5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Anıttepe Yayınları Sayfa 126

Merhaba sevgili öğrencilerim, ben sizin Türkçe öğretmeninizim! Bugün size gönderdiğim bu sayfadaki soruları birlikte inceleyelim ve nasıl çözeceğinizi adım adım anlatayım. Hiç merak etmeyin, birlikte kolayca halledeceğiz.

9. ETKİNLİK Türklerde isim verme geleneklerini dikkate alarak kendinize bir isim veriniz. Bu ismin size verilmesine neden olan olayı kurgulayarak bir hikâye yazınız.

Evet çocuklar, bu etkinlikte sizden harika bir hikâye yazmanızı istiyor. Ama öyle sıradan bir hikâye değil, kendi isminizin size nasıl verildiğini anlatan, Türk geleneklerine uygun bir hikâye. Haydi bakalım, nasıl yapacağımıza bir göz atalım:

Çözüm:

Adım 1: Türklerde isim verme geleneklerini düşünelim.

• Biliyor musunuz, eskiden Türklerde isimler öyle rastgele verilmezmiş. Genellikle çocuğun doğduğu zamanki önemli bir olaya, bir başarıya, bir özelliğe ya da aile büyüklerinin bir isteğine göre isimler seçilirmiş. Mesela bir savaş kazanılırsa o çocuğa “Alp” gibi kahramanlık anlatan bir isim verilebilirmiş. Ya da doğa olaylarına göre “Yağmur”, “Deniz” gibi isimler de konulabilirmiş. Bazen de aile büyüklerinin isimleri yaşatılmak istenebilirmiş.
• Şimdi siz de kendinize hayali bir isim seçin. Bu isim, sizin için özel bir anlam taşıyabilir. Belki bir kahramanlık hikâyesinden esinlenirsiniz, belki doğayla ilgili bir şeyden… Seçtiğiniz ismin neden size verildiğini düşünün.

Adım 2: İsminize uygun bir olay kurgulayın.

• Şimdi işin en eğlenceli kısmı: Hikâye yazmak! Seçtiğiniz ismin size verilmesine neden olan olayı hayal etmeniz gerekiyor. Bu olay, sizin doğumunuzla ilgili olabilir, ailenizin yaşadığı özel bir an olabilir, ya da sizin gelecekteki özelliklerinizi simgeleyen bir durum olabilir.
• Mesela ben, kendime “Güneş” ismini seçtiğimi varsayayım. Neden “Güneş” olsun? Belki doğduğum gün hava kapalıyken, ben dünyaya geldiğimde birden güneş açmıştır ve annemle babam “Bu çocuk evimize güneş gibi doğdu!” demişlerdir. Ya da belki ben çok neşeli, etrafına ışık saçan bir çocuk olduğum için bu ismi layık görmüşlerdir. İşte böyle bir hikâye uydurabilirsiniz.

Adım 3: Hikâyenizi yazın.

• Hikâyenizi yazarken bir giriş, gelişme ve sonuç bölümü olmasına dikkat edin.

• Giriş bölümünde: İsminizi ve ailenizi kısaca tanıtın. Hangi zamanda yaşadığınızı belirtebilirsiniz.

• Gelişme bölümünde: İsminizin size verilmesine neden olan olayı tüm ayrıntılarıyla anlatın. Kimler vardı, ne oldu, neden bu isim seçildi? Duyguları da katmayı unutmayın. Mesela, “Annemin gözleri sevinçle parladı,” gibi.

• Sonuç bölümünde: Bu ismin size ne anlattığını, sizin için ne ifade ettiğini ve bu hikâyenin ailenizde nasıl anlatıldığını yazabilirsiniz.

• Unutmayın, bu tamamen sizin hayal gücünüze kalmış! Kelimelerinizi özenle seçin ve okuyanların gözünde canlanacak güzel bir hikâye ortaya çıkarın. Ben sizin çok güzel hikâyeler yazacağınıza eminim!

Sonuç:

Bu etkinlikte, Türk isim verme geleneklerini öğrenip hayal gücünüzü kullanarak kendinize özel bir isim seçip, bu ismin size nasıl verildiğini anlatan yaratıcı bir hikâye yazmalısınız.

BİR SONRAKİ DERSE HAZIRLIK

Aşağıdaki tarihî şahsiyetlerden birini seçiniz. Seçtiğiniz kişiyi tanıtan bir konuşma hazırlayınız.

Tarihî şahsiyetler: Fatih Sultan Mehmet, Uluğ Bey, Nasrettin Hoca, Piri Reis, Mimar Sinan, Yunus Emre, Kâtip Çelebi.

Bu da bir sonraki dersimiz için harika bir hazırlık ödevi! Tarihimizde çok önemli izler bırakmış bu değerli insanlardan birini seçecek ve onu bize tanıtacaksınız. Hadi bakalım, nasıl yapacağımıza bakalım:

Çözüm:

Adım 1: Tarihî şahsiyetleri tanıyalım ve birini seçelim.

• Öncelikle, listedeki isimlerin kimler olduğunu kısaca bir hatırlayalım:
  • Fatih Sultan Mehmet: İstanbul’u fetheden Osmanlı padişahı.
  • Uluğ Bey: Büyük bir bilim insanı, astronom ve matematikçi.
  • Nasrettin Hoca: Fıkralarıyla bizi güldüren, düşündüren bilge kişi.
  • Piri Reis: Ünlü bir denizci ve haritacı.
  • Mimar Sinan: Osmanlı döneminin en büyük mimarı, birçok cami, köprü, külliye yaptı.
  • Yunus Emre: Anadolumuzun en büyük şairlerinden, tasavvuf ehli.
  • Kâtip Çelebi: Çok yönlü bir bilim insanı, tarihçi ve coğrafyacı.
• Şimdi bu isimlerden hangisi size daha ilginç geliyor? Hangisini daha çok merak ediyorsunuz? İşte onu seçin! Mesela ben, Mimar Sinan‘ı seçtim diyelim.

Adım 2: Seçtiğiniz kişi hakkında bilgi toplayın.

• Seçtiğiniz kişi hakkında bilgi edinmek için kitaplara bakabilirsiniz, güvenilir internet sitelerinden araştırma yapabilirsiniz. Ama unutmayın, her bulduğunuz bilgi doğru olmayabilir, o yüzden birkaç farklı kaynaktan kontrol etmek iyi bir fikir!
• Mimar Sinan’ı seçtiysek, şunları araştırmalıyız:
  • Ne zaman ve nerede yaşadı? (Doğum ve ölüm tarihleri, yaşadığı dönem)
  • Mesleği neydi? (Mimar)
  • En önemli eserleri nelerdir? (Süleymaniye Camii, Selimiye Camii, köprüler…)
  • Neden önemli bir kişiydi? (Mimariye katkıları, yaptığı eserlerin güzelliği ve dayanıklılığı)
  • Onunla ilgili ilginç bir anı ya da özelliği var mıydı?

Adım 3: Konuşmanızı hazırlayın.

• Topladığınız bilgileri bir kağıda not alın. Konuşmanızın bir sırası olsun ki dinleyenler sizi kolayca anlasın.

• Giriş bölümünde: Seçtiğiniz kişiyi tanıtın ve neden onu seçtiğinizi kısaca söyleyin. “Merhaba arkadaşlar, bugün size büyük Türk mimarı Mimar Sinan’ı tanıtacağım. Onun hayatı ve eserleri beni çok etkilediği için onu seçtim.” gibi bir cümleyle başlayabilirsiniz.

• Gelişme bölümünde: Topladığınız bilgileri sırayla anlatın. Doğumundan, mesleki yaşamından, önemli başarılarından ve eserlerinden bahsedin. Eserlerinin özelliklerini (örneğin, Selimiye’nin tek kubbesinin büyüklüğü) vurgulayabilirsiniz.

• Sonuç bölümünde: Bu kişinin bizim için neden önemli olduğunu, bize ne gibi miraslar bıraktığını ve ondan neler öğrenebileceğimizi özetleyin. “Mimar Sinan, sadece ülkemizin değil, tüm dünyanın tanıdığı büyük bir sanatçıdır. Onun eserleri, bize Türk mimarisinin ne kadar güçlü ve estetik olduğunu gösterir.” diyerek bitirebilirsiniz.

• Konuşmanızı yazdıktan sonra birkaç kez yüksek sesle okuyarak pratik yapın. Böylece daha akıcı ve kendinize güvenli bir şekilde konuşursunuz.

Sonuç:

Bu görevde, verilen tarihî şahsiyetlerden birini seçmeli, onun hakkında detaylı bilgi toplamalı ve bu bilgileri düzenli bir şekilde sunarak bir konuşma hazırlamalısın.

Aferin çocuklar, bu görevleri dikkatlice yapacağınıza eminim! Unutmayın, öğrenmek çok güzel bir yolculuktur ve her adımda yeni şeyler keşfederiz. Başarılar dilerim!