Merhaba sevgili 5. sınıf öğrencim!
Görseldeki metni dikkatlice inceledim. Bu metin, Namık Kemal’in bir eserinden alınmış, kahramanların konuştuğu ve olayların anlatıldığı bir bölüm. Ancak gördüğüm kadarıyla, bu görselde bize çözmemiz için verilmiş hazır sorular bulunmuyor. Sanırım sen, bu metni analiz edip, içinden çıkarılabilecek soruları oluşturmamı ve sonra da bu soruları çözmemi istiyorsun. Ben de tıpkı bir Türkçe öğretmenin gibi, bu metinden yola çıkarak senin için birkaç anlama sorusu hazırladım ve şimdi onları adım adım seninle birlikte çözeceğiz. Böylece hem metni daha iyi anlamış olacağız hem de soruları nasıl çözeceğimizi görmüş olacaksın. Hazır mısın? Başlayalım!
1. Metinde geçen kahramanlar kimlerdir?
Çözüm:
Bu soruda metinde kimlerin konuştuğunu ve kimlerden bahsedildiğini bulmamız gerekiyor. Metni baştan sona dikkatlice okuyalım ve isimleri not alalım.
Adım 1: Diyalog kısımlarına bakalım. Kimler konuşuyor?
- Abdullah Çavuş
- Sıtkı Bey
- Bir Gönüllü
- Bir Diğer Gönüllü
- Zekiye
Adım 2: Diyaloglar içinde veya metnin sonunda başka kimlerden bahsediliyor?
- Zekiye’ye “Adem” diye sesleniliyor. Bu, Zekiye’nin diğer adı veya ona hitap şekli olabilir.
- Metnin en sonunda yer alan “Namık Kemal” imzalı notta “İslam Bey” isminden bahsediliyor.
Adım 3: Tüm bu isimleri bir araya getirelim.
Sonuç:
Metinde geçen kahramanlar şunlardır:
- Abdullah Çavuş
- Sıtkı Bey
- Bir Gönüllü
- Bir Diğer Gönüllü
- Zekiye (Adem olarak da bahsediliyor)
- İslam Bey
2. Zekiye, vatanı için ne yapmak istediğini nasıl ifade ediyor?
Çözüm:
Bu soruda Zekiye’nin vatan sevgisini ve bunun için neler yapmaya hazır olduğunu anlatan cümleleri bulmamız gerekiyor. Metindeki Zekiye’nin konuşmalarına odaklanalım.
Adım 1: Zekiye’nin konuşmalarını bulalım.
Zekiye’nin şöyle bir sözü var:
—
Vatan için öleceğim!Başka ne hizmet istersiniz?
Yine bir başka konuşmasında da şöyle diyor:
— Benden ne istiyorsunuz? Vatan, bir Allah tekkesi değil midir? Tekkeye gelen kurbanın semizliğine, zayıflığına bakılır mı? İzin verin, çocuklarınıza da devlet yolunda ölmeye izin verin!
Adım 2: Bu cümleleri Zekiye’nin ne yapmak istediği açısından yorumlayalım.
İlk cümlesinde doğrudan “Vatan için öleceğim!” diyerek fedakârlığının en üst noktasını belirtiyor. İkinci cümlesinde ise vatanı bir tekkeye, yani kutsal bir yere benzetiyor ve bu uğurda kendisinin ve hatta çocuklarının bile “kurban” olmaya, yani ölmeye hazır olduğunu söylüyor. Burada “kurban” kelimesi, vatan uğruna canını feda etmeyi anlatıyor.
Sonuç:
Zekiye, vatanı için canını feda etmek, hatta ölmek istediğini çok açık bir şekilde ifade ediyor. “Vatan için öleceğim!” diyerek bu isteğini net bir şekilde belirtirken, vatanı kutsal bir yere benzetip kendisinin ve çocuklarının bu uğurda ölmeye hazır olduğunu söyleyerek vatan sevgisinin ne kadar büyük olduğunu gösteriyor.
3. Metnin sonunda yer alan açıklayıcı notta Sıtkı Bey hakkında hangi bilgi veriliyor?
Çözüm:
Bu soruda, metnin en altında, yazar adı Namık Kemal’in altında yer alan küçük paragrafa bakmamız gerekiyor. Orada Sıtkı Bey ile ilgili önemli bir bilgi saklı.
Adım 1: Metnin sonundaki notu okuyalım.
(Çarpışmalar sırasında İslam Bey yaralanır. Ona Zekiye bakar. Yaralı olduğu hâlde İslam Bey, Abdullah Çavuş ve Zekiye düşman cephanesini ateşlemek üzere giderler. Dönüşlerinde düşmanın Silistre Kalesi’nden çekildiği görülürler. Kale kumandanı Sıtkı Bey’in Zekiye’nin babası olduğu ortaya çıkar. İslam Bey’le Zekiye’nin düğünleri kazanılan savaşın mutluluğu ile yapılır.)
Adım 2: Bu notta Sıtkı Bey ile ilgili geçen cümleyi bulalım.
Notta şöyle bir cümle var:
Kale kumandanı Sıtkı Bey’in Zekiye’nin babası olduğu ortaya çıkar.
Adım 3: Bu bilgiyi özetleyelim.
Sonuç:
Metnin sonundaki notta, Sıtkı Bey’in Silistre Kalesi’nin kumandanı olduğu ve aynı zamanda Zekiye’nin babası olduğu bilgisi veriliyor.
4. İslam Bey ve Zekiye’nin düşman cephesindeki önemli görevi nedir?
Çözüm:
Bu soruda yine metnin sonundaki açıklayıcı nota bakmamız gerekiyor. Notta İslam Bey ve Zekiye’nin birlikte yaptığı bir görevden bahsediliyor.
Adım 1: Metnin sonundaki notu tekrar okuyalım.
(Çarpışmalar sırasında İslam Bey yaralanır. Ona Zekiye bakar. Yaralı olduğu hâlde İslam Bey, Abdullah Çavuş ve Zekiye düşman cephanesini ateşlemek üzere giderler. Dönüşlerinde düşmanın Silistre Kalesi’nden çekildiği görülürler. Kale kumandanı Sıtkı Bey’in Zekiye’nin babası olduğu ortaya çıkar. İslam Bey’le Zekiye’nin düğünleri kazanılan savaşın mutluluğu ile yapılır.)
Adım 2: İslam Bey ve Zekiye’nin görevini anlatan kısmı bulalım.
Notta şöyle yazıyor:
Yaralı olduğu hâlde İslam Bey, Abdullah Çavuş ve Zekiye düşman cephanesini ateşlemek üzere giderler.
Adım 3: Bu görevi açıklayalım.
Sonuç:
İslam Bey ve Zekiye’nin düşman cephesindeki önemli görevi, düşman cephanesini (yani düşmanın mühimmat deposunu) ateşe vererek yok etmektir. Bu görev, düşmanın gücünü zayıflatmak için çok kritik bir adımdır.