Merhaba sevgili öğrencim, 5. Sınıf Türkçe dersimiz için harika bir etkinliğimiz var! Bu sayfadaki soruları birlikte inceleyelim ve adım adım çözelim. Sakın endişelenme, her şeyi kolayca anlayacaksın.
Öncelikle sayfamızın üst kısmında “HAZIRLIK ÇALIŞMALARI” başlığını görüyoruz. Bu bölümdeki sorular genellikle derse başlamadan önce senin düşüncelerini almak, seni konuya hazırlamak için sorulur. Bunlar için tek bir doğru cevap yoktur, herkes kendi düşüncelerini söyler. Hadi, bu sorulara birlikte göz atalım:
1. Soru: Sınıfa getirdiğiniz gazete haberlerini arkadaşlarınızla paylaşınız. Getirdiğiniz haberlerde hangi toplumsal kuralların ihlali anlatılmıştır?
Çözüm: Canım öğrencim, bu soru senin sınıf içinde arkadaşlarınla paylaşım yapmanı ve tartışmanı istiyor. Eğer bir gazete haberi getirmiş olsaydın, o haberde insanların hangi kurallara uymadığını, yani hangi kuralları çiğnediğini arkadaşlarına anlatacaktın. Mesela, bir haberde çöplerini sokağa atan insanlar anlatılıyorsa, bu “çevreyi temiz tutma” kuralının ihlali olurdu, değil mi? Bu soru, toplumsal kuralların ne kadar önemli olduğunu anlaman için bir başlangıç.
2. Soru: Otobüste, dolmuşta vb. toplu taşıma araçlarında büyüklerinize yer veriyor musunuz? Neden?
Çözüm: Bu da yine senin davranışların ve düşüncelerin hakkında bir soru. Toplu taşıma araçlarında yaşlılara, hamilelere veya küçük çocuklu annelere yer vermek çok güzel bir davranıştır.
- Adım 1: Önce kendi kendine düşünmelisin, “Ben yer veriyor muyum?” diye.
- Adım 2: Sonra da “Neden yer veriyorum?” veya “Neden vermiyorum?” diye düşünmelisin. Yer vermek, onlara saygı duyduğumuzu, empati kurduğumuzu ve yardımsever olduğumuzu gösterir. Unutma, bugün onlar yaşlı, yarın biz de yaşlı olacağız. Onlara gösterdiğimiz saygı, aslında gelecekteki bize gösterdiğimiz saygıdır.
3. Soru: İhtiyacı olan birine yardım ettiniz mi? Yaptığınız bu davranıştan sonra kendinizi nasıl hissettiniz?
Çözüm: Bu soru da senin duygularınla ilgili.
- Adım 1: Hayatında ihtiyacı olan birine, belki bir arkadaşına, belki bir komşuna, belki de hiç tanımadığın birine yardım edip etmediğini düşünmelisin. Belki ders çalışırken zorlanan bir arkadaşına yardım ettin, belki alışverişten dönen yaşlı bir teyzenin poşetlerini taşıdın.
- Adım 2: Bu yardımı yaptıktan sonra içinden hangi duyguların geçtiğini hatırlamaya çalış. Genellikle böyle durumlarda insanlar mutlu, huzurlu, gururlu ve iyi hissederler. Çünkü başkasına iyilik yapmak, insanın içini de iyilikle doldurur. Yardım etmek, sadece karşı tarafa değil, yardım edene de iyi gelir.
Şimdi gelelim sayfamızın alt kısmındaki “1. ETKİNLİK” bölümüne. Burada bize bazı görseller verilmiş ve “Sokak” adlı bir metinde geçen nasihatlerle ilgili olanları işaretlememiz isteniyor. Ancak dikkat et, “Sokak” metni burada yok. Olsaydı, metni okuyup içindeki öğütlere göre görselleri işaretlerdik. Metin olmadığı için, biz genel olarak “sokakta nasıl davranmalıyız, hangi kurallara uymalıyız” gibi toplumsal görgü kuralları ve yardımlaşma üzerine düşüneceğiz. Hadi görselleri inceleyelim:
1. ETKİNLİK: Aşağıdaki görselleri inceleyiniz. “Sokak” adlı metinde geçen nasihatlerle ilgili olan görselleri işaretleyiniz.
Çözüm:
- Adım 1: Öncelikle, elimizde “Sokak” adlı metin olmadığı için, bu etkinliği metne göre değil, genel olarak sokaklarda uymamız gereken kurallar ve iyi davranışlar çerçevesinde değerlendireceğiz. Sokak, kamusal bir alan olduğu için burada yaşlılara saygı göstermek, yardımlaşmak, çevreyi temiz tutmak gibi nasihatler beklenir.
- Adım 2: Görselleri tek tek inceleyelim ve “Sokak” metninde geçebilecek genel nasihatlerle ne kadar ilgili olduklarına karar verelim:
- Birinci Görsel (Üstte solda):
Yaşlı bir amcanın koluna girmiş, ona yolculukta veya yürürken yardım eden bir çocuk görüyoruz. Bu, sokakta veya herhangi bir yerde yaşlılara karşı saygı ve yardımlaşma örneğidir. “Sokak” metninde kesinlikle böyle bir nasihat olurdu. Bu görseli işaretlemeliyiz.
- İkinci Görsel (Üstte sağda):
Bir kız çocuğu, muhtemelen annesine veya teyzesine çamaşır asmada yardım ediyor. Bu da çok güzel bir yardımlaşma örneği ama daha çok ev içinde veya bahçede yapılan bir iş gibi duruyor. “Sokak” kelimesinin doğrudan anlamıyla çok ilgili değil. Bu yüzden bu görseli işaretlemiyoruz.
- Üçüncü Görsel (Ortada solda):
İki arkadaş futbol oynarken bir tanesi düşmüş, diğeri ona elini uzatarak kalkmasına yardım ediyor. Sokakta veya oyun alanında arkadaşlarımıza karşı yardımsever ve duyarlı olmak çok önemlidir. “Sokak” metninde arkadaşlık ve yardımlaşmayla ilgili bir nasihat mutlaka olurdu. Bu görseli işaretlemeliyiz.
- Dördüncü Görsel (Ortada sağda):
İki çocuk bir pencereyi temizliyor. Bu da bir yardımlaşma örneği ama yine ev işi gibi duruyor. “Sokak” metninin ana temasıyla doğrudan bağlantılı olduğunu söylemek zor. Bu yüzden bu görseli işaretlemiyoruz.
- Beşinci Görsel (Altta):
Tekerlekli sandalyede oturan bir çocuk görüyoruz. Bu görsel tek başına bir eylem veya nasihat göstermiyor. Sadece bir durumu anlatıyor. Eğer metinde engelli bireylere karşı duyarlı olmak, onlara yardımcı olmak gibi nasihatler olsaydı, o zaman bu görsel bize o nasihati hatırlatabilirdi. Ancak görselin kendisi bir eylem olmadığı için, bu görseli işaretlemiyoruz.
- Adım 3: Sonuç olarak, “Sokak” adlı metinde geçebilecek genel nasihatlerle en uyumlu olan görseller, yaşlılara yardım etme ve düşen arkadaşına yardım etme görselleridir.
Sonuç:
“1. Etkinlik”teki görsellerden, birinci görsel (yaşlı amcaya yardım eden çocuk) ve üçüncü görsel (düşen arkadaşına yardım eden çocuk) işaretlenmelidir.
Umarım her şeyi çok iyi anlamışsındır. Bu tür etkinlikler, hem okuduğunu anlama hem de sosyal kurallar hakkında düşünme becerini geliştirir. Tebrikler!