Merhaba sevgili 6. sınıf öğrencim! Türkçe dersimize hoş geldin. Sana gönderdiğin metin ve soruları dikkatlice inceledim. Şimdi bu metinden yola çıkarak soruları adım adım çözelim ve cevaplarını güzelce açıklayalım. Hazır mısın? Hadi başlayalım!
1. Okuduğunuz metinden yararlanarak iki tane amaç-sonuç cümlesi yazınız.
Sevgili öğrencim, amaç-sonuç cümlelerinde bir eylemin hangi amaçla yapıldığını ve o amacın sonucunda ne olduğunu anlatırız. Yani, “Ne için?” sorusuna cevap veren bir bölüm bulunur. Metni tekrar okuduğumuzda, bazı olayların neden yapıldığını görebiliriz.
Çözüm:
Anlatıcı, nineciğini eğlendirmek amacıyla bayram yerine götürdü.
Burada nineciği bayram yerine götürmenin amacı, onu eğlendirmek. Yani “ne için götürdü?” sorusunun cevabı “eğlendirmek için” oluyor.
Anneler çocuklarını atlıkarıncaya ve dönme dolaba bindirmek için bayram yerine götürür.
Bu cümlede de annelerin çocuklarını bayram yerine götürme amacı, onları atlıkarıncaya ve dönme dolaba bindirmek. Bu da bize bir amaç-sonuç ilişkisi gösteriyor.
2. Okuduğunuz metnin görsellerini inceleyerek görsellerin metne olan katkısını yazınız.
Sevgili öğrencim, bir metnin görselleri bazen bize metinde anlatılanları daha iyi anlamamızı sağlar, hatta bazen metinde anlatılmayan ama hissedilen duyguları da gösterir. Metnimizin yanındaki görseli hatırlayalım.
Çözüm:
Metnin görseli, hikâyede anlatılan değişimi ve nineciğin geçmişle günümüz arasındaki beklentisini çok güzel yansıtıyor. Görselde nine ve anlatıcının modern apartmanların önünde, aradıkları eski bayram yerini bulamama şaşkınlığı ve hatta hafif bir üzüntüsü hissediliyor. Arka planda ise eskiden eğlence ve neşe dolu olan bayram yerinin yerini alan apartmanlar ve biraz da olsa eğlenen çocuklar var. Bu durum, nineciğin hayalindeki bayram yeri ile karşılaştığı modern gerçeklik arasındaki farkı gözler önüne seriyor. Böylece okuyucu, metnin ana fikrini ve duygusal derinliğini daha iyi anlıyor, nineciğin hislerini daha iyi kavrıyor.
3. Aşağıdaki kutucuklara bayram geleneklerimizi örnekteki gibi yazınız.
Bayramlar bizim için çok özeldir ve bu özel günlerde yaptığımız bazı alışkanlıklarımız, yani geleneklerimiz vardır. Metinde ve genel kültürümüzde olan bayram geleneklerini hatırlayalım.
Çözüm:
- El öpmek
- Büyükleri ziyaret etmek
- Atlıkarıncaya binmek
- Bayram yerine gitmek
- Geleneksel tatlılardan yemek (Sakız, Keten Helva vb.)
- Yeni kıyafetler giymek (metinde doğrudan geçmese de bayramın genel ruhunda vardır ve bazen ima edilir.)
4. “Bayram Yeri” metninden alınan aşağıdaki bölümü okuyunuz. Metinde geçen tekil, çoğul, somut ve soyut adları belirleyerek ilgili yerlere yazınız.
“Çocuk gibi olmuştu son zamanlarda nineciğim. Örneğin küçücük bir kumaş parçası için benim kızla atışıyor, “O benim!” diyor, vermiyordu. Bazı günler sofrada oğlumla atışıyor. “Orada ben oturacağım!” diyordu. Gayet isteği yerine getirilmezse çocuk gibi bir köşeye çekiliyor, yüzünü asıyor, küsüyordu… Onun için bayramın ikinci sabahı bindirdim ninemi bir otobüse, bayram yerine götürdüm. Yolda bana ne dualar etti, ne dualar…”
Şimdi bu minik metin parçasındaki isimleri (adları) tek tek inceleyelim. İsimler varlıkları, kavramları karşılayan sözcüklerdi, hatırladın mı? Tekil, çoğul, somut ve soyut olarak ayıracağız.
Çözüm:
- Tekil adlar:
Bir varlığı tek olarak belirten adlardır. Yani sayıca bir tanedirler.
Örnekler: çocuk, ninecik, kumaş, parça, kız, sofra, oğul, istek, köşe, yüz, bayram, sabah, otobüs, yer, yol
- Çoğul adlar:
Birden fazla varlığı belirten adlardır. Genellikle “-ler, -lar” ekini alırlar.
Örnekler: zamanlar (zamanlarda kelimesinden), günler, dualar
- Somut adlar:
Beş duyu organımızdan (görme, işitme, koklama, tatma, dokunma) en az biriyle algılayabildiğimiz adlardır.
Örnekler: çocuk, ninecik, kumaş, parça, kız, sofra, oğul, köşe, yüz, sabah, otobüs, yer, yol, gün (günler kelimesinden)
- Soyut adlar:
Beş duyu organımızdan hiçbiriyle algılayamadığımız, sadece zihnimizde var olan kavramları belirten adlardır.
Örnekler: zaman (zamanlar kelimesinden), istek, bayram (tatil kavramı olarak), dua (dualar kelimesinden)
Aferin sana! Gördüğün gibi metinleri dikkatli okuyup, kelimeleri iyi tanıyınca bütün soruları kolayca çözebiliyoruz. Başarılarının devamını dilerim!