5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Anıttepe Yayınları Sayfa 175

Merhaba sevgili öğrenciler! Ben sizin Türkçe öğretmeninizim. Bugün sizinle birlikte bu görseldeki soruları adım adım, güzelce inceleyeceğiz ve çözeceğiz. Hazır mısınız? Başlayalım!

Öncelikle ilk etkinliğimizle başlayalım.

1. ETKİNLİK Okuduğunuz metinde geçen bazı kelimeler ve kelimelerin anlamları verilmiştir. Bu kelimeleri, anlamlarıyla eşleştiriniz.

Bu etkinlikte bizden verilen kelimeleri, karşılarındaki anlamlarla doğru bir şekilde eşleştirmemiz isteniyor. Hadi her bir kelimeyi tek tek ele alalım:

• budamak:

  Ağaçları, asmaları veya bitkilerin dallarını kesmek, kısaltmak demektir. Bunu yapmamızın sebebi bitkilerin daha güzel görünmesini sağlamak ya da daha çok ürün vermelerini sağlamaktır. Tıpkı bahçıvanların ağaçları budaması gibi düşünebilirsiniz.

  Eşleştiği Anlam: Daha çok ürün almak veya düzgün bir biçim vermek amacıyla ağaç, asma vb.nin dallarını kesmek, kısaltmak.

• umursamak:

  Bir şeyi önemsemek, ona ilgi göstermek, aldırmak demektir. Mesela, “Arkadaşının söylediklerini umursamadı.” dersek, onun söylediklerine önem vermediği anlamına gelir.

  Eşleştiği Anlam: Aldırış etmek, önem vermek.

• hak etmek:

  Bir şeyi çalışarak, çabalayarak veya bir davranış sonucunda elde etmeye layık olmak, kazanmak demektir. Örneğin, çok çalışan bir öğrencinin iyi not almayı hak etmesi gibi.

  Eşleştiği Anlam: Bir emek karşılığı hakkı olan şeyi elde etmek, hak kazanmak.

• serum:

  Bu kelime genellikle hastanelerde duyduğumuz, vücuda verilen bir sıvıdır. Vücudumuzdaki hücrelerin yenilenmesine yardımcı olur, derimizi besler, su kaybını önler ve cildimizin korunmasını güçlendirir.

  Eşleştiği Anlam: Hücre yenilenmesini hızlandıran, deriyi besleyen, su kaybını, cildin solunumunu ve doğal savunmasını kuvvetlendiren sıvı.

• olgunlaşmak:

  Bir meyvenin ham halden yenecek kıvama gelmesi veya bir insanın yaş ve deneyimle birlikte daha anlayışlı, daha akıllı olması anlamlarına gelir. Burada genel olarak “olgun duruma gelmek” anlamında kullanılmış.

  Eşleştiği Anlam: Olgun duruma gelmek.

Şimdi gelelim ikinci etkinliğimize.

2. ETKİNLİK Aşağıdaki soruları metne göre cevaplayınız.

Sevgili öğrenciler, bu soruları cevaplayabilmemiz için bir metin okumamız gerekiyor. Ancak bana gönderdiğiniz görselde bu metin bulunmuyor. Bu yüzden soruların bazılarını tam olarak cevaplamam mümkün değil. Ama size bu soruların ne anlama geldiğini ve metin olsaydı nasıl cevaplayabileceğinizi anlatmaya çalışacağım.

1. Süleyman niçin ağaca çıkmıştır?

Çözüm:

Metin olmadığı için Süleyman’ın neden ağaca çıktığını bilemiyoruz. Belki bir meyve almak için, belki bir kedi kurtarmak için, belki de sadece oyun oynamak için çıkmış olabilir. Metni okuduğumuzda onun ağaca çıkma sebebini öğrenirdik.

2. Hasan, Süleyman’ı nasıl uyarmıştır?

Çözüm:

Yine metin olmadığı için Hasan’ın Süleyman’ı nasıl uyardığını bilmiyoruz. Belki “Dikkat et!”, “İn aşağıya!”, “Düşeceksin!” gibi sözlerle uyarmış olabilir. Ya da belki de Süleyman’ın dikkatini dağıtacak başka bir şey yapmıştır. Metin bize bu konuda bilgi verirdi.

3. Süleyman ağaçtan niçin düşmüştür?

Çözüm:

Süleyman’ın ağaçtan düşme sebebi de metinde gizli. Belki bir dal kırılmıştır, belki ayağı kaymıştır, belki de dengesini kaybetmiştir. Metni okuyup bu olayın nasıl gerçekleştiğini öğrenmemiz gerekirdi.

4. Süleyman’a Hasan ve yazar nasıl müdahale etmiştir?

Çözüm:

Süleyman ağaçtan düştükten sonra Hasan ve yazar ona nasıl yardım etti? Bu da metinde anlatılırdı. Belki Süleyman’ı yerden kaldırdılar, yaralarını kontrol ettiler, belki de doktora götürmeye karar verdiler. İlk yardım bilgileriyle mi davrandılar, yoksa panik mi oldular? Metin bize bu durumu açıklardı.

5. Doktorun “Yarayı kalp seviyesinin üstünde tutup taşısalarmış doktor diploması bile hak edeceklermiş.” ifadesiyle anlatmak istediği nedir?

Çözüm:

Bu soru metin olmasa bile önemli bir ilk yardım bilgisini içeriyor. Doktorun bu sözüyle anlatmak istediği şudur sevgili çocuklar:

Adım 1: Kanamanın Durdurulması ve Şişliğin Azaltılması

Eğer bir yerimiz kanıyorsa veya şişiyorsa, o bölgeyi kalp seviyemizden yukarıda tutmak kan akışını yavaşlatır ve şişliğin artmasını engeller. Kanın yukarı doğru akması biraz daha zor olduğu için kanama azalır ve yaralı bölgedeki basınç düşer. Bu da hem kanamayı kontrol altına almada hem de şişliği ve ağrıyı azaltmada çok etkili bir yöntemdir.

Adım 2: Doğru İlk Yardım Bilgisinin Önemi

Doktor, Hasan ve yazarın bu bilgiyi bilip doğru şekilde uygulamasını o kadar takdir ediyor ki, sanki kendi işlerini yapmışlar gibi “doktor diploması bile hak edeceklermiş” diyor. Yani doğru ve zamanında yapılan bir ilk yardımın ne kadar değerli olduğunu ve bazen hayat kurtarıcı olabileceğini vurguluyor.

Sonuç: Bu ifade, doğru ilk yardım bilgisinin önemini ve yaralı bölgeyi kalp seviyesinin üstünde tutmanın kanama ve şişliği azaltmada ne kadar etkili bir yöntem olduğunu anlatır.

6. Süleyman, Hasan ve yazara niçin teşekkür ediyor? Siz böyle bir durum karşısında neler düşünürdünüz?

Çözüm:

Süleyman, kendisine yardım ettikleri, belki de hayatını kurtardıkları için Hasan ve yazara teşekkür ediyordur. Zor bir durumda ona destek oldukları, acısını dindirmeye çalıştıkları için minnettar hissetmesi çok doğal.

Ben böyle bir durum karşısında olsaydım:

• Öncelikle Süleyman’ın çok şanslı olduğunu düşünürdüm, çünkü yanında ona yardım eden iyi arkadaşları varmış.
• Sonra, bir daha böyle bir kaza yaşamaması için daha dikkatli olması gerektiğini söylerdim. Ağaçlara tırmanmak eğlenceli olabilir ama güvenliğimize her zaman dikkat etmeliyiz.
• Ayrıca, ilk yardımın ne kadar önemli olduğunu bir kez daha anlardım. Belki de ben de gidip ilk yardım hakkında daha fazla şey öğrenmek isterdim ki başka bir arkadaşım zor durumda kaldığında ona doğru şekilde yardım edebileyim.
• En önemlisi de, dostluğun ve yardımlaşmanın ne kadar kıymetli olduğunu düşünürdüm. İyi günde kötü günde birbirimize destek olmak çok güzel bir şey!

Şimdi de son etkinliğimize geçelim.

3. ETKİNLİK

a) Turnike kelimesi size neyi çağrıştırıyor?

Çözüm:

Turnike kelimesini duyduğumda aklıma ilk olarak “ilk yardım” ve “kanama durdurma” gelir sevgili öğrenciler. Özellikle çok şiddetli kanamalarda, kanın akışını durdurmak için uygulanan bir yöntemdir. Bazen bir kapıdan veya bariyerden geçişi sağlayan döner çubuklar için de turnike denir ama burada ilk yardım bağlamında sorulduğu için kanama durdurma aklıma geliyor.

b) “www.eba.gov.tr/video/…/9014df3f7c2c058d14885980132e0ae2.” adresinden turnike ile ilgili videoyu seyrediniz.

Çözüm:

Sevgili öğrenciler, bu videoyu sizinle birlikte izleyemediğim için çok üzgünüm. Ancak siz bu adresi kullanarak videoyu izleyebilir ve turnike hakkında çok önemli bilgiler edinebilirsiniz. İlk yardım bilgileri hayat kurtarır, o yüzden bu tür videoları izlemek çok faydalıdır.

c) Okuduğunuz metinde yapılan ilk yardım bir turnike midir? Sebebiyle açıklayınız.

Çözüm:

Yine metnimiz olmadığı için Süleyman’a yapılan ilk yardımın turnike olup olmadığını bilemiyoruz. Ama genel olarak turnike, uzuv kopması gibi çok ciddi ve hayatı tehdit eden kanamalarda, diğer yöntemlerle kanama durdurulamıyorsa uygulanan son çare bir yöntemdir. Eğer metinde Süleyman’ın kolunda veya bacağında çok şiddetli bir kanama olsaydı ve bu kanamayı durdurmak için bir bez veya ip gibi bir şeyle uzvu sıkıca bağlamış olsalardı, o zaman turnike yapılmış diyebilirdik. Ancak metni bilmediğimiz için bu konuda kesin bir şey söyleyemeyiz.

ç) Videoyu izlerken dikkatinizi en çok çeken bölümü yazınız.

Çözüm:

Videoyu izleyemediğim için bu soruyu da cevaplayamıyorum. Ama eminim siz izlediğinizde, turnikenin nasıl doğru yapıldığını, hangi durumlarda kullanılması gerektiğini ve ne kadar süreyle uygulanması gerektiğini anlatan bölümler dikkatinizi çekecektir. Özellikle turnikenin yanlış uygulanmasının ne gibi zararlara yol açabileceği kısmı çok önemli olabilir.