer.” (Anlamsız)
  • “…geçer ama maaşı almak…” (Anlamsız)
  • “…parası mutlaka ama mutlaka benim gittiğim saatlerde biter.” (Anlamsız)
  • “Bunu nezaket ama bildiren…” (Anlamsız)

  Gördüğün gibi, “ama” kelimesi metindeki boşluklardan hiçbirine uymuyor, cümleleri anlamsız hale getiriyor. Bu durumda “ama” kelimesi kesinlikle getirilemez.

Sonuç: Bu metinde boş bırakılan yerlerden birine ama bağlacı getirilemez.

Umarım bu açıklamalar senin için anlaşılır olmuştur sevgili öğrencim. Böylece bu zorlu soruları da birlikte çözmüş olduk! Başarılar dilerim!