Merhaba sevgili öğrencilerim! Bugün sizlerle, Ara Güler’in o harika fotoğraf dünyasına bir yolculuk yapacak ve ona dair metinle ilgili soruları çözeceğiz. Hazır mısınız? Başlayalım!
1. Ara Güler’in yerinde siz olsaydınız nasıl davranırdınız? Charlie Chaplin’in fotoğrafını çekip çekmeyeceğinizi nedenleriyle yazınız.
Sevgili öğrencilerim, bu soru biraz hayal gücümüzü kullanmamızı istiyor. Metni okuduğumuzda, Ara Güler’in Charlie Chaplin’i fotoğraflamak için ne kadar büyük bir çaba harcadığını, ne kadar heyecanlandığını ve sabırla beklediğini gördük, değil mi? Hatta ona “dünyanın en önemli insanı” bile demişti. Bu, onun için çok özel bir andı.
Ben Ara Güler’in yerinde olsaydım, kesinlikle Charlie Chaplin’in fotoğrafını çekmek için elimden gelen her şeyi yapardım. Çünkü:
- Birincisi, Charlie Chaplin dünya çapında tanınan, sinema tarihine adını altın harflerle yazdırmış efsanevi bir sanatçı. Onunla karşılaşmak ve fotoğrafını çekmek, hayatımda bir daha yaşayamayacağım eşsiz bir fırsat olurdu.
- İkincisi, böyle önemli bir anı ölümsüzleştirmek, hem benim için büyük bir onur hem de tarihe değerli bir belge bırakmak anlamına gelirdi. Düşünsenize, yıllar sonra o fotoğraflara bakıp “Ben bu anın içindeydim” demek ne kadar gurur verici olurdu!
- Üçüncüsü, Ara Güler’in hissettiği o heyecanı ben de hissederdim. Onun sanata ve insanlara olan saygısını örnek alarak, bu özel anı en iyi şekilde değerlendirmeye çalışırdım.
Bu yüzden, Ara Güler gibi ben de sabırla bekler, tüm imkanlarımı kullanır ve o eşsiz anı yakalamaya çalışırdım.
2. Okuduğunuz metinle ilgili aşağıdaki ifadeler doğru ise “D”, yanlış ise “Y” kutucuğunu işaretleyiniz.
Şimdi de metindeki cümleleri dikkatlice okuyup doğru mu yanlış mı karar vereceğiz. Haydi bakalım!
- Metinde sözcükler genellikle gerçek anlamlarının dışında kullanılmıştır.
Çözüm: Metni okuduğumuzda, Ara Güler’in mektubunu ve Charlie Chaplin ile ilgili anısını anlatan bir yazı olduğunu görüyoruz. Çoğu sözcük, akla gelen ilk anlamıyla, yani gerçek anlamıyla kullanılmış. Bazı deyimler veya mecazlar olsa da geneli gerçek anlamda. Bu yüzden bu ifade yanlış (Y). - “Dağınık saçlarıyla kameraya dil çıkartan adam.” ifadesi öznel bir yargı içermektedir.
Çözüm: Birine “kameraya dil çıkartan adam” demek, o kişinin hareketlerini veya karakterini kişisel bir bakış açısıyla yorumlamak demektir. Herkes aynı şekilde düşünmeyebilir. Bu, kişinin kendi düşüncesini, duygusunu katmasıdır. Yani bu bir öznel yargıdır. Bu yüzden bu ifade doğru (D). - “Albert Einstein hayatta değil” cümlesinde “hayat” sözcüğü mecaz anlamıyla kullanılmıştır.
Çözüm: “Hayatta değil” demek, bir kişinin artık yaşamıyor olması demektir. Buradaki “hayat” kelimesi, canlılık, yaşam anlamında kullanılmıştır. Yani kelimenin gerçek anlamıdır. Mecaz, kelimenin gerçek anlamından tamamen uzaklaşarak yeni bir anlam kazanmasıdır. Burada böyle bir durum yok. Bu yüzden bu ifade yanlış (Y). - “Şato gibi bir yerde oturuyor.” cümlesinde benzetme anlamı vardır.
Çözüm: “Gibi” kelimesi, Türkçede bir şeyi başka bir şeye benzetmek için kullandığımız en yaygın edatlardan biridir. “Şato gibi” derken, oturduğu yerin şatoya benzediğini anlatıyor. Bu yüzden cümlede benzetme anlamı vardır. Bu ifade doğru (D). - “Ama benim için dünyanın en önemli insanı sizsiniz” cümlesinde abartma anlamı vardır.
Çözüm: Ara Güler, Charlie Chaplin’e olan hayranlığını ve sevgisini ifade etmek için “dünyanın en önemli insanı” ifadesini kullanmış. Elbette Chaplin çok önemli bir sanatçı ama dünyadaki tek en önemli insan demek biraz gerçeğin ötesine geçmektir. Bu, duyguları daha etkili anlatmak için yapılan bir abartmadır. Bu yüzden bu ifade doğru (D).
3. Kurgulanmış görsellerde fotoğrafçı kendi gerçekliğini kurgular. Elindeki ve beynindeki malzeme ile kendine özgü, kişisel ve düşsel fotoğrafını oluşturur.” Buna göre aşağıdaki görsellerden hangileri kurgulanmış olabilir? İlgili kutucukları işaretleyiniz.
Sevgili gençler, “kurgulanmış görsel” ne demekmiş, önce onu bir anlayalım. Metinde de dediği gibi, fotoğrafçı gerçekte olmayan bir şeyi hayal gücüyle, bazen de bilgisayar programlarıyla oluşturuyorsa veya bir sahneyi baştan sona kendisi düzenleyip çekiyorsa buna “kurgulanmış” diyoruz. Yani fotoğrafın içinde gördüğümüz her şey, doğada kendiliğinden öylece durmuyor, birisi tarafından özel olarak tasarlanmış veya eklenmiş.
Şimdi görsellere tek tek bakalım:
İlk görsel: Koşan at. Bu görsel, doğada bir atın doğal haliyle koşarken çekilmiş bir fotoğraf gibi görünüyor. Herhangi bir ekleme veya düzenleme yok gibi. Bu yüzden bu kurgulanmış değildir.
İkinci görsel: Masalsı bir şato. Bu şatonun mimarisi ve etrafındaki atmosfer, gerçek dünyadan çok bir masal kitabından fırlamış gibi. Böyle bir yapının ve çevrenin tamamen doğal olması pek mümkün değil. Ya bir film seti için özel olarak yapılmış ya da dijital olarak tasarlanmış. Bu yüzden bu kurgulanmış bir görseldir.
Üçüncü görsel: Havada uçan adada gün batımı. İnsanların üzerinde yaşadığı adaların havada uçması gerçek hayatta mümkün değil, değil mi? Bu tamamen hayal ürünü, düşsel bir manzara. Bu tür görseller genellikle birden fazla fotoğrafın birleştirilmesiyle veya dijital çizimlerle oluşturulur. Bu yüzden bu kurgulanmış bir görseldir.
Dördüncü görsel: Büyük ayın altında duran insan. Ay’ın bu kadar büyük görünmesi ve bir insanın yanında bu şekilde durması gerçekçi değil. Bu, fotoğrafçının ayın boyutunu özellikle büyüterek veya farklı bir açıdan çekerek oluşturduğu, düşsel bir etki yaratmak için kurguladığı bir görseldir. Bu yüzden bu kurgulanmış bir görseldir.
Beşinci görsel: Ormanda köpekbalığına binen insan. Köpekbalıkları denizde yaşar ve ormanda onlara binmek kesinlikle mümkün değildir! Bu görsel de tamamen hayal gücünün ürünü ve dijital düzenlemelerle oluşturulmuş. Bu yüzden bu kurgulanmış bir görseldir.
Altıncı görsel: Koşan köpek. Bu görsel de ilk at görseli gibi, bir köpeğin doğal ortamında, koşarken çekilmiş bir anlık fotoğrafı gibi duruyor. Herhangi bir müdahale veya kurgu izlenimi vermiyor. Bu yüzden bu kurgulanmış değildir.
Yani, ikinci, üçüncü, dördüncü ve beşinci görseller kurgulanmış görsellerdir. Bu kutucukları işaretlememiz gerekiyor.
Umarım her şeyi çok iyi anlamışsınızdır. Harikasınız!