Merhaba sevgili öğrencilerim,
Bugün sizlerle 6. Tema’mızın sonundaki öğrendiklerimizi değerlendireceğimiz sorulara bakacağız. Hazırsanız, şiirimizden başlayarak adım adım sorularımızı çözelim ve bilgilerimizi tazeleyelim!
A. 1-4. soruları aşağıdaki şiire göre cevaplayınız.
1. Şair ne hayal etmektedir?
Şair, şiirin ilk dizelerinden de anlaşıldığı gibi, yemyeşil, doğayla iç içe, huzurlu bir yer hayal ediyor. Bu yerde günlük güneşlik bir ev var, içinde çiçekler açmış ve herkes çok mutlu. Çocukların salıncak kurup oynadığı, ağaçların meyvelerini sunduğu, rüzgârın adeta konuştuğu, ıhlamur kokularının etrafı sardığı, bütün bir ailenin (ana, baba, evlat, torun) bir araya gelip mesut olduğu bir yaşam hayal ediyor. Kısacası, şair doğayla iç içe, mutlu ve huzurlu bir aile ortamının olduğu bir yer hayal ediyor.
2. Şairin hayal ettiği evin bahçesinde neler bulunmaktadır?
Şairin hayal ettiği evin bahçesi adeta bir cennet gibi! Şiirden anladığımız kadarıyla bahçede şunlar bulunuyor:
- Ihlamur ağaçları ve onların baygın kokusu.
- Gölgesinde oturulabilecek, dinlenilebilecek bir sıra (oturma alanı).
- Çocukların oynaması için salıncaklar.
- Meyvelerini sunan, eğilmiş dalları olan ağaçlar (yemiş veren ağaçlar).
3. Şairin anlattığı yerde yaşıyor olsanız burayı arkadaşlarınıza nasıl anlatırdınız?
Arkadaşlarım, burası gerçekten harika bir yer! Düşünsenize, yemyeşil çimenlerin üzerinde koşup oynayabiliyoruz. Evimiz hep güneş alıyor, etrafımız mis gibi çiçek kokuyor. Özellikle ıhlamur kokusu insanı mest ediyor! Bahçemizde kocaman salıncaklar var, istediğimiz kadar sallanabiliyoruz. Ağaçlar bize çeşit çeşit meyvelerini sunuyor, dalından koparıp yiyoruz. Rüzgâr bile sanki fısıldayarak bize bir şeyler anlatıyor. En güzeli de ailemizle, dedemizle, ninemizle, amcamızla, teyzemizle hep birlikte burada, doğanın içinde, huzurla yaşıyoruz. Burası tam da hayallerdeki gibi bir yer, gelin siz de görün!
4. “Baygın” sözcüğü şiirde aşağıdaki anlamlardan hangisiyle kullanılmıştır? İlgili kutucuğu işaretleyiniz ve sözcüğü bu anlamıyla bir cümlede kullanınız.
Şiirde “Baygın kokusu ıhlamurun.” dizesinde geçiyor bu kelime. Burada “baygın” kelimesi, ıhlamurun kokusunun çok yoğun, insanı sarhoş edecek kadar güçlü ve hoş olduğunu anlatmak için kullanılmış. Şimdi şıklara bakalım:
- a. Bayılmış, kendinden geçmiş.
- b. İnsanı kendinden geçirir gibi olan.
- c. Yığılmış, dökülmüş.
Doğru cevap b şıkkıdır. Çünkü ıhlamurun kokusu insanı kendinden geçirecek kadar hoş ve yoğundur.
Cümle:
Yaz akşamları, yasemin çiçeğinin baygın kokusu bütün sokağı sarardı.
B. Aşağıdaki ifadeler nesnel anlatımlı ise ifadelerin başına “N”, öznel anlatımlı ise “Ö” yazınız.
Sevgili öğrenciler, hatırlayalım:
- Nesnel anlatım (N): Kişisel görüş ve duygular içermeyen, doğruluğu veya yanlışlığı kanıtlanabilen, herkesçe aynı kabul edilen bilgilerdir.
- Öznel anlatım (Ö): Kişisel görüş ve duyguları içeren, kişiden kişiye değişebilen, doğruluğu veya yanlışlığı kanıtlanamayan bilgilerdir.
Şimdi cümlelerimize bakalım:
a. Bütün gün küçücük bir odada zaman geçiriyordu.
Çözüm: Bu cümlede geçen “küçücük” kelimesi, kişiden kişiye değişebilen bir yargıdır. Birine göre küçük olan bir oda, başkasına göre normal gelebilir. Bu yüzden bu cümle kişisel bir görüş içerir.
Sonuç: Ö
b. Ağaçtaki kuş sesleri huzur veriyordu içime.
Çözüm: “Huzur veriyordu içime” ifadesi, konuşan kişinin kişisel duygusunu, hissini anlatır. Herkes kuş seslerinden huzur duymayabilir.
Sonuç: Ö
c. Bugün saat 17.00’de Fransa’ya gitmek için uçağa binecek.
Çözüm: Bu cümledeki bilgiler (saat, yer, eylem) kanıtlanabilir, doğruluğu veya yanlışlığı kontrol edilebilir. Kişisel bir duygu veya görüş içermez.
Sonuç: N
ç. Çiçeklerin olmadığı yerde insanlar yaşayamaz.
Çözüm: Bu cümledeki “yaşayamaz” ifadesi çok iddialı ve genelleme içeren bir yargıdır. İnsanlar, çiçeklerin yoğun olmadığı birçok bölgede yaşayabilirler (örneğin kutup bölgeleri, bazı çöl alanları veya şehirlerin betona boğulmuş kısımları). Bu ifade, yazarın çiçeklerin insan hayatındaki önemine dair kişisel ve abartılı bir görüşünü yansıtır.
Sonuç: Ö
d. Doğadaki dengelerin korunmasında insanlara düşen görevler bulunmaktadır.
Çözüm: Bu ifade, doğanın korunmasının ve bu konuda insanlara düşen sorumlulukların bilimsel ve toplumsal olarak kabul görmüş bir gerçeğini dile getirir. Kişisel bir görüşten ziyade, üzerinde uzlaşılmış bir durumu anlatır.
Sonuç: N
e. Resme çiçekler eklenince resim daha bir güzelleşti.
Çözüm: “Daha bir güzelleşti” ifadesi, kişinin kendi beğenisini, estetik yargısını ortaya koyar. Güzellik anlayışı kişiden kişiye değişir, bu yüzden bu öznel bir ifadedir.
Sonuç: Ö