Merhaba sevgili öğrencilerim! Bugün Türkçe dersinde çok güzel bir metinle ilgili etkinlikler yapacağız. “Tavşan ile Kaplumbağa” masalını dinleyeceğiz ve bu masalla ilgili soruları hep birlikte cevaplayacağız. Hazır mısınız? Başlayalım!
HAZIRLIK ÇALIŞMALARI
Bu bölümdeki sorular, metni dinlemeden önce biraz düşünmenizi ve fikirlerinizi paylaşmanızı istiyor. Hadi bakalım, düşünelim!
1. Spor karşılaşmalarında tuttuğunuz takımın yenmesi veya yenilmesi sizde hangi duygulara neden oluyor?
Çözüm:
Adım 1: Bir spor karşılaşması izlediğinizi hayal edin. Tuttuğunuz takımın kazanmasını çok istersiniz değil mi?
Adım 2: Takımınız kazandığında nasıl hissedersiniz? İşte o zaman sevinç, gurur, mutluluk gibi duygular hissedersiniz. Belki de havaya zıplarsınız!
Adım 3: Peki ya takımınız yenilirse? O zaman da üzüntü, hayal kırıklığı hissedebilirsiniz. Belki biraz da sinirlenirsiniz, “Ah keşke kazansaydık!” dersiniz. Ama unutmayın, spor centilmenliktir, yenmek de var yenilmek de!
Sonuç:
Tuttuğum takımın kazanması beni çok mutlu eder, sevinç ve gurur duyarım. Eğer takımım yenilirse, o zaman da üzüntü ve hayal kırıklığı hissederim ama sporun doğasında kazanmak ve kaybetmek olduğunu bilirim.
2. Sevdiğiniz spor dalı hakkında edindiğiniz bilgileri arkadaşlarınızla paylaşınız.
Çözüm:
Adım 1: Herkesin sevdiği bir spor dalı vardır. Futbol, basketbol, voleybol, yüzme, tekvando… Senin en sevdiğin hangisi?
Adım 2: O spor dalıyla ilgili neler biliyorsun? Mesela futbolda kaç kişi oynar, hangi kurallar vardır, en sevdiğin futbolcu kimdir? Basketbolda topu nasıl atarsın, kaç sayı alırsın?
Adım 3: Bu bilgileri arkadaşlarınla paylaşarak hem sen yeni şeyler öğrenirsin hem de onlar senden yeni bilgiler edinir. Belki de birlikte oynamaya karar verirsiniz!
Sonuç:
Ben en çok basketbolu seviyorum. Basketbol, beşer kişilik iki takım arasında topla oynanan bir spor. Amaç, topu potadan geçirerek sayı yapmak. Topu potaya atmak için zıplamak, pas vermek ve hızlı olmak gerekiyor. En sevdiğim oyuncu Michael Jordan çünkü çok yetenekli ve azimli. Basketbol sayesinde takım çalışmasını ve hızlı düşünmeyi öğreniyoruz.
TAVŞAN İLE KAPLUMBAĞA (Dinleme/İzleme Metni)
1. ETKİNLİK “Tavşan ile Kaplumbağa” metnini dinlerken öğretmeniniz “Yavru kaplumbağanın yarışa başladığı bölüm”de CD’yi durduracaktır. Bu bölümden sonra olaylar nasıl gelişmiş olabilir? Yazınız. Dinleme sürecinden sonra tahminlerinizi değerlendiriniz.
Çözüm:
Adım 1: “Tavşan ile Kaplumbağa” masalını hepimiz biliyoruzdur, değil mi? Hızlı bir tavşanla yavaş bir kaplumbağanın hikayesi. Öğretmenimiz, yavru kaplumbağanın yarışa başladığı yerde metni durdurdu. Şimdi düşünelim, bu masalın devamında neler olmuş olabilir?
Adım 2: Tavşan kendini çok hızlı ve üstün görür, değil mi? Kaplumbağa ise yavaş ama azimlidir. Yarış başladığında tavşan ne yapar dersin? Büyük ihtimalle hızla koşar ve kaplumbağayı geride bırakır.
Adım 3: Tavşan, kaplumbağanın çok geride kaldığını görünce ne düşünür? “Nasıl olsa ben kazanırım, biraz dinleneyim.” der ve uyuyakalır. Kaplumbağa ise hiç durmadan, yavaş yavaş yoluna devam eder.
Adım 4: Sonunda ne olur? Kaplumbağa, uyuyan tavşanı geçer ve yarışı kazanır! Bu masal bize azmin ve çalışmanın önemini anlatır.
Sonuç:
Yarış başladıktan sonra, tavşan hızla koşmaya başlar ve kısa sürede kaplumbağadan çok uzaklaşır. Kaplumbağa ise kendi hızında, hiç durmadan yoluna devam eder. Tavşan, kaplumbağayı göremeyince ve yarışı kesin kazanacağını düşünerek bir ağacın altında uyuyakalır. Bu sırada kaplumbağa, sabırla yürüyerek tavşanı geçer ve yarışı birinci bitirir. Tavşan uyandığında çok şaşırır ve yarışı kaybettiğini anlar.
2. ETKİNLİK Dinlediğiniz metindeki kahramanların davranışlarını arkadaşlarınızla tartışınız. Kendi aranızda rol seçimi yaparak metni sınıfta canlandırınız.
Çözüm:
Adım 1: Bu etkinlikte “Tavşan ile Kaplumbağa” masalındaki kahramanların, yani tavşan ve kaplumbağanın davranışlarını konuşacağız. Tavşan nasıl davranıyor, kaplumbağa nasıl davranıyor?
Adım 2: Tavşan, hızlı olduğu için kendini beğenmiş, kibirli ve biraz da tembel davranıyor. Yarışı hafife alıyor. Kaplumbağa ise azimli, sabırlı ve çalışkan. Hiç pes etmiyor.
Adım 3: Bu davranışları arkadaşlarınızla tartışırken, “Tavşan neden öyle yaptı?”, “Kaplumbağa neden kazandı?” gibi sorular sorabilirsiniz. Hangi davranışın doğru olduğunu, hangisinden ders çıkarmamız gerektiğini konuşursunuz.
Adım 4: Sonra da aranızda rol seçimi yapıp, biriniz tavşan, diğeriniz kaplumbağa olur ve masalı canlandırırsınız. Böylece karakterlerin duygularını ve davranışlarını daha iyi anlarsınız.
Sonuç:
Dinlediğimiz metindeki kahramanların davranışlarını şöyle tartışabiliriz:
- Tavşan: Tavşan çok hızlı olduğu için kendine aşırı güveniyor ve kaplumbağayı küçümsüyor. Bu yüzden yarış sırasında dinlenmek için uyuyakalıyor. Bu davranışı kibirli ve sorumsuz olduğunu gösteriyor.
- Kaplumbağa: Kaplumbağa yavaş olmasına rağmen çok azimli, sabırlı ve kararlı. Hiç pes etmiyor ve yoluna devam ediyor. Bu davranışı sayesinde yarışı kazanıyor. Bu da bize çalışkanlığın ve inancın önemini gösteriyor.
Sınıfta canlandırma yaparken, tavşanın kendini beğenmişliğini ve uyuyakalmasını, kaplumbağanın ise yavaş ama kararlı adımlarla ilerlemesini mimik ve hareketlerle gösterebiliriz. Bu sayede masalın ana fikrini daha iyi anlamış oluruz.
3. ETKİNLİK
a) Aşağıdaki deyimleri anlamları ile eşleştiriniz.
- kendini alamamak
- gözlerine inanamamak
- kendine gelmek
1. Hiç umulmayan, beklenmeyen bir şeyin görülmesi karşısında şaşırmak.
2. Düşünebilecek duruma gelmek, aklı başına gelmek.
3. Kendini tutamayıp yapmak.
Çözüm:
Adım 1: Deyimler, dilimize güzellik katan ve anlamı zenginleştiren söz öbekleridir. Şimdi bu deyimlerin anlamlarını bulmaya çalışalım.
Adım 2: “Kendini alamamak” ne demek olabilir? Bir şeyi yapmamak için direnmek ama sonunda dayanamayıp yapmak, değil mi? Mesela çok sevdiğin bir tatlıdan kendini alamamak gibi.
Adım 3: “Gözlerine inanamamak” ne demek? Gözlerimizle gördüğümüz bir şeye çok şaşırmak, gerçek olamayacağını düşünmek. Mesela bir sihirbazlık gösterisi izlerken gözlerine inanamamak gibi.
Adım 4: “Kendine gelmek” ise baygınlıktan uyanmak, şaşkınlığı geçmek veya yanlış bir hareketten sonra doğru yolu bulmak gibi anlamlara gelir. Yani aklı başına gelmek.
Sonuç:
- kendini alamamak –> 3. Kendini tutamayıp yapmak.
- gözlerine inanamamak –> 1. Hiç umulmayan, beklenmeyen bir şeyin görülmesi karşısında şaşırmak.
- kendine gelmek –> 2. Düşünebilecek duruma gelmek, aklı başına gelmek.
b) Anlamını öğrendiğiniz deyimleri birer cümlede kullanınız.
Çözüm:
Adım 1: Şimdi bu deyimleri günlük hayatta nasıl kullanabiliriz, ona bakalım. Her bir deyim için birer cümle kuralım.
Adım 2: “Kendini alamamak” deyimini kullanırken, bir şeyi yapmaya karşı koyamama durumunu anlatan bir cümle düşünelim.
Adım 3: “Gözlerine inanamamak” deyimini kullanırken, çok şaşırdığımız bir durumu anlatan bir cümle kurmalıyız.
Adım 4: “Kendine gelmek” deyimini ise, bir olayın şokundan çıkma veya yanlış bir durumdan sonra doğruyu anlama anlamında kullanabiliriz.
Sonuç:
- kendini alamamak: Çok acıkmıştım, annemin yaptığı börekten bir dilim daha almaktan kendimi alamadım.
- gözlerine inanamamak: Sınavdan yüksek not aldığını görünce mutluluktan gözlerine inanamadı.
- kendine gelmek: Yaptığı hatanın farkına varınca, nihayet kendine geldi ve özür diledi.
4. ETKİNLİK
a) Dinlediğiniz metindeki tavşan ve kaplumbağanın özelliklerini yazınız.
Çözüm:
Adım 1: “Tavşan ile Kaplumbağa” masalındaki kahramanları düşünelim. Masal bize onların hangi özelliklerini gösteriyor?
Adım 2: Tavşan, çok hızlı koşar, değil mi? Ama bu hızlılığı ona ne düşündürüyor? Kendini herkesten üstün görüyor, kibirli davranıyor. Bir de tembel olduğunu görüyoruz, çünkü dinlenmek için uyuyakalıyor.
Adım 3: Kaplumbağa ise yavaş hareket eder. Ama bu yavaşlığı onu durdurur mu? Hayır! O, sabırla, azimle yoluna devam eder. Hiç pes etmez ve çalışkandır.
Sonuç:
Dinlediğimiz metindeki tavşan ve kaplumbağanın özellikleri şunlardır:
- Tavşan:
- Hızlı: Çok hızlı koşabilen bir hayvandır.
- Kibirli / Kendini Beğenmiş: Hızlı olduğu için kendini diğerlerinden üstün görür, kaplumbağayı küçümser.
- Tembel / Sorumsuz: Yarışı hafife aldığı için dinlenmek amacıyla uyuyakalır ve sorumluluğunu unutur.
- Dikkatsiz: Yarışın ortasında uyuyakalması, dikkatli olmadığını gösterir.
- Kaplumbağa:
- Yavaş: Tavşana göre çok daha yavaş hareket eder.
- Azimli / Kararlı: Yavaş olmasına rağmen yarışı bitirme konusunda kararlıdır ve hiç pes etmez.
- Sabırlı: Tavşan hızla ilerlerken o, kendi temposunda sabırla yoluna devam eder.
- Çalışkan: Durmadan, dinlenmeden hedefine ulaşmak için çabalar.
- Alçakgönüllü: Tavşan gibi kendini beğenmiş değildir, sadece işine odaklanır.