Merhaba sevgili 6. sınıf öğrencim! Türkçe dersinde bugün sana gönderdiğim bu güzel soruları adım adım inceleyelim ve birlikte çözelim. Sakın endişelenme, her şeyi en anlaşılır şekilde açıklayacağım. Hazırsan başlayalım!
Öncelikle, görselde gördüğümüz ilk bölüm, bir metinde geçen bazı kelimelerin anlamlarını bulmamızı istiyor. Görseldeki kutucuklar boş olsa da, bize verilen tanımlardan yola çıkarak bu kelimeleri TDK Güncel Türkçe Sözlük’ten bulalım. Böylece kelime dağarcığımızı da geliştirmiş oluruz.
Okuduğunuz metinde geçen anlamını bilmediğiniz sözcük veya sözcük gruplarının anlamlarını TDK Güncel Türkçe Sözlük’ten öğrenerek oluşturduğunuz sözlüğe yazınız.
Engelli yerlerden gelip geçenlerin ayak izlerinden oluşan, tekerlekli araç işlemeyen dar yol, keçi yolu, yolak.
Cevap: Bu tanım, özellikle dağlık yerlerde insanların veya hayvanların yürümesiyle oluşan ince ve dar yolları anlatır. Bu kelime patikadır.
Tek körüklü, dört tekerlekli, genellikle çift atlı binek arabası.
Cevap: Eski filmlerde veya tarihi yerlerde görmüşsündür, atların çektiği, genellikle iki atla kullanılan bu arabaya fayton denir.
Dağlık, yüksek bölgelerde, kışın hayat şartları güç olduğu için boş bırakılan, yazın havası iyi serin olan, hayvan otlatma veya dinlenme yeri.
Cevap: Özellikle yaz aylarında serinlemek ve hayvanları otlatmak için gidilen bu yüksek yerlere yayla denir.
Yöre.
Cevap: Yöre kelimesinin eş anlamlısı veya benzer anlamlısı olarak bölge kelimesini kullanabiliriz.
Sıkı, yoğun, hararetli.
Cevap: Bir şeyin çok sıkı, yoğun veya şiddetli olduğunu anlatmak için kesif kelimesini kullanırız.
Su biriktirmek için akan suyun önüne yapılan set.
Cevap: Akarsuyun önüne, suyun akışını durdurmak veya yavaşlatmak için yapılan engellere bent denir.
Suyu toplama, sulama ve elektrik üretme amacıyla akarsu üzerine yapılan bent.
Cevap: Bu tanım, 6. tanımdaki “bent”ten biraz daha özel ve büyük bir yapıyı anlatıyor. Hem su biriktirip tarlaları sulayan hem de elektrik üreten bu büyük yapıya baraj deriz.
Baykuşgillerden, orman, dağ ve kayalıklarda yaşayan, uzunluğu yaklaşık 65 cm, sırtı koyu kahverengi bir kuş türü.
Cevap: Bu özelliklere sahip büyük baykuş türüne puhu denir. Çok özel bir tanım, değil mi?
Alışılanın dışında kısa olan (yol).
Cevap: Bir yere gitmek için normal yoldan daha kısa olan, bazen patika gibi kullanılan yollara kestirme denir.
Küçük kor parçası.
Cevap: Yanmış odundan veya kömürden ayrılan, hala için için yanan küçük parçalara köz denir.
Şimdi de “Anlayalım, Yorumlayalım” bölümündeki sorulara geçelim. Bu soruları cevaplarken, görselde bize verilen metin parçacıklarından ve sorularda geçen ipuçlarından yararlanacağız. Unutma, metnin tamamı verilmediği için bazı sorulara kesin cevap veremeyebiliriz, bu durumda bunu belirtiriz.
Aşağıdaki soruları okuduğunuz metne göre cevaplayınız.
Yazar, gezisini nereye yapıyor?
Cevap:
Sevgili öğrencim, sorunun kendisinde de bize bir ipucu verilmiş. “Yazar, Abant’a bu kez hangi amaçla gitmiştir?” sorusu, yazarın gezisini Abant‘a yaptığını açıkça gösteriyor.
Yazar, Abant’a bu kez hangi amaçla gitmiştir?
Cevap:
Metin parçasına baktığımızda yazar, “Dağları saran ormanların ortasında masmavi gölün büyüsüne kapılıp gitmiştim.” diyor. Bu ifade bize yazarın doğanın güzelliklerini görmek, dinlenmek ve huzur bulmak amacıyla Abant’a gittiğini anlatıyor. Yani amacı doğayla baş başa kalmak ve keyifli vakit geçirmek.
Abant Gölü’ne ulaşan yazar hangi duyguları yaşıyor?
Cevap:
Yazarın “masmavi gölün büyüsüne kapılıp gitmiştim” sözü, onun hayranlık, büyülenme ve derin bir huzur içinde olduğunu gösteriyor. Gölün güzelliği onu çok etkilemiş.
Dereköylülerin geçim kaynağı nedir?
Cevap:
Sevgili öğrencim, görselde bize verilen metin parçaları içinde “Dereköylüler”den veya onların geçim kaynaklarından bahsedilmiyor. Bu yüzden bu soruya şu anki bilgilerimizle cevap veremiyoruz. Metnin tamamını okumamız gerekirdi.
Yolda karşılaştığı bir dedeyle yazar ne konuşuyor?
Cevap:
Yine sevgili öğrencim, görseldeki metin bölümlerinde yazarın yolda bir dedeyle karşılaştığına veya onunla konuştuğuna dair herhangi bir bilgi bulunmuyor. Bu nedenle bu soruya da cevap veremiyoruz.
Yazarın en son ulaştığı yer neresidir?
Cevap:
Metin parçalarında yazarın “Göl kıyısında faytonların sesi…” dediğini görüyoruz. Bu da bize yazarın Abant Gölü kıyısına ulaştığını ve orada vakit geçirdiğini anlatıyor. Görseldeki bilgilere göre en son ulaştığı yer burasıdır.
Şimdi de son bölümdeki cümleleri inceleyerek yazarın hangi duyularını kullandığını bulalım. Duyularımız, çevremizdeki dünyayı algılamamızı sağlar: görme, işitme, tatma, koklama ve dokunma.
Aşağıdaki cümlelerde yazarın hangi duyulardan (görme, işitme, tatma, koklama, dokunma) yararlandığını noktalı yerlere yazınız.
Dağları saran ormanların ortasında masmavi gölün büyüsüne kapılıp gitmiştim. (………….)
Cevap:
Burada “masmavi göl” ifadesiyle gölün rengi ve görüntüsü anlatılıyor. Renkleri gözlerimizle görürüz. Yani yazar bu cümlede görme duyusunu kullanmış.
Göl kıyısında faytonların sesi, cıvıl cıvıl kuş sesleri öylesine sarmıştı ki beni. (………….)
Cevap:
“Faytonların sesi” ve “kuş sesleri” dediğine göre, yazarın kulaklarıyla duyduğu seslerden bahsediliyor. Bu da işitme duyusunun kullanıldığını gösterir.
Susuzluğumu lezzetli kaynak suyuyla dindiriyorum. (………….)
Cevap:
“Lezzetli kaynak suyu” ifadesi, suyun tadıyla ilgili bir durum. Tat almak için dilimizi kullanırız. Bu cümlede yazar tatma duyusundan yararlanmış.
Hafif bir turunçgil kokusu geliyor mantarlardan. (………….)
Cevap:
“Turunçgil kokusu” dediğine göre, yazar burnuyla bir koku algılamış. Bu da koklama duyusunun kullanıldığını gösterir.
Sabah, soğuk bir güne uyanıyorum. (………….)
Cevap:
“Soğuk bir güne uyanıyorum” derken, yazarın teninde hissettiği soğukluktan bahsediliyor. Soğukluk, sıcaklık gibi hisleri tenimizle algılarız. Bu da dokunma duyusudur.
Harika bir iş çıkardın! Tüm soruları dikkatlice inceledik ve doğru cevaplarını bulduk. Bu tür sorular, hem kelime dağarcığımızı geliştirir hem de okuduğumuzu anlama ve yorumlama becerimizi güçlendirir. Unutma, Türkçe dersinde her zaman dikkatli okumak ve düşünmek çok önemlidir. Başarılar dilerim!