Merhaba sevgili 6. sınıf öğrencim! Türkçe dersine hoş geldin. Bugün seninle çok önemli ve güncel bir konu olan medya okuryazarlığı üzerine bir metin okuyup, o metinle ilgili soruları çözeceğiz. Unutma, bu soruları çözerken sadece okuduğumuz metinden yola çıkacağız ve bilgileri dikkatlice kullanacağız. Hazırsan başlayalım!
Şimdi sana gönderdiğim görseldeki soruları adım adım inceleyelim ve doğru cevapları bulalım.
1. Soru: “Televizyon En İyi Arkadaşım Yedi” adlı metinle daha önce dinlediğiniz “Ceylan, Kaplumbağa, Fare ve Karga” adlı metni tabloda verilen ölçütlere göre karşılaştırınız.
Sevgili öğrencim, bu soruda iki farklı metni karşılaştırmamız isteniyor. Ancak bize sadece “Televizyon En İyi Arkadaşım Yedi” metni verildiği için, diğer metin olan “Ceylan, Kaplumbağa, Fare ve Karga” hakkında bilgi sahibi değiliz. Bu yüzden sadece elimizdeki metnin özelliklerini doldurabiliriz. Diğer metin için ise “metin verilmediği için doldurulamamıştır” notunu düşeceğiz. Hadi “Televizyon En İyi Arkadaşım Yedi” metnini inceleyelim ve tabloyu dolduralım:
| Televizyon En İyi Arkadaşım Yedi | Ceylan, Kaplumbağa, Fare ve Karga | |
|---|---|---|
| Konusu | Bir çocuğun (Sol’un) aşırı televizyon izleme alışkanlığının hayatına olan olumsuz etkileri, derslerini, arkadaşlarını ve ailesini ihmal etmesi, sonrasında yaşadığı pişmanlık ve değişme isteğidir. Metin, televizyon bağımlılığının zararlarını ve dış dünyayla bağlantının önemini vurgular. | Metin verilmediği için doldurulamamıştır. |
| Şahıs ve varlık kadrosu |
| Metin verilmediği için doldurulamamıştır. |
| Olay örgüsü |
| Metin verilmediği için doldurulamamıştır. |
2. Soru: Aşağıda verilen akıllı işaretleri çeşitli kaynaklardan araştırarak anlamlarıyla eşleştiriniz. Ailenizle bir program izlediğinizde bu akıllı işaretlerden hangisini, neden tercih edeceğinizi belirtiniz.
Sevgili öğrencim, bu soruda medya okuryazarlığı için çok önemli olan akıllı işaretleri eşleştirmemiz ve bir tanesini seçerek nedenini açıklamanız isteniyor. Televizyon izlerken bu işaretler bize programların içeriği hakkında bilgi verir ve yaşımıza uygun olup olmadığını anlamamızı sağlar. Hadi eşleştirmeleri yapalım:
Adım 1: Akıllı İşaretleri Anlamlarıyla Eşleştirme
Görseldeki ilk işaret:
(Yetişkin ve çocuk figürlerinin olduğu simge)Anlamı: Genel İzleyici Kitlesi
Görseldeki ikinci işaret:
(7+ simgesi)Anlamı: 7 Yaş ve Üzeri
Görseldeki üçüncü işaret:
(13+ simgesi)Anlamı: 13 Yaş ve Üzeri
Görseldeki dördüncü işaret:
(Şimşek ve kurukafa benzeri simge)Anlamı: Şiddet / Korku
Görseldeki beşinci işaret:
(Çizgi içinde daire simgesi)Anlamı: Olumsuz Örnek Oluşturabilecek Davranışlar
Adım 2: Ailemle izlerken tercih edeceğim işaret ve nedeni
Ben 6. sınıf öğrencisi olduğum için, ailemle birlikte televizyon izlerken genellikle Genel İzleyici Kitlesi işaretini taşıyan programları tercih ederim. Çünkü bu işaret, programın her yaştan izleyici için uygun olduğunu, içerisinde korku, şiddet veya olumsuz örnek oluşturabilecek davranışlar gibi içeriklerin bulunmadığını gösterir. Böylece ailemle birlikte keyifli ve güvenli bir şekilde televizyon izleyebiliriz. Eğer daha bilgilendirici veya belgesel türü bir şey izleyeceksek ve 7 yaşından büyük olduğum için, 7 Yaş ve Üzeri işaretini taşıyan programları da tercih edebilirim. Ancak şiddet, korku veya olumsuz örnek içeren programlardan kesinlikle uzak dururum, çünkü bunlar hem beni rahatsız edebilir hem de bana kötü örnek olabilir.
3. Soru: Medya araçlarında ya da genel ağ sitelerinde sunulan bilgilerin size uygun olup olmadığını nasıl belirleyebiliriz?
Sevgili öğrencim, bu çok önemli bir soru! Günümüzde internet ve televizyon gibi medya araçları hayatımızın vazgeçilmez bir parçası. Bu araçlardan doğru ve bize uygun bilgileri seçmek, kendimizi korumak için çok önemli. İşte bir bilginin bize uygun olup olmadığını anlamak için dikkat etmemiz gerekenler:
Adım 1: Akıllı İşaretlere ve Yaş Sınırlarına Bakmak
- Televizyon programlarında gördüğümüz akıllı işaretler (bir önceki soruda eşleştirdiğimiz işaretler) bize programın içeriği ve hangi yaş grubuna uygun olduğu hakkında bilgi verir. Bu işaretlere dikkat ederek programın yaşımıza uygun olup olmadığını anlayabiliriz.
- İnternet sitelerinde veya oyunlarda da bazen yaş sınırlamaları olur. Bunlara uymak önemlidir.
Adım 2: Kaynağın Güvenilirliğini Sorgulamak
- Bir bilgiyi okuduğumuzda veya izlediğimizde, o bilginin nereden geldiğini düşünmeliyiz. Bilgi, güvenilir bir haber sitesinden mi, bir eğitim kurumunun sayfasından mı yoksa hiç tanımadığımız birinden mi geliyor? Resmi kurumların (devlet kurumları, üniversiteler vb.) siteleri genellikle daha güvenilirdir.
- Her duyduğumuz veya okuduğumuz şeye hemen inanmamalıyız. “Bu bilgi doğru mu?”, “Kim söylüyor?” gibi sorular sormalıyız.
Adım 3: Ebeveynlerimizden veya Öğretmenlerimizden Yardım İstemek
- Eğer bir bilginin doğru olup olmadığından veya bize uygun olup olmadığından emin olamazsak, annemize, babamıza veya öğretmenimize sormalıyız. Onlar bize doğru yolu gösterebilir ve yanlış bilgilerden korunmamıza yardımcı olabilirler.
- Özellikle internette karşılaştığımız rahatsız edici veya şüpheli içerikleri mutlaka bir büyüğümüzle paylaşmalıyız.
Adım 4: İçeriğin Amacını Anlamaya Çalışmak
- Bazen bazı içerikler bizi eğlendirmek, bilgilendirmek için yapılırken, bazıları da bizi yanıltmak, korkutmak veya yanlış yönlendirmek için hazırlanmış olabilir. İçeriğin bize ne vermek istediğini anlamaya çalışmalıyız. Reklamlar genellikle bir ürün satmak ister, haberler bilgi vermek ister.
Adım 5: Farklı Kaynaklardan Kontrol Etmek
- Önemli bir bilgiyi tek bir yerden almak yerine, aynı bilgiyi birkaç farklı, güvenilir kaynaktan daha kontrol etmek, bilginin doğruluğundan emin olmamızı sağlar.
Unutma, medya okuryazarlığı, yani medyayı doğru ve bilinçli kullanma becerisi, günümüz dünyasında hepimiz için çok önemli. Bu sayede kendimizi zararlı içeriklerden koruyabilir, doğru bilgilere ulaşabilir ve daha bilinçli bireyler olabiliriz.
Aferin sana, bu dersi de başarıyla tamamladın! Başarılarının devamını dilerim.