6. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Yıldırım Yayınları Sayfa 126

Yazar, birinci paragrafta neyle ilgili bir tanımlama yapmıştır?

Çözüm:

Metnin ilk paragrafını okuduğumuzda yazarın, “Atasözü, sözlük anlamıyla ‘Ataların uzun denemelere, gözlemlere dayanan yargılarını genel kural, bilgece düşünce ya da öğüt olarak veren ve kalıplaşmış bir biçimi olan, kamuca benimsenmiş, kısa sözlü söz’dür.” diyerek atasözü kavramını tanımladığını görüyoruz.

Cevap: Yazar, birinci paragrafta atasözü ile ilgili bir tanımlama yapmıştır.

Deyimle atasözünün ortak özelliği nedir?

Çözüm:

Yine birinci paragrafın son cümlesine baktığımızda, “Kalıplaşmışlık deyim gibi atasözünün de özelliğidir.” ifadesiyle karşılaşıyoruz. Bu cümle bize, deyim ve atasözünün ortak özelliğinin ne olduğunu açıkça gösteriyor.

Cevap: Deyimle atasözünün ortak özelliği kalıplaşmışlıktır. Yani her ikisi de belli bir biçimde söylenir ve kolay kolay değiştirilemez.

Neden atasözlerinin sözcükleri değiştirilip bunların yerine aynı anlama gelen başka sözcükler konulamaz ve söz dizimi bozulamaz?

Çözüm:

Metnin ikinci paragrafında bu sorunun cevabını bulabiliriz: “Kimi ayrılıklar olmakla birlikte genelde kural olarak atasözlerinin sözcükleri değiştirilip yerine aynı anlama gelen başka sözcükler konulamaz ve söz dizimi bozulamaz. Böyle yapılırsa özelliğini yitirir, atasözü olmaktan çıkar.” İşte bu yüzden atasözlerinin kelimelerini değiştiremeyiz.

Cevap: Atasözlerinin sözcükleri değiştirilip yerine başka sözcükler konulamaz ve söz dizimi bozulamaz çünkü böyle yapılırsa atasözü özelliğini yitirir ve atasözü olmaktan çıkar.

Bazı atasözlerinin bölgelere göre değişik biçimler almasıyla ilgili ne düşünüyorsunuz?

Çözüm:

Metnin beşinci paragrafında yazar, “Ayrıca kimi atasözümüzün bölgelere göre değişik biçimler aldığı da olur.” diye belirtiyor ve örnekler veriyor. Bu durum, dilin yaşayan bir varlık olduğunu, farklı bölgelerdeki insanların kendi ağız özelliklerine göre atasözlerini bazen ufak tefek değişikliklerle kullandığını gösterir. Bu, aslında dilimizin zenginliğini ve çeşitliliğini ortaya koyan doğal bir durumdur. Yazar da bunu bir gerçeklik olarak dile getiriyor.

Cevap: Atasözlerinin bölgelere göre değişik biçimler alması, dilin canlı ve değişken yapısının bir sonucudur. Bu durum, atasözlerinin halk arasında yayılırken farklı yörelerin dil özellikleriyle şekillenmesiyle ortaya çıkar ve aslında dilimizin kültürel çeşitliliğini gösterir. Metinde de bu durumun doğal olduğu ve eş anlamlı veya yakın anlamlı sözcüklerin kullanılmasıyla meydana geldiği belirtilmiştir.

Atasözleri nasıl ortaya çıkmış ve bugünlere kadar gelebilmiştir?

Çözüm:

Bu sorunun cevabını metnin ilk ve yedinci paragraflarında bulabiliriz:

İlk paragrafta atasözlerinin “Ataların uzun denemelere, gözlemlere dayanan yargılarını genel kural, bilgece düşünce ya da öğüt olarak veren” sözler olduğu belirtiliyor.
Yedinci paragraf ise atasözlerinin ortaya çıkış ve günümüze geliş sürecini detaylı anlatıyor: “Her atasözü, kuşkusuz ki gökten inmemiş, ilkin bir kişi ortaya atmıştır. İnsanlar onu benimseyip kullanmış, kullanırken de üzerinde kendilerine göre değişiklikler yapmışlardır. Bu da atasözünün kendine özgü bir biçim almasını sağlamış ve onu zamanla kalıplaştırmıştır. Böylece her atasözü yüzyılların imbiğinden süzülüp bugünlere gelmiştir.”

Cevap: Atasözleri, atalarımızın uzun süren deneme ve gözlemleri sonucunda edindikleri bilgece düşüncelerin ve öğütlerin bir ürünü olarak ortaya çıkmıştır. Başlangıçta bir kişi tarafından söylenmiş, ardından insanlar tarafından benimsenip kullanılmış ve bu süreçte bazı değişikliklere uğrayarak kendine özgü bir biçim almıştır. Zamanla kalıplaşarak, yani değişmez bir yapıya bürünerek yüzyıllar boyunca süzülüp günümüze kadar ulaşmıştır.

Ünite ve Sayfa Seçimi