Merhaba sevgili 6. sınıf öğrencilerim! Bugün sizlerle çok güzel bir Türkçe etkinliği yapacağız. Bize verilen görsellerdeki soruları dikkatlice inceleyerek, hem grafik okuma becerilerimizi geliştirecek hem de şiirimizdeki bazı kelimelerin anlamlarını öğreneceğiz. Haydi bakalım, kalemleriniz hazır mı? Başlıyoruz!
Grafik Okuma Bölümü
İlk bölümümüzde bir grafik var. Bu grafikte, ortaokuldaki öğrencilerin kardeş okullarına göndermek üzere topladıkları kırtasiye gereçleri ve kitap sayıları gösterilmiş. Grafiği iyi okumak çok önemli, çünkü soruların cevapları bu grafikte saklı.
Şimdi gelin, grafiği dikkatlice inceleyelim ve aşağıdaki ifadelerin doğru mu, yanlış mı olduğunu bulalım.
1. Soru: 5 ve 6. sınıf öğrencileri, 7 ve 8. sınıf öğrencilerinden daha fazla kırtasiye gereci toplamıştır.
Çözüm:
Bu soruyu çözmek için grafikteki pembe renkli çubuklara bakmamız gerekiyor, çünkü pembe renk “Kırtasiye” sayısını gösteriyor.
- 5 ve 6. sınıfların topladığı kırtasiye gereci miktarı: 120
- 7 ve 8. sınıfların topladığı kırtasiye gereci miktarı: 100
Şimdi bu sayıları karşılaştıralım:
120 (5 ve 6. sınıflar) > 100 (7 ve 8. sınıflar)
Gördüğümüz gibi, 5 ve 6. sınıf öğrencileri 7 ve 8. sınıf öğrencilerinden daha fazla kırtasiye gereci toplamış. Yani bu ifade doğru.
Sonuç: Y
2. Soru: 7 ve 8. sınıf öğrencilerinin bağış için topladıkları kitap sayısı daha fazladır.
Çözüm:
Bu soruda “kitap sayısı” dediği için grafikteki mavi renkli çubuklara bakmalıyız.
- 5 ve 6. sınıfların topladığı kitap sayısı: 150
- 7 ve 8. sınıfların topladığı kitap sayısı: 200
Şimdi bu sayıları karşılaştıralım:
200 (7 ve 8. sınıflar) > 150 (5 ve 6. sınıflar)
Evet, 7 ve 8. sınıf öğrencilerinin topladığı kitap sayısı daha fazla. Bu ifade de doğru.
Sonuç: Y
3. Soru: Toplanan kitap sayısı kırtasiye gereçlerinden fazladır.
Çözüm:
Bu soruyu cevaplamak için önce toplam kitap sayısını ve toplam kırtasiye gereci sayısını bulmamız gerekiyor. Yani tüm sınıfların topladıklarını bir araya getireceğiz.
Adım 1: Toplam kitap sayısını bulalım.
5 ve 6. sınıflar: 150 kitap
7 ve 8. sınıflar: 200 kitap
Toplam kitap sayısı:
150
+ 200
—–
350 kitap
Adım 2: Toplam kırtasiye gereci sayısını bulalım.
5 ve 6. sınıflar: 120 kırtasiye
7 ve 8. sınıflar: 100 kırtasiye
Toplam kırtasiye gereci sayısı:
120
+ 100
—–
220 kırtasiye
Adım 3: Karşılaştırma yapalım.
Toplam kitap sayısı (350) ile toplam kırtasiye gereci sayısı (220) arasında karşılaştırma yapıyoruz:
350 > 220
Gördüğümüz gibi, toplam kitap sayısı kırtasiye gereçlerinden daha fazla. Bu ifade de doğru.
Sonuç: Y
4. Soru: 5 ve 6. sınıf öğrencileri, 7 ve 8. sınıf öğrencilerinden daha fazla kitap ve kırtasiye gereci toplamıştır.
Çözüm:
Bu soruda her iki sınıf grubunun toplamda ne kadar malzeme topladığını bulup karşılaştırmamız gerekiyor.
Adım 1: 5 ve 6. sınıf öğrencilerinin topladığı toplam malzemeyi bulalım.
- Kitap: 150
- Kırtasiye: 120
Toplam:
150
+ 120
—–
270 malzeme
Adım 2: 7 ve 8. sınıf öğrencilerinin topladığı toplam malzemeyi bulalım.
- Kitap: 200
- Kırtasiye: 100
Toplam:
200
+ 100
—–
300 malzeme
Adım 3: Karşılaştırma yapalım.
5 ve 6. sınıflar: 270 malzeme
7 ve 8. sınıflar: 300 malzeme
270 < 300
Yani, 5 ve 6. sınıf öğrencileri, 7 ve 8. sınıf öğrencilerinden daha az malzeme toplamış. Bu ifade yanlış.
Sonuç: D
—
Söz Varlığımız Bölümü
Şimdi de ikinci görseldeki “Adsız Çeşme” adlı şiiri okuyarak, altı çizili kelimelerin anlamlarını bulalım. Bu bölüm, kelime bilgimizi geliştirmek için harika bir fırsat!
1. Kelime:sıcak
Şiirden alıntı: “Fırın yakmış gökte güneş, / Ateş gibi sıcak vardı.”
Çözüm:
Şiirdeki “Ateş gibi sıcak vardı” ifadesi, güneşin ne kadar yakıcı olduğunu, yani havanın ne kadar yüksek ısıda olduğunu anlatıyor. Şimdi verilen seçeneklere bakalım:
- a) Isısı yüksek olan, çok ısınmış.
- b) Havadaki yüksek ısı.
- c) Dostça olan, sevgi dolu.
Şimdi bu seçenekleri inceleyelim:
- a) “Isısı yüksek olan, çok ısınmış” ifadesi, “sıcak” kelimesinin genel ve tam anlamını veriyor. Ateş gibi sıcak denildiğinde aklımıza gelen ilk şey budur.
- b) “Havadaki yüksek ısı” da doğru bir anlam gibi görünse de, “sıcak” kelimesinin kendisi direkt olarak “ısısı yüksek olan” anlamına gelir. Havadaki ısı, sıcağın bir sonucudur.
- c) “Dostça olan, sevgi dolu” ifadesi ise “sıcakkanlı” gibi kullanımlarda karşımıza çıkar, yani mecazi bir anlamdır. Şiirdeki bağlama hiç uymuyor.
Bu durumda, şiirdeki “ateş gibi sıcak” ifadesine en uygun ve kelimenin gerçek anlamını en iyi yansıtan seçenek a) Isısı yüksek olan, çok ısınmış. seçeneğidir.
Sonuç: Isısı yüksek olan, çok ısınmış.
2. Kelime:silik
Şiirden alıntı: “Yazılıydı bir tek isim. / O da silik, kim bilir kim?”
Çözüm:
Şiirde bir çeşmeden bahsediliyor ve üzerinde yazılı bir ismin olduğu, ancak bu ismin “silik” olduğu söyleniyor. “Kim bilir kim?” ifadesi de bu ismin okunmasının zor olduğunu, belki de zamanla yıprandığını düşündürüyor. Şimdi verilen seçeneklere bakalım:
- a) Üstündeki yazı veya çizgiler silinmiş, bozulmuş, aşınmış olan.
- b) Kendini gösteremeyen, dikkati çekmeyen veya önemli ve belirli olmayan.
- c) Kendini gösteremeyen.
Şimdi bu seçenekleri inceleyelim:
- a) “Üstündeki yazı veya çizgiler silinmiş, bozulmuş, aşınmış olan” ifadesi, bir yazının zamanla yıpranarak okunamaz hale gelmesini, yani tam da şiirdeki “silik” ismin durumunu anlatıyor.
- b) “Kendini gösteremeyen, dikkati çekmeyen veya önemli ve belirli olmayan” ifadesi, genellikle bir kişinin özelliği için kullanılır. Örneğin, “silik bir karakter” deriz. Bu mecazi anlam, şiirdeki fiziksel bir yazının durumu için uygun değil.
- c) “Kendini gösteremeyen” ifadesi de b seçeneğinin kısaltılmış halidir ve yine mecazi anlama daha yakındır.
Bu durumda, şiirdeki “silik” kelimesinin anlamını en iyi karşılayan seçenek a) Üstündeki yazı veya çizgiler silinmiş, bozulmuş, aşınmış olan. seçeneğidir.
Sonuç: Üstündeki yazı veya çizgiler silinmiş, bozulmuş, aşınmış olan.
Aferin çocuklar! Gördüğünüz gibi, hem grafikleri doğru okuyarak bilgileri yorumladık hem de şiirimizdeki kelimelerin anlamlarını bulduk. Bu tür çalışmalar, okuduğumuzu daha iyi anlamamıza ve kelime dağarcığımızı geliştirmemize yardımcı olur. Bir sonraki dersimizde görüşmek üzere, kendinize iyi bakın!