Merhaba sevgili öğrencilerim! Bugün sizlerle çok güzel, hem düşündürücü hem de yazma becerilerimizi geliştirecek bir etkinlik yapacağız. Hazırsanız, ilk metnimizle başlayalım!
1. Soru: Aşağıda verilen metni “dürüstlük” değerine uygun biçimde tamamlayınız.
Metin:
Pelin para çekmek için bir bankaya gidiyor. Oh, hiç sıra yok! Bankamatiğin önünde elma yeşili tuhaf mantolu bir kadın var yalnızca. Kadın, kartını el çantasına yerleştirip yerini Pelin’e bırakıyor.
Pelin, kartını yuvaya itiyor, şifresini yazıyor, “20 TL” tuşuna basıyor, kartını geri alıyor ve para çıkmış mı diye bakmak için hafifçe eğiliyor. Bir de ne görsün? Orada zaten para var!
Pelin paraları sayıyor, tam 100 TL. Bilgi fişini kontrol ediyor. Hata yok, yalnızca 20 TL istemiş. Zaten para da o sırada makineden çıkıyor.
Bir anda olanı biteni kavrıyor Pelin. Ondan önce bankamatikte işlem yapan yeşil mantolu kadın, kartını alıp parasını unutmuş olmalı.
Pelin çevresine bakınıyor. Sokağın sonunda elma yeşili koca mantoyu fark ediyor, kadın otobüse binmek üzere. Hiç kuşku yok, paranın sahibi o.
Çözüm:
Sevgili çocuklar, Pelin’in yaşadığı bu olay size ne hissettirdi? Pelin, kendisinin çekmediği, başkasına ait bir parayı buldu. Üstelik parayı unutan kişiyi de gördü. Şimdi Pelin’in dürüst bir insan olarak ne yapması gerektiğini düşünelim ve hikâyeyi bu yönde tamamlayalım.
Adım 1: Pelin’in parayı bulduğunu ve sahibini gördüğünü anladık. Dürüstlük, başkasının hakkını gözetmek, doğru ve adil davranmaktır. Bu durumda Pelin’in görevi, parayı sahibine ulaştırmak olmalı.
Adım 2: Hikâyenin devamını, Pelin’in parayı sahibine nasıl geri verdiğini anlatarak yazalım.
Tamamlanmış Metin:
Pelin para çekmek için bir bankaya gidiyor. Oh, hiç sıra yok! Bankamatiğin önünde elma yeşili tuhaf mantolu bir kadın var yalnızca. Kadın, kartını el çantasına yerleştirip yerini Pelin’e bırakıyor.
Pelin, kartını yuvaya itiyor, şifresini yazıyor, “20 TL” tuşuna basıyor, kartını geri alıyor ve para çıkmış mı diye bakmak için hafifçe eğiliyor. Bir de ne görsün? Orada zaten para var!
Pelin paraları sayıyor, tam 100 TL. Bilgi fişini kontrol ediyor. Hata yok, yalnızca 20 TL istemiş. Zaten para da o sırada makineden çıkıyor.
Bir anda olanı biteni kavrıyor Pelin. Ondan önce bankamatikte işlem yapan yeşil mantolu kadın, kartını alıp parasını unutmuş olmalı.
Pelin çevresine bakınıyor. Sokağın sonunda elma yeşili koca mantoyu fark ediyor, kadın otobüse binmek üzere. Hiç kuşku yok, paranın sahibi o.
Pelin hiç tereddüt etmeden elindeki 100 TL’yi sıkıca tuttu ve hızla yeşil mantolu kadının peşinden koşmaya başladı. “Hanımefendi! Hanımefendi!” diye seslendi. Kadın durup arkasına baktığında, Pelin’in nefes nefese ona doğru geldiğini gördü. Pelin, elindeki parayı uzatarak, “Sanırım bankamatikte paranızı unuttunuz. Ben kendi paramı çekerken buldum,” dedi. Yeşil mantolu kadın şaşkınlıkla el çantasını kontrol etti ve gözleri büyüdü. “Aman Allah’ım! Gerçekten unutmuşum! Çok teşekkür ederim kızım, ne kadar dürüst bir çocuksun!” diyerek Pelin’e sarıldı. Pelin, kadının yüzündeki mutluluğu görünce içten bir gülümseme hissetti. Kendi 20 TL’sini çekip evine doğru giderken, başkasının hakkını korumanın ve dürüst olmanın verdiği huzurla içi doluydu.
***
2. Soru: Aşağıda konusu doğruluk ve dürüstlük olan özdeyişler verilmiştir. Bu özdeyişlerden birini seçip defterinize bununla ilgili bilgilendirici bir metin yazınız. Metninizin içeriğine uygun bir başlık belirlemeye, yazım ve noktalama kurallarına uymaya özen gösteriniz.
Özdeyişler:
- Güzel düşün, iyi hisset, yanılma, aldanma. Ne varsa doğrudur, doğruluk şaşar sanma. – Tevfik Fikret
- Herkesler doğrudur, sen doğru isen. Bulunmaz doğruluk, sen eğri isen. – Yunus Emre
- Budur benim hayatta beğendiğim meslek, sözün odun gibi olsun doğrun tek. – M. Akif ERSOY
- Kimin düşündüğü ile söylediği bir olursa işte doğru insan odur. – Yusuf Has Hacip
Çözüm:
Şimdi de sıra sizde! Bu güzel sözlerden birini seçip üzerine bir yazı yazacağız. Ben size bir örnek olsun diye Yusuf Has Hacip’in özdeyişini seçtim. Hadi bakalım, ben nasıl yazmışım, siz de kendi seçtiğiniz özdeyişle benzerini yapmaya çalışın!
Adım 1: Özdeyişlerden birini seçelim. Ben Yusuf Has Hacip’in sözünü seçtim:
Kimin düşündüğü ile söylediği bir olursa işte doğru insan odur. – Yusuf Has Hacip
Adım 2: Bu özdeyişi açıklayan ve dürüstlükle bağını kuran bir metin yazalım. Unutmayın, yazı yazarken başlık koymayı, yazım ve noktalama kurallarına dikkat etmeyi unutmuyoruz.
Başlık: Düşüncen ve Sözün Bir Olsun: Gerçek Dürüstlük
Metin:
Sevgili arkadaşlar, hayatımızda en önemli değerlerden biri de dürüstlüktür. Peki, dürüstlük tam olarak ne anlama geliyor? Yusuf Has Hacip’in çok güzel bir sözü var: “Kimin düşündüğü ile söylediği bir olursa işte doğru insan odur.” Bu söz aslında dürüstlüğün en güzel tanımını yapıyor. Yani, eğer aklımızdan geçenlerle, kalbimizden geçenlerle dışarıya söylediğimiz sözler aynıysa, o zaman biz dürüst bir insanız demektir.
Düşünsenize, bir arkadaşımız bize bir şey anlattığında, onun içinden gelerek konuştuğunu, yalan söylemediğini bilmek bize güven verir, değil mi? İşte bu, düşündüğü ile söylediğinin bir olmasıdır. Eğer bir insan başka bir şey düşünüp, bambaşka bir şey söylerse, o zaman ona güvenmek zorlaşır. Dürüstlük, hem kendimize hem de başkalarına karşı açık ve samimi olmaktır. Bu sayede hem içimiz rahat olur hem de çevremizdeki insanlar bize daha çok inanır ve güvenir. Unutmayın, dürüstlük tıpkı bir ağacın kökleri gibidir; ne kadar derinse, ağaç o kadar sağlam durur. Biz de dürüst oldukça, hayatta daha sağlam adımlar atarız.