Merhaba sevgili öğrencilerim,
Bugün sizlerle “Atatürk ve Müzik” metnini kullanarak bazı soruları cevaplayacağız. Metni dikkatlice okudunuz, şimdi soruları adım adım, anlaşılır bir şekilde çözelim. Unutmayın, önemli olan metni doğru anlamak ve cevapları metinden çıkarmak!
2. ETKİNLİK
1. Musiki inkılabının en büyük hedefi nedir?
Sevgili gençler, bu sorunun cevabı metnin içinde açıkça belirtiliyor. Hadi metne bir daha göz atalım.
Çözüm:
Adım 1: Metinde “musiki inkılabı” ifadesini arıyoruz.
Adım 2: Metinde şu cümleyi buluyoruz: “1930’lu yıllara damgasını vuracak olan musiki inkılabının en büyük hedefi klasik Türk müziğinin evrensel boyutlarda bir müzik türü hâline gelebilmesi ve çok sesli müziğin Türk halkına benimsetilmesidir.”
Musiki inkılabının en büyük hedefi, klasik Türk müziğinin tüm dünyada bilinen, evrensel bir müzik türü olması ve çok sesli müziğin Türk halkı tarafından sevilip benimsenmesidir.
2. Atatürk’ün müziğe ilgi duymasında etkili olan kimdir? Nasıl etkili olmuştur?
Bu soruya cevap ararken metni çok dikkatli okumamız gerekiyor. Bazen metinlerde her sorunun cevabı doğrudan bulunmayabilir.
Çözüm:
Adım 1: Metni baştan sona tekrar okuyarak Atatürk’ün müziğe ilgi duymasında etkili olan belirli bir kişiden bahsedilip bahsedilmediğini kontrol ediyoruz.
Adım 2: Metinde Atatürk’ün müziğe olan ilgisinin gençlik yıllarına dayandığı ve sanatın her dalıyla yakından ilgilendiği belirtiliyor. Ancak onun müziğe ilgi duymasını sağlayan *belirli bir kişiden* veya bu kişinin *nasıl etkili olduğundan* bahsedilmiyor.
Metinde, Atatürk’ün müziğe ilgi duymasında etkili olan belirli bir kişiden bahsedilmemiştir. Metin, Atatürk’ün sanatın her dalıyla yakından ilgilendiğini ve müziğe olan ilgisinin gençlik yıllarına dayandığını belirtmektedir.
3. Atatürk’ün iyi bir müzik bilgisine sahip olmasında neler etkili olmuştur?
Atatürk’ün müzik bilgisinin nasıl geliştiğini anlatan kısımlara bakalım.
Çözüm:
Adım 1: Metinde Atatürk’ün müzik bilgisiyle ilgili kısımları buluyoruz.
Adım 2: Metinde şu ifade yer alıyor: “Sanatın her dalıyla yakından ilgilendiğini gördüğümüz Atatürk, özellikle müzik için yoğun mesai harcamıştır.”
Atatürk’ün iyi bir müzik bilgisine sahip olmasında, sanatın her dalıyla yakından ilgilenmesi ve özellikle müzik alanında yoğun bir çaba ve çalışma göstermesi etkili olmuştur. Yani kendi gayreti ve merakı çok önemliymiş.
4. Atatürk’ün sevdiği türküler nelerdir?
Bu soruda da tıpkı 2. soruda olduğu gibi metindeki bilgilere bağlı kalmalıyız.
Çözüm:
Adım 1: Metni dikkatlice okuyarak Atatürk’ün sevdiği türkülerin adlarının geçip geçmediğini kontrol ediyoruz.
Adım 2: Metinde Atatürk’ün sevdiği belirli türkülerin adlarına dair herhangi bir bilgi bulunmamaktadır.
Metinde Atatürk’ün sevdiği türküler hakkında bilgi verilmemiştir.
5. Atatürk, müzik inkılabını gerçekleştirmek için hangi çalışmaları yapmıştır? Açıklayınız.
Atatürk’ün müzik alanında yaptığı yenilikçi çalışmaları metinden bulalım.
Çözüm:
Adım 1: Metinde Atatürk’ün kültürel faaliyetleri ve müzik inkılabıyla ilgili yaptığı çalışmaların anlatıldığı bölümleri belirliyoruz.
Adım 2: Metinde şu bilgiler yer alıyor: “Cumhuriyetin ilanından sonra siyasal gelişmelerin yanı sıra kültürel faaliyetlerle de yakından ilgilenilmiş ve önemli değişimlere imza atılmıştır. Atatürk bu süreçte gittiği her yerde, yaptığı hemen her konuşmada Türk sanatından ve sanatın milletin hayatındaki öneminden bahsetmeye çalışmıştır.” Ayrıca, musiki inkılabının hedefi olarak klasik Türk müziğinin evrenselleşmesi ve çok sesli müziğin benimsetilmesi gösterilmiştir.
Atatürk, müzik inkılabını gerçekleştirmek için ülkenin kültürel faaliyetleriyle yakından ilgilenmiş, gittiği her yerde ve yaptığı konuşmalarda Türk sanatının ve sanatın millet hayatındaki önemini vurgulamıştır. Amacı, klasik Türk müziğini evrensel boyutlara taşımak ve çok sesli müziği Türk halkına sevdirmek olmuştur.
6. Siz olsaydınız insanların sanata gereken önemi vermesi için hangi çalışmaları yapardınız?
Bu soru, sizin kendi fikirlerinizi ifade etmenizi istiyor. Ben de size örnek olabilecek bazı fikirlerimi söyleyeyim.
Çözüm:
Adım 1: İnsanların sanata ilgi duymasını sağlamak için neler yapılabileceğini düşünüyorum.
Adım 2: Özellikle ortaokul öğrencileri gibi gençlerin ilgisini çekecek, onları sanata yaklaştıracak yöntemler üzerinde duruyorum.
Eğer ben olsaydım, insanların sanata gereken önemi vermesi için şunları yapardım:
- Okullarda sanat derslerini daha eğlenceli ve uygulamalı hâle getirirdim. Öğrencilerin sadece izleyici değil, aynı zamanda sanatın bir parçası olmasını sağlardım. Mesela, kendi kısa filmlerini çekmelerine, tiyatro oyunları sahnelemelerine, resim sergileri düzenlemelerine imkan tanırdım.
- Şehirlerde ücretsiz sanat atölyeleri ve kurslar açardım. Böylece her yaştan ve her kesimden insan, resim, müzik, heykel gibi farklı sanat dallarını deneyimleyebilir, yeteneklerini keşfedebilirdi.
- Sanat etkinliklerini daha ulaşılabilir kılardım. Konser, tiyatro ve sergi biletlerini öğrencilere ve dar gelirli ailelere daha uygun fiyatlı veya ücretsiz sunardım.
- Sosyal medyayı ve dijital platformları kullanarak sanatın gücünü anlatırdım. Sanatçıların ilham veren hikayelerini, sanat eserlerinin arkasındaki anlamları gençlerin anlayacağı dilde paylaşırdım.
- Sanatla ilgili belgesellerin ve programların televizyonlarda ve çevrimiçi platformlarda daha fazla yer almasını sağlardım.
3. ETKİNLİK
a) Aşağıdaki yargılardan okuduğunuz metnin tür özelliklerini yansıtanları işaretleyiniz.
Şimdi de okuduğumuz metnin ne tür bir metin olduğunu anlamaya çalışalım. Metnin özelliklerine göre doğru olanları işaretleyelim.
Çözüm:
Adım 1: Her bir yargıyı metnin genel yapısı ve içeriğiyle karşılaştırıyoruz.
Adım 2: Metnin bilgi verme, nesnel olma ve yazarın uzmanlığı gibi özelliklerini göz önünde bulunduruyoruz.
- Metinde Atatürk’ün müzik ile ilgili düşünceleri anlatılmıştır.
(Evet, metnin ana konusu Atatürk’ün müziğe bakış açısı ve bu alandaki çalışmaları.) - Metinde öznel yargılar ağır basmaktadır.
(Hayır, metin daha çok bilgi verici, nesnel bir dille yazılmış. Yazar kendi kişisel düşüncelerini değil, Atatürk ile ilgili bilgileri aktarıyor.) - Yazar, düşüncelerini kanıtlama yoluna gitmemiştir.
(Evet, yazar burada bir iddia ortaya atıp onu kanıtlamaya çalışmıyor. Daha çok bilgi aktarıyor ve olayları açıklıyor. Bilgilendirici metinlerin bir özelliğidir bu.) - Yazarın amacı okuyucuyu bilgilendirmektir.
(Kesinlikle! Metnin temel amacı, Atatürk’ün müzikle ilişkisi hakkında bize bilgi vermek.) - Yazar, alanında uzman kişidir.
(Evet, metnin başında yazarın “Uludağ Üniversitesi öğretim üyesi” olduğu belirtilmiş. Bu da onun alanında uzman olduğunu gösterir.) - Yazar, metni karşılıklı konuşma havasında yazmıştır.
(Hayır, metin daha resmi ve bilgilendirici bir dille yazılmış. Sanki bir ders kitabından veya bilimsel bir yayından alınmış gibi.)
b) Okuduğunuz metnin türü:
Şimdi de bu özelliklere sahip bir metne ne ad verildiğini yazalım.
Çözüm:
Adım 1: Metnin bilgilendirici, nesnel, belirli bir konuda bilgi veren ve uzman bir kişi tarafından yazılmış olması gibi özelliklerini topluyoruz.
Adım 2: Bu özelliklere en uygun metin türünü belirliyoruz.
Okuduğumuz metnin türü bir makale veya bilgilendirici metindir. Çünkü belirli bir konuda nesnel bilgiler sunuyor, bir uzmanın kaleminden çıkmış ve okuyucuyu aydınlatmayı amaçlıyor.