Merhaba sevgili öğrencilerim! Ben sizin Türkçe öğretmeniniz. Bugün size gönderilen bu çalışma sayfasındaki soruları birlikte, adım adım çözeceğiz. Unutmayın, her sorunun cevabını bulurken hem yeni şeyler öğrenecek hem de bildiklerimizi pekiştireceğiz. Hazırsanız başlayalım!
Öncelikle, bu sayfadaki 2. ve 3. etkinliklerde bir metne göre cevaplamamız gereken sorular var. Ancak metin görselde yer almıyor. Ben de bu soruları cevaplayabilmek için hayali bir metin oluşturacağım. Siz de kendi ders kitabınızdaki veya öğretmeninizin verdiği metni kullanarak bu soruları cevaplayabilirsiniz. Benim oluşturduğum hayali metin şöyle olsun:
O gece her şey birdenbire sallanmaya başladı. Annemle babam hemen bizi yataklarımızdan kaldırdı, “Saklanın!” diye bağırdı. Evimiz beşik gibi sallanıyordu. Deprem bitince hepimiz dışarıya, bahçeye koştuk. Evimizin duvarlarında çatlaklar vardı ama biz iyiydik. Babam o an, komşumuz Ayşe Teyze’nin evine doğru hızla koştu. Ayşe Teyze yaşlıydı ve yalnız yaşıyordu. Babam, içeriden gelen sesleri duyunca hiç düşünmeden içeri daldı. Birkaç dakika sonra Ayşe Teyze’yi kolları arasında dışarı çıkardı. Ayşe Teyze’nin gözleri doluydu. Herkes babama hayranlıkla bakıyordu. O geceyi dışarıda, parkta kurulan çadırlardan birinde geçirdik. Babamın bu cesareti ve yardımseverliği hepimizi çok etkiledi. O, sadece kendi ailesini değil, herkesi düşünen bir kahramandı.
Şimdi bu hayali metne göre soruları çözmeye başlayabiliriz.
***
1. ETKİNLİK Anlamını bilmediğiniz kelime ve kelime gruplarını yazınız. Bu kelime ve kelime gruplarının anlamlarını TDK Türkçe Sözlük’ten bulunuz. Bunları öğrendiğiniz anlamıyla birer cümlede kullanınız. Öğrendiğiniz kelimeleri kendi oluşturduğunuz sözlüğünüze de yazınız.
Bu etkinlikte bizden, bilmediğimiz kelimeleri seçip anlamlarını bulmamız ve onlarla cümle kurmamız isteniyor. Haydi, metnimizde veya günlük hayatımızda karşımıza çıkabilecek birkaç kelime seçelim ve ne anlama geldiklerini öğrenelim:
Adım 1: Kelime seçimi ve sözlük anlamı bulma
Kelime:Sallanmak
Sözlük anlamı: Bir şeyin bulunduğu yerden ayrılmadan bir yana, bir öne bir arkaya veya bir aşağı bir yukarı oynaması, salınmak.
Cümlem:Deprem sırasında bütün ev sallanmaya başladı.
Adım 2: Kelime seçimi ve sözlük anlamı bulma
Kelime:Cesaret
Sözlük anlamı: Tehlike veya zor bir duruma karşı gösterilen yüreklilik, korkusuzluk.
Cümlem:Babamın Ayşe Teyze’yi kurtarmak için gösterdiği cesaret hepimizi etkiledi.
Adım 3: Kelime seçimi ve sözlük anlamı bulma
Kelime:Hayranlık
Sözlük anlamı: Birine veya bir şeye karşı duyulan büyük beğeni, imrenme.
Cümlem:Kahraman itfaiyecilerin çalışmasına hayranlıkla baktık.
Adım 4: Kelime seçimi ve sözlük anlamı bulma
Kelime:Etkilemek
Sözlük anlamı: Bir şey veya kimse üzerinde belirli bir güç ve sonuç bırakmak, tesir etmek.
Cümlem:Bu kitap beni o kadar etkiledi ki, günlerce aklımdan çıkmadı.
Adım 5: Kelime seçimi ve sözlük anlamı bulma
Kelime:Kahraman
Sözlük anlamı: Olağanüstü durumlarda, korku ve tehlike karşısında büyük yararlılıklar gösteren kimse.
Cümlem:Babam, depremde Ayşe Teyze’yi kurtararak gerçek bir kahraman oldu.
***
2. ETKİNLİK Aşağıdaki soruları metne göre cevaplayınız.
Unutmayın, bu cevaplar yukarıda hayali olarak yazdığım metne göre verilmiştir.
1) Yazarın babası deprem sırasında ne yapmıştır?
Çözüm:
Adım 1: Metni dikkatlice oku.
Adım 2: Babanın deprem anındaki davranışlarını bul.
Metnimizde babanın ilk olarak çocuklarını yataklarından kaldırıp saklanmalarını söylediğini, ardından deprem bitince komşusu Ayşe Teyze’yi kurtarmak için evine koştuğunu görüyoruz.
Sonuç: Yazarın babası, deprem sırasında çocuklarını yataklarından kaldırıp saklanmalarını söylemiş, deprem bittikten sonra da komşusu Ayşe Teyze’yi tehlikeli durumdaki evinden kurtarmıştır.
2) Yazarın babasıyla gurur duymasını sağlayan olay nedir?
Çözüm:
Adım 1: Metinde yazarın babasıyla gurur duyduğu anı veya olayı ara.
Adım 2: Bu olayın ne olduğunu belirle.
Metinde, “Babamın bu cesareti ve yardımseverliği hepimizi çok etkiledi. O, sadece kendi ailesini değil, herkesi düşünen bir kahramandı.” cümlesi, yazarın babasıyla gurur duymasına neden olan olayı açıkça belirtiyor.
Sonuç: Yazarın babasıyla gurur duymasını sağlayan olay, babasının kendi canını hiçe sayarak komşusu Ayşe Teyze’yi tehlikedeki evinden kurtarmasıdır.
3) Deprem sonrasında yazar ve ailesi nerede kalmıştır?
Çözüm:
Adım 1: Metinde deprem sonrası ailenin nerede kaldığına dair bilgi ara.
Metnin sonlarına doğru bu bilgi verilmiş.
Sonuç: Deprem sonrasında yazar ve ailesi, parkta kurulan çadırlardan birinde kalmıştır.
4) Yazarın babasının böyle bir felaket sonrasında diğer insanların yardımına gitmesini nasıl değerlendirirsiniz? Arkadaşlarınızla tartışınız.
Çözüm:
Adım 1: Bu bir düşünce sorusu, bu yüzden kendi fikirlerini belirtmelisin.
Adım 2: Babanın davranışının önemini ve etkilerini düşün.
Böyle bir felaket anında, insanların kendi canlarını ve ailelerini düşünmeleri çok doğaldır. Ancak yazarın babası, bu zorlu anda başkalarına yardım etme cesaretini göstermiş. Bu davranış, insanlık için çok değerli, örnek alınması gereken bir davranıştır. Böyle zamanlarda yardımlaşma ve dayanışma çok önemlidir.
Sonuç: Yazarın babasının böyle bir felaket sonrasında diğer insanların yardımına gitmesi, çok değerli, kahramanca ve örnek alınması gereken bir davranıştır. Böyle zor zamanlarda insanların birbirine kenetlenmesi, yardımlaşması ve dayanışma içinde olması, toplumumuzu daha güçlü kılar. Bu tür davranışlar, hem kurtarılan kişiye umut verir hem de çevresindeki diğer insanlara ilham kaynağı olur. Arkadaşlarımla bu konuyu tartışırken, insanlık ve yardımseverlik değerlerinin önemini vurgulardık.
***
3. ETKİNLİK Okuduğunuz metni aşağıdaki unsurlara göre inceleyiniz.
Yine hayali metnimize göre bu tabloyu dolduracağız.
Çözüm:
Adım 1: Metindeki ana karakterleri belirle.
Adım 2: Metinde geçen ana olayı veya olayları özetle.
Adım 3: Olayın geçtiği yerleri tespit et.
Adım 4: Olayın geçtiği zamanı belirle.
Adım 5: Metni kimin anlattığını, yani anlatıcının kim olduğunu bul.
Sonuç:
Metindeki kahramanlar:
- Yazar (anlatıcı çocuk)
- Yazarın annesi
- Yazarın babası
- Ayşe Teyze (komşu)
Olay:
- Bir deprem yaşanması,
- Deprem sırasında evin sallanması ve ailenin dışarı çıkması,
- Babanın komşuları Ayşe Teyze’yi tehlikeli durumdaki evinden kurtarması,
- Ailenin geceyi parkta kurulan çadırlardan birinde geçirmesi.
Yer:
- Yazarın evi ve bahçesi
- Ayşe Teyze’nin evi
- Park (çadırların kurulduğu yer)
Zaman:
- Bir gece (deprem anı)
- Deprem sonrası (aynı gece ve devamı)
Anlatıcı:
- Metni yazan kişi, yani yazarın kendisi (birinci kişi ağzından anlatım: “Annemle babam…”, “Evimiz…”, “biz iyiydik.”)
Harikasınız çocuklar! Bütün etkinlikleri başarıyla tamamladık. Unutmayın, okuduğumuz her metni dikkatlice analiz etmek, kelimelerin anlamlarını bilmek ve olayları doğru bir şekilde yorumlamak, Türkçe dersimizin en önemli becerilerindendir. Bir sonraki derste görüşmek üzere!