Merhaba sevgili öğrencim, ben senin Türkçe öğretmenin. Şimdi seninle birlikte bu etkinlikleri adım adım, güzelce inceleyelim ve çözelim. Hazır mısın? Başlayalım!
6. ETKİNLİK Aşağıdaki bölümleri metinden hareketle doldurunuz. Çocukların parkta yaşadıkları sorun
Sevgili öğrencim, bu etkinlikte parkta çocukların yaşayabileceği sorunları, bu sorunların nedenlerini ve bunlara nasıl çözümler bulabileceğimizi düşünmemizi istiyor. Haydi, beraber birkaç örnek düşünelim:
Nedeni: Bazı çocuklar parktaki oyuncaklara zarar veriyor veya çöplerini yerlere atıyor.
Çözüm önerim: Parka “Parkımızı temiz tutalım ve oyuncaklarımıza iyi bakalım” gibi uyarı levhaları asılabilir. Ayrıca, park bekçisi veya aileler çocukları bu konuda uyarabilir.
Nedeni: Salıncakta veya tahterevallide sıra beklerken tartışmalar çıkabiliyor, çünkü herkes hemen oynamak istiyor.
Çözüm önerim: Oyun alanlarında sıra beklemeyi anlatan küçük işaretler veya kum saatleri konulabilir. Aileler de çocuklarına sabırlı olmayı ve sıraya uymayı öğretebilir.
Nedeni: Parkta çok hızlı koşan veya bisiklet süren çocuklar yüzünden küçük çocuklar düşebilir ya da çarpışmalar yaşanabilir.
Çözüm önerim: Parkın belirli bölgeleri koşu ve bisiklet için ayrılabilir. Ayrıca, çocuklara parkta oynarken dikkatli olmaları gerektiği anlatılabilir.
7. ETKİNLİK Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri örnekteki gibi tamamlayınız.
Bu etkinlikte cümleleri “çünkü” kelimesiyle tamamlamamızı istiyor. “Çünkü” bize bir şeyin nedenini, sebebini anlatır. Haydi, birlikte dolduralım:
İlk günlerde bekçi amcaya çok kızıyordum çünkü sürekli düdük çalıp duruyordu.
Parka gitmek zorunda kaldım çünküannem beni hava almaya çıkarmak istedi.
Kardeşimi zor zapt ettim çünküsürekli yüksek yerlere tırmanmak istiyordu.
Tahterevalli kuyruğunda bize bir türlü sıra gelmiyordu çünküönümüzdeki çocuklar sırayı karıştırıyordu.
Bekçi amcayı artık sevmeye başladım çünkübize parkta yeni oyunlar öğretmeye başladı.
Bekçi amca sürekli düdük çalıyordu çünküparktaki çocukların güvenliğini sağlamak istiyordu.
8. ETKİNLİK Parktaki bekçi görevini en iyi şekilde yapmasaydı sizce parkta neler yaşanırdı? Bu konu hakkındaki duygu ve düşüncelerinizi arkadaşlarınızla paylaşınız. Konuşmanız sırasında arkadaşlarınızın sorularına, konu hakkındaki duygu ve düşüncelerine de yer veriniz. Siz de arkadaşlarınıza sorular sorarak onların konu hakkında düşünmelerini sağlayınız.
Sevgili öğrencim, bu etkinlikte park bekçisinin görevini iyi yapmamasının ne gibi sonuçları olabileceğini ve bu konuyu arkadaşlarımızla nasıl konuşacağımızı düşünmemizi istiyor.
Eğer park bekçisi görevini iyi yapmasaydı, parkta birçok sorun yaşanabilirdi:
- Park daha kirli olurdu, çünkü çöpler toplanmazdı.
- Oyuncaklara daha çok zarar verilirdi, çünkü kimse onları korumazdı.
- Çocuklar arasında daha fazla kavga çıkardı, çünkü kimse düzeni sağlamazdı.
- Parkta tehlikeli durumlar artardı, çocuklar düşebilir, yaralanabilirdi.
- Kısacası, park neşeli ve güvenli bir yer olmaktan çıkıp, karmaşık ve tehlikeli bir yere dönüşebilirdi.
Bu konuyu arkadaşlarımla konuşurken şunları söyleyebilirim:
“Arkadaşlar, bence park bekçisi gibi görevliler çok önemli. Eğer bekçi amca görevini iyi yapmasaydı, parkta kendimizi güvende hissetmezdik. Mesela, salıncaklar kırık olabilir, ya da top oynarken birileri kavga edebilirlerdi. Ben bu yüzden bekçi amcaya çok teşekkür ediyorum. Sizce de park bekçisi olmasaydı parkta daha çok sorun çıkar mıydı? En çok hangi sorunun yaşanacağını düşünürsünüz?”
Böylece hem kendi düşüncelerimi söylemiş olurum hem de arkadaşlarımın da bu konuda düşünmesini sağlamış olurum.
9. ETKİNLİK
Bu etkinlikte tırnak işaretinin ne için kullanıldığını anlamamızı istiyor. Tırnak işaretleri bazen birinin sözünü doğrudan aktarmak, bazen bir eserin adını belirtmek, bazen de bir kelimeye özel vurgu yapmak için kullanılır. Haydi, birlikte inceleyelim:
a) Metinden alınan aşağıdaki cümleyi okuyunuz. Sizce bu cümlede tırnak işareti hangi amaçla kullanılmış olabilir? Açıklayınız.
“Dikkatli olun, üstünüzü başınızı kirletmeyin!” diye sıkı sıkıya tembih etmişti.
Sevgili öğrencim, bu cümlede tırnak işareti, bir başkasının söylediği sözü hiç değiştirmeden, aynen aktarmak için kullanılmış. Yani, sanki o kişi o sözleri söylemiş gibi, kelimesi kelimesine bize aktarılıyor. Bu duruma doğrudan anlatım deriz.
b) Aşağıdaki cümlelerde tırnak işaretinin kullanım amacını işaretleyiniz.
Şimdi de verilen cümlelerde tırnak işaretinin ne amaçla kullanıldığına bakalım ve doğru olanı işaretleyelim.
“Kapıyı görmedin mi oğlum, ne diye duvardan atlıyorsun?”
Başka bir kimseden veya yazıdan olduğu gibi aktarılan söz için kullanılmıştır.
Özel olarak vurgulanmak istenen sözü göstermek için kullanılmıştır.
Açıklama: Burada tırnak işareti, birinin ağzından çıkan sözü, yani doğrudan bir konuşmayı aktarmak için kullanılmıştır. Tıpkı az önceki örnekte olduğu gibi.
Yeni bir “Barış taarruzu” başladı.
Özel olarak vurgulanmak istenen sözü göstermek için kullanılmıştır.
Cümle içinde eserin ve yazının adı ile bölüm başlığını göstermek için kullanılmıştır.
Açıklama: Bu cümlede “Barış taarruzu” ifadesi, aslında gerçek bir taarruz değil, barış için yapılan bir çabayı, bir durumu özel olarak vurgulamak, dikkat çekmek için kullanılmıştır. Bu yüzden tırnak içine alınmıştır.
Bugün öğrenciler “Kendi Gök Kubbemiz” adlı şiir kitabını incelediler.
Başka bir kimseden veya yazıdan olduğu gibi aktarılan söz için kullanılmıştır.
Cümle içinde eserin ve yazının adı ile bölüm başlığını göstermek için kullanılmıştır.
Açıklama: Burada tırnak işareti, bir kitabın adını, yani “Kendi Gök Kubbemiz” adlı eserin ismini belirtmek için kullanılmıştır. Kitap, dergi, şiir gibi eser adlarını yazarken tırnak işareti kullanırız.
Aferin sana sevgili öğrencim! Bütün etkinlikleri başarıyla tamamladık. Gördün mü, Türkçe kuralları aslında ne kadar da eğlenceli ve anlaşılır. Devam et, çok güzel gidiyorsun!