Merhaba sevgili öğrencim,
Bugün seninle çok güzel bir Türkçe etkinliği yapacağız. Görseldeki soruları adım adım inceleyip, nasıl çözmemiz gerektiğini konuşacağız. Hazır mısın? Haydi başlayalım!
Öncelikle 2. ETKİNLİK ile başlıyoruz. Burada bir bulmaca var ve kelimeleri anlamlarıyla eşleştirip bulmacayı tamamlamamız isteniyor. Ancak bu bulmacada bazı küçük sorunlar olduğunu fark ettim. Gel, önce kelimelerle anlamlarını eşleştirelim, sonra bulmacayı neden tam olarak dolduramayacağımızı konuşalım.
2. ETKİNLİK Metinde geçen bazı kelimeler ve anlamları verilmiştir. Kelimeleri anlamları ile eşleştirerek bulmacayı tamamlayınız.
Adım 1: Kelimeleri anlamlarıyla doğru bir şekilde eşleştirelim ve harf sayılarını belirleyelim.
1. Yapılması, yerine getirilmesi, insanlık duygusu, töre ve yasa bakımından gerekli olan iş veya davranış, vazife.
Bu tanım, yapılması gereken bir işi, bir sorumluluğu anlatıyor. Bunun cevabı ödev kelimesidir. (4 harfli)
2. Görgü.
Görgü, nezaket kurallarına uygun davranmak, iyi huylu olmak demektir. Bu tanım terbiye kelimesine aittir. (7 harfli)
3. Yürürken dayanmaya yarayan, ağaç veya metalden yapılan araç.
Yaşlıların veya yürümekte zorlananların kullandığı bir araçtır. Cevap baston kelimesidir. (6 harfli)
4. Beden, ruh ve duygu bakımlarından olgunluğa erişmiş olan.
Fiziksel ve zihinsel olarak büyümüş, olgunlaşmış kişilere denir. Bu tanımın cevabı yetişkin kelimesidir. (8 harfli)
5. Bir kimseye, bir şeye karşı dikkatli, özenli, ölçülü davranmaya sebep olan sevgi duygusu, hürmet.
Birine veya bir şeye değer vermek, onu incitmemek için dikkatli olmak demektir. Cevap saygı kelimesidir. (5 harfli)
6. Görgüsü kıt, nezaketsiz.
Görgü kurallarını bilmeyen, kaba davranan kişiler için kullanılır. Cevap kaba kelimesidir. (4 harfli)
7. Yaşananları, öğrenilen konuları, bunların geçmişle ilişkisini bilinçli olarak zihinde saklama gücü, akıl.
Eski bilgileri, anıları aklımızda tutma yeteneğidir. Cevap bellek kelimesidir. (6 harfli)
Adım 2: Kelimelerin harf sayılarını ve bulmacadaki boşlukların harf sayılarını karşılaştıralım.
Eşleştirdiğimiz kelimeler ve harf sayıları:
- ödev (4 harfli)
- terbiye (7 harfli)
- baston (6 harfli)
- yetişkin (8 harfli)
- saygı (5 harfli)
- kaba (4 harfli)
- bellek (6 harfli)
Bulmacadaki numaralı boşluklar ve harf sayıları:
- 1 (Yatay): 5 harfli boşluk
- 2 (Dikey): 7 harfli boşluk
- 3 (Yatay): 7 harfli boşluk
- 4 (Yatay): 8 harfli boşluk
- 5 (Yatay): 5 harfli boşluk
- 6 (Dikey): 4 harfli boşluk
- 7 (Yatay): 5 harfli boşluk
Adım 3: Karşılaştırma sonucunda ortaya çıkan durumu değerlendirelim.
Sevgili öğrencim, bu adımda önemli bir şey fark ettim. Kelimelerle bulmaca boşlukları arasında bazı uyumsuzluklar var:
- Elimizde iki tane 4 harfli kelime var (ödev, kaba), ama bulmacada sadece bir tane 4 harfli boşluk (6 numaralı boşluk) var.
- Elimizde iki tane 6 harfli kelime var (baston, bellek), ama bulmacada hiç 6 harfli boşluk yok.
- Elimizde bir tane 5 harfli kelime var (saygı), ama bulmacada tam üç tane 5 harfli boşluk (1, 5, 7 numaralı boşluklar) var.
- Ayrıca, elimizdeki tek 7 harfli kelime (terbiye) için bulmacada iki tane 7 harfli boşluk (2 ve 3 numaralı boşluklar) bulunuyor.
Bu durum, bulmacadaki kelime boşlukları ile verilen kelimelerin harf sayılarının birbirini tutmadığını gösteriyor. Yani bu haliyle bulmacayı tam olarak doldurmamız ve her kelimeyi bir boşluğa yerleştirmemiz mümkün değil. Bir de kesişen harflere baktığımızda da uyumsuzluklar olduğunu gördüm. Örneğin, 2 numaralı dikey boşluk “TERBİYE” kelimesiyle, 4 numaralı yatay boşluk ise “YETİŞKİN” kelimesiyle doldurulmalıydı. Ama bu iki kelimenin kesiştiği harfler uyuşmuyor.
Bu yüzden, bulmacayı senin için tam olarak dolduramıyorum. Ama kelimeleri ve anlamlarını doğru bir şekilde eşleştirdik, bu da harika bir başlangıç! Sanırım bu bulmacayı hazırlayanlar küçük bir hata yapmışlar. Olsun, biz yine de ne yapmamız gerektiğini anladık.
Şimdi gelelim 3. ETKİNLİK‘e. Bu etkinlikte dinlediğimiz bir metne göre soruları cevaplamamız isteniyor.
3. ETKİNLİK Aşağıdaki soruları dinlediğiniz metne göre cevaplayınız.
Sevgili öğrencim, ben bu soruları cevaplayabilmem için senin dinlediğin metni de bilmem gerekiyor. Metni bilmediğim için sorulara doğrudan cevap veremem. Ama sana her bir sorunun senden ne istediğini ve metni dinledikten sonra nasıl cevaplayabileceğini adım adım açıklayacağım. Böylece sen metni dinlediğinde bu soruları kolayca cevaplayabilirsin!
1. Çocuğun babası, pencereden onu izlerken ne görmüştür? Çocuğa bu konudaki nasihati ne olmuştur?
Çözüm Açıklaması:
Bu soru iki bölümden oluşuyor. İlk önce babanın pencereden bakarken ne gördüğünü metinden bulup yazmalısın. Belki çocuğu bir şey yaparken görmüştür, belki de bir arkadaşıyla oyun oynarken. İkinci olarak da, babasının bu gördüğü şeyle ilgili çocuğuna ne gibi öğütler, yani nasihatler verdiğini metinden bulup buraya yazman gerekiyor. Babanın sözlerine dikkat etmelisin.
Örnek Cevap (Metne göre sen dolduracaksın):
Babanın pencereden izlerken gördüğü şey şuydu: ____________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________
Çocuğa bu konudaki nasihati ise şöyle olmuştur: ____________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________
2. Çocuğun babası sokaklar için “Orası herkesin evidir.” diyerek neyi kastetmek istemiştir?
Çözüm Açıklaması:
Bu soru, babanın söylediği bir sözün anlamını yorumlamanı istiyor. “Orası