5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Anıttepe Yayınları Sayfa 144

Merhaba sevgili öğrencim! Ben senin Türkçe öğretmeninim. Gönderdiğin görsele baktım ve soruları gördüm. Hiç merak etme, bu soruları seninle birlikte, adım adım ve kolayca anlayabileceğin bir şekilde çözeceğiz. Hazır mısın? Haydi başlayalım!

***

1. ETKİNLİK

a) Şiirde geçen bazı kelimelerin anlamları verilmiştir. Anlamlarından hareketle bu kelimeleri bulunuz. Bulduğunuz kelimeleri örnekteki gibi işaretleyiniz.

Sevgili öğrencim, bu bölümde bizden bir kelime avı yapmamız isteniyor. Sağ tarafta verilen anlamları okuyup hangi kelimeye ait olduğunu bulacağız, sonra da soldaki bulmacada o kelimeyi bulup işaretleyeceğiz. Tıpkı bir hazine avı gibi düşünebilirsin! Bir tanesi zaten örnek olarak işaretlenmiş, “İHTİYAÇ” kelimesi.

Şimdi diğerlerini bulalım:

• 1. Eksikliği duyulan şey.

  Bunun cevabı zaten örnekte verilmişti: İHTİYAÇ

  Çözüm: Bu kelime bulmacanın 8. satırında yatay olarak yer alıyor. Zaten örnekte işaretlenmiş. Biz de diğerlerini bulalım.

• 2. İnsanın kendisini ve çevresini tanıma yeteneği, şuur.

  Çözüm: İnsanın kendisini ve etrafını algılama yeteneğine BİLİNÇ deriz. Bulmacada bu kelimeyi 6. sütunda, yukarıdan aşağıya doğru bulabiliriz. (B-İ-L-İ-N-Ç)

• 3. Yasanın, dinin ve kamu vicdanının doğru bulduğu, yasalara uygun.

  Çözüm: Doğru ve iyi olanı ifade eden bu kelime AHLAKİ‘dir. Bulmacanın 6. satırında soldan sağa doğru yer alıyor. (A-H-L-A-K-İ)

• 4. Mal ve hizmetlerden yararlanan, satın alıp kullanan, tüketen kimse.

  Çözüm: Bir malı veya hizmeti alıp kullanan kişiye TÜKETİCİ denir. Bu kelimeyi bulmacanın en alt satırında, soldan sağa doğru bulabiliriz. (T-Ü-K-E-T-İ-C-İ)

• 5. Yenilebilir, beslenmeye elverişli her tür madde, besin.

  Çözüm: Yiyebileceğimiz her türlü şeye GIDA deriz. Bulmacanın 1. sütununda, yukarıdan aşağıya doğru yer alıyor. (G-I-D-A)

• 6. Aşırı harcamalardan kaçınan, idareli.

  Çözüm: Paramızı dikkatli kullanan, gereksiz harcama yapmayan kişilere TUTUMLU denir. Bulmacanın 3. satırında soldan sağa doğru bulabiliriz. (T-U-T-U-M-L-U)

• 7. Bir işin yapılması için harcanan beden ve kafa gücü.

  Çözüm: Bir işi yaparken harcadığımız güce, çabaya EMEK deriz. Bu kelimeyi bulmacanın 3. sütununda, yukarıdan aşağıya doğru bulabiliriz. (E-M-E-K)

İşte bulmacada işaretlemen gereken kelimeler ve yerleri:

• İHTİYAÇ (8. yatay satır)
• BİLİNÇ (6. dikey sütun)
• AHLAKİ (6. yatay satır)
• TÜKETİCİ (11. yatay satır)
• GIDA (1. dikey sütun)
• TUTUMLU (3. yatay satır)
• EMEK (3. dikey sütun)

***

b) Anlamını belirlediğiniz bu kelimeleri birer cümlede kullanınız.

Şimdi de bulduğumuz bu güzel kelimeleri cümle içinde kullanarak ne kadar iyi anladığımızı gösterelim. Cümleler kurarken hem kelimenin anlamını yansıtmalı hem de akıcı olmalı. Hadi bakalım, seninle birlikte cümlelerimizi yazalım:

• İHTİYAÇ:

  Çözüm: İnsanların yaşamlarını sürdürebilmeleri için su ve gıda temel bir ihtiyaçtır.

• BİLİNÇ:

  Çözüm: Çevre bilinci yüksek insanlar, doğayı korumak için ellerinden geleni yaparlar.

• AHLAKİ:

  Çözüm: Yalan söylemek, hiçbir zaman ahlaki bir davranış değildir.

• TÜKETİCİ:

  Çözüm: Bilinçli bir tüketici, alışveriş yaparken ihtiyacı olmayan ürünleri almaz.

• GIDA:

  Çözüm: Dengeli ve sağlıklı gıdalar tüketmek, vücudumuzun gelişimi için çok önemlidir.

• TUTUMLU:

  Çözüm: Harçlığını tutumluca kullanan Ali, istediği oyuncak arabayı almayı başardı.

• EMEK:

  Çözüm: O projenin tamamlanması için çok büyük bir emek harcadık.

***

2. ETKİNLİK Metinde geçen kelimeleri eş anlamlılarıyla eşleştiriniz.

Şimdi de eş anlamlı kelimeleri bulma zamanı! Eş anlamlı kelimeler, yazılışları farklı olsa da anlamları aynı olan kelimelerdir. Yani bir kelime yerine diğerini kullandığımızda cümlenin anlamı değişmez. Görselde bir tanesi zaten eşleştirilmiş, “ihtiyaç” kelimesi “gereksinim” ile eşlenmiş. Hadi biz de diğerlerini bulalım!

• ihtiyaç

  Çözüm: İhtiyaç kelimesinin eş anlamlısı gereksinim‘dir. (Zaten örnekte verilmiş.)

• sonsuz

  Çözüm: Sonu olmayan, daima sürecek olan anlamındaki “sonsuz” kelimesinin eş anlamlısı ebedi‘dir.

• bilinçli

  Çözüm: Farkında olan, ne yaptığını bilen anlamındaki “bilinçli” kelimesinin eş anlamlısı şuurlu‘dur.

• savurgan

  Çözüm: Paramızı veya eşyalarımızı gereksiz yere harcayan kişiye “savurgan” deriz. Bunun eş anlamlısı ise tutumsuz‘dur. Unutma, “tututmlu” kelimesinin zıt anlamlısı “savurgan” veya “tutumsuz”dur. Ama “savurgan” ve “tutumsuz” kendi aralarında eş anlamlıdırlar.

İşte eşleştirmelerin tamamı:

• ihtiyaç – gereksinim
• sonsuz – ebedi
• bilinçli – şuurlu
• savurgan – tutumsuz

Aferin sana! Gördün mü, ne kadar güzel çözdük tüm soruları. Türkçe dersi çok keyifli değil mi? Kelimelerin dünyasında yolculuk yapmak gibisi yok. Başarılarının devamını dilerim!