5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Anıttepe Yayınları Sayfa 154

Merhaba sevgili öğrencilerim, ben sizin Türkçe öğretmeninizim! Bugün size gönderdiğim görseldeki etkinlikleri ve bir sonraki derse hazırlık ödevinizi nasıl yapacağınızı adım adım, tane tane anlatacağım. Sakın gözünüzde büyütmeyin, hepsi çok kolay ve eğlenceli çalışmalar. Hadi başlayalım!

10. ETKİNLİK Arkadaşlarınızla gruplar oluşturunuz. Özgürlükle ilgili araştırmış olduğunuz özdeyişlerden yararlanarak grupça özgürlük konulu bir şiir yazınız. Şiirinizde ön yargısız, adil karar verme ve tarafsız olma kavramlarını kullanmaya çalışınız.

Sevgili çocuklar, bu etkinlikte sizden bir şiir yazmanız isteniyor. Ama öyle tek başınıza değil, arkadaşlarınızla birlikte grup halinde çalışacaksınız. Konumuz da çok önemli ve güzel: özgürlük!

Çözüm:

Adım 1: Gruplarınızı Oluşturun

• Öncelikle sınıf arkadaşlarınızla küçük gruplar oluşturun. Öğretmeninizin yönlendirmesiyle 3-4 kişilik gruplar olabilirsiniz. Grup çalışması, farklı fikirleri bir araya getirip daha güzel işler çıkarmak için harika bir yoldur.

Adım 2: Özgürlükle İlgili Özdeyişleri Hatırlayın veya Araştırın

• Daha önceki derslerde özgürlükle ilgili birçok güzel söz, özdeyiş öğrenmiştik. Belki araştırmalar da yapmıştınız. Bu özdeyişleri bir hatırlayın. Mesela, “Özgürlük, başkalarına zarar vermeden dilediğini yapmaktır.” gibi… Bu sözler, şiirinize ilham verebilir.
• Eğer hatırlamakta zorlanırsanız, internetten veya kitaplardan “özgürlükle ilgili özdeyişler” diye kısa bir araştırma yapabilirsiniz.

Adım 3: Şiirin Konusunu ve Ana Fikrini Belirleyin

• Grubunuzla bir araya gelin ve “özgürlük” kelimesi size neler çağrıştırıyor, konuşun.
• Özgürlük ne demektir? İnsan ne zaman özgür hisseder? Özgürlüğün sınırları var mıdır? Gibi sorular üzerine tartışın.
• Şiirinizde hangi mesajı vermek istediğinize karar verin. Örneğin, “Özgürlük, herkes için eşit olmalıdır” veya “Gerçek özgürlük, sorumlulukla birlikte gelir” gibi bir ana fikir belirleyebilirsiniz.

Adım 4: Anahtar Kavramları Şiirinize Katın

• Etkinlikte bizden özellikle üç önemli kavramı şiirimize katmamız isteniyor: ön yargısız olmak, adil karar vermek ve tarafsız olmak.
• Bu kavramları şiirinizin dizelerinde veya şiirin genel atmosferinde kullanmaya çalışın.
• Ön yargısız olmak: İnsanları dış görünüşüne göre ya da önceden duyduklarımıza göre yargılamadan, herkese açık fikirli yaklaşmak demektir.
• Adil karar vermek: Herkese eşit davranmak, haksızlık yapmamak, doğru ve hakkaniyetli kararlar almak demektir.
• Tarafsız olmak: Bir olayda ya da tartışmada kimsenin tarafını tutmadan, objektif bir şekilde değerlendirme yapmak demektir.
• Bu kavramları özgürlükle nasıl ilişkilendirebilirsiniz? Mesela, “Ön yargısız bir dünya, gerçek özgürlüğün kapısıdır.” gibi bir dize düşünebilirsiniz.

Adım 5: Şiiri Yazmaya Başlayın

• Şiir, kafiyeli olmak zorunda değil. Serbest şiir de yazabilirsiniz. Önemli olan, duygularınızı ve düşüncelerinizi güzel bir dille ifade etmek.
• Herkes kendi fikrini söylesin, bir kişi yazıcı olsun ve söylenenleri not alsın.
• İlk dizeleri kim yazacak? İkinci dizeleri kim ekleyecek? Diye konuşun. Birlikte mısra mısra ilerleyin.
• Örneğin, şöyle bir başlangıç yapabiliriz:

Özgürlük bir kuş gibi, uçar gökyüzünde,
Kalplerde yeşerir, her an her yerde.
Ön yargısız bakmak, dünyaya yeni gözlerle,
Adil olmak her işte, sevgi dolu sözlerle.

• Unutmayın, bu sadece bir örnek. Siz kendi grubunuzla çok daha güzel ve özgün şiirler yazacaksınız!

Adım 6: Şiirinizi Kontrol Edin ve Tamamlayın

• Şiiriniz bitince, hep birlikte yüksek sesle okuyun.
• Anlamında bir eksiklik var mı? Daha iyi ifade edilebilir mi? Yazım hataları var mı? Bunları kontrol edin.
• Gerekirse düzeltmeler yapın ve şiirinize son şeklini verin.

Sonuç:

Bu etkinliğin sonunda, arkadaşlarınızla iş birliği yaparak, özgürlük, ön yargısızlık, adil karar verme ve tarafsızlık gibi önemli kavramları içeren, anlamlı ve güzel bir şiir yazmış olacaksınız. Hem eğlenecek hem de düşüncelerinizi ifade etme becerinizi geliştireceksiniz.

—

BİR SONRAKİ DERSE HAZIRLIK Toplumsal kuralların ihlalini anlatan gazete haberleri derleyiniz.

Bu da bir sonraki dersimiz için yapmanız gereken küçük bir araştırma ödevi. Toplumsal kurallar neydi, hatırlıyor musunuz? Mesela, sıraya girmek, yüksek sesle konuşmamak, çöp atmamak gibi kurallar. İşte bu kurallara uyulmadığı zaman neler olduğunu anlatan gazete haberleri bulmanız isteniyor.

Çözüm:

Adım 1: “Toplumsal Kurallar” Kavramını Anlayın

• Toplumsal kurallar, bir toplumda insanların bir arada düzenli ve huzurlu yaşamasını sağlayan yazılı olmayan veya bazen yazılı olan davranış biçimleridir. Yani, toplumda nasıl davranmamız gerektiğini gösteren kurallar.
• Örnekler:
  • Trafik kurallarına uymak (kırmızı ışıkta geçmemek).
  • Çevreyi temiz tutmak (çöp atmamak).
  • Başkalarının haklarına saygı duymak (yüksek sesle müzik dinleyerek komşuyu rahatsız etmemek).
  • Sıraya girmek.
  • Toplu taşıma araçlarında yaşlılara veya hamilelere yer vermek.

Adım 2: Haber Kaynaklarına Ulaşın

• Bu tür haberleri bulmak için birkaç farklı yol deneyebilirsiniz:
  • Gazeteler: Evinize gelen gazeteleri veya marketlerde satılan gazeteleri inceleyebilirsiniz. Belki ailenizden yardım isteyebilirsiniz.
  • İnternet: Arama motorlarına “toplumsal kural ihlali haberleri”, “trafik kuralı ihlalleri”, “çevre kirliliği haberleri” veya “görgü kuralı ihlalleri” gibi anahtar kelimeler yazarak güncel veya eski haberlere ulaşabilirsiniz. Tabii ki internet kullanırken ailenizden izin almayı ve onlarla birlikte araştırmayı unutmayın.

Adım 3: Haberleri Derleyin (Toplayın)

• Bulduğunuz haberlerden, toplumsal kuralların nasıl ihlal edildiğini (yani çiğnendiğini, uyulmadığını) anlatan birkaç tanesini seçin.
• Eğer gazeteden bulursanız, o kısmı kesip defterinize yapıştırabilirsiniz.
• Eğer internetten bulursanız, haberin çıktısını alabilir veya önemli kısımlarını kendi el yazınızla defterinize not edebilirsiniz. Haber kaynağını (hangi gazete, hangi tarih) yazmayı unutmayın.

Adım 4: Haberleri İnceleyin

• Topladığınız haberlerde, hangi toplumsal kuralın çiğnendiğini ve bu ihlalin sonuçlarının neler olduğunu düşünün. Örneğin, bir trafik kuralı ihlali bir kazaya yol açmış olabilir, ya da çöp atma kuralına uyulmaması çevreyi kirletmiş olabilir.

Sonuç:

Bu ödev sayesinde, toplumda düzeni sağlamanın ne kadar önemli olduğunu ve kurallara uymanın neden gerekli olduğunu daha iyi anlayacaksınız. Gelecek derste, bu haberler üzerinden konuşarak toplumsal kuralların önemini daha detaylı ele alacağız. Şimdiden kolay gelsin, çocuklar!