Merhaba sevgili 6. sınıf öğrencim!
Türkçe dersimizdeki bu güzel deyimler etkinliğine hoş geldin. Deyimler, dilimize renk katan, az sözle çok şey anlatan kalıplaşmış söz öbekleridir. Şimdi bu deyimlerin anlamlarını ve nasıl kullanıldıklarını adım adım inceleyelim.
Görseldeki soruları adım adım çözüyorum, dikkatle takip et lütfen:
1. ağzını bıçak açmamak
Öncelikle, burada senden bu deyimin bir metinde geçtiği cümleyi yazman istenmiş. Ama bize herhangi bir metin verilmediği için, bu kısmı şu an için dolduramıyoruz. Eğer bir metin olsaydı, o metindeki cümleyi buraya yazacaktık. Ben de bu yüzden bu kısmı boş bırakıyorum veya sana örnek bir cümle veriyorum, sanki metinde geçiyormuş gibi düşünebiliriz.
Metinde geçtiği cümle: (Bize metin verilmediği için bu kısım doldurulamamıştır. Ancak örnek bir cümle verecek olursak: “Tüm gün konuşmadı, ağzını bıçak açmıyordu.”)
Şimdi gelelim deyimin anlamına dair tahminimize.
Tahminim: Bir insanın çok üzgün veya kırgın olduğu için hiç konuşmaması, suskun kalması. Sanki ağzını açmasına bir şey engel oluyormuş gibi düşünebiliriz.
Peki, sözlükte bu deyim ne anlama geliyor?
Sözlük anlamı:Çok üzüntülü veya dargın olduğu için hiç konuşmamak, suskun kalmak.
Gördüğün gibi tahminimizle sözlük anlamı birbirine çok yakın. Şimdi bu deyimi kendi kurduğumuz bir cümlede kullanalım.
Cümle: Babam işten çok yorgun gelmişti, o kadar üzgündü ki ağzını bıçak açmıyordu.
2. (birinin) sözünü tutmak
Yine aynı şekilde, bu deyimin metinde geçtiği cümleyi yazmamız istenmiş ama metin yok.
Metinde geçtiği cümle: (Bize metin verilmediği için bu kısım doldurulamamıştır. Ancak örnek bir cümle verecek olursak: “Arkadaşım, sözünü tuttu ve bana yardım etti.”)
Şimdi bu deyimin anlamına dair tahminimizle devam edelim.
Tahminim: Birine verilen sözü yerine getirmek, vaadini gerçekleştirmek.
Peki, sözlük anlamı nedir?
Sözlük anlamı:Verdiği sözü yerine getirmek, söylediği gibi yapmak.
Tahminimiz doğru çıktı! Şimdi de bu deyimi bir cümlede kullanalım.
Cümle: Annem, hafta sonu parka gideceğimize dair verdiği sözünü tuttu.
3. elinden geleni yapmak
Bu deyimin de metinde geçtiği cümlesi istenmiş, yine metnimiz yok.
Metinde geçtiği cümle: (Bize metin verilmediği için bu kısım doldurulamamıştır. Ancak örnek bir cümle verecek olursak: “Sınavı kazanmak için elinden geleni yaptı.”)
Şimdi deyimin anlamına dair tahminimize bakalım.
Tahminim: Bir iş için bütün gücünü, çabasını ortaya koymak, en iyisini yapmaya çalışmak.
Sözlük anlamı nedir dersin?
Sözlük anlamı:Bir işi başarmak için bütün gücünü, yeteneğini kullanmak, olanca çabasını göstermek.
Evet, bu deyimin anlamını da doğru tahmin ettik. Şimdi örnek bir cümle kuralım.
Cümle: Takımımız maçı kazanmak için elinden geleni yaptı ama yine de kaybettik.
4. hayrete düşmek
Yine metinde geçtiği cümle isteniyor, bu kısmı es geçiyoruz ya da örnek cümle ile dolduruyoruz.
Metinde geçtiği cümle: (Bize metin verilmediği için bu kısım doldurulamamıştır. Ancak örnek bir cümle verecek olursak: “Olayı duyunca herkes hayrete düştü.”)
Şimdi deyimin anlamına dair tahminimiz.
Tahminim: Çok şaşırmak, beklemediği bir durumla karşılaşınca afallamak.
Sözlük anlamı neymiş bakalım.
Sözlük anlamı:Şaşırmak, beklenmedik bir durum karşısında kalmak, çok şaşırmak.
Gördüğün gibi, tahminimizle sözlük anlamı yine aynı. Hadi bir cümle kuralım.
Cümle: Sihirbazın yaptığı numaralar karşısında tüm izleyiciler hayrete düştü.
5. başından geçmek
Son deyimimize geldik. Yine metin olmadığı için bu kısmı es geçiyoruz.
Metinde geçtiği cümle: (Bize metin verilmediği için bu kısım doldurulamamıştır. Ancak örnek bir cümle verecek olursak: “Dedem, gençliğinde birçok macera başından geçmiş.”)
Şimdi deyimin anlamına dair tahminimiz.
Tahminim: Bir olayı yaşamak, tecrübe etmek.
Sözlük anlamı nedir dersin?
Sözlük anlamı:Bir olayla karşılaşmak, bir olayı yaşamak, tecrübe etmek.
Tahminimiz yine doğru çıktı! Şimdi bu deyimi kullanarak bir cümle yazalım.
Cümle: Dün parkta yürürken çok komik bir olay başından geçti.
Harikasın! Deyimlerin anlamlarını öğrenmek ve onları cümle içinde kullanmak, hem sözcük dağarcığımızı geliştirir hem de kendimizi daha iyi ifade etmemizi sağlar. Bu çalışmayla deyimleri çok daha iyi anladığına eminim.