Merhaba sevgili öğrencim! Ben Türkçe öğretmeniniz. Sana gönderdiğim görsellerdeki soruları birlikte adım adım çözelim, merak etme, hepsini çok güzel anlayacaksın. Hadi başlayalım!
3. ETKİNLİK
Okuduğunuz hikâyeye göre aşağıdaki boşlukları doldurunuz.
Bu etkinlikte, okuduğumuz “Yılkı Atı” metnindeki olayları, yerleri, zamanı ve kahramanları belirleyeceğiz. Ayrıca hikâyenin kimin ağzından anlatıldığını bulacağız. Metni dikkatlice okuyup bu bilgileri çıkarmamız gerekiyor.
Adım 1: Metni bir kez daha dikkatlice okuyalım ve temel unsurları belirleyelim.
Adım 2: Belirlediğimiz unsurları ilgili yerlere yazalım.
Olay:
Kışın gelmesiyle birlikte atların (özellikle Dorukısrak’ın) yem bulmakta zorlanması, çetin doğa koşullarına terk edilmesi ve hayatta kalma mücadelesi anlatılıyor. Yılkıya bırakılan atların soğukta nasıl bir araya geldiği, baharın gelişiyle yavrulamaları ve çoban İbrahim’le olan ilişkileri de olay örgüsünün önemli bir parçası.
Yer:
Orta Anadolu bozkırları, köyler, kıraç ve ot yetmeyen dağlık yerler. Kısacası, atların yaşam alanı olan geniş ve zorlu bir doğa ortamı.
Zaman:
Kış mevsiminin başlangıcından, atların yılkıya bırakılmasından, baharın gelip doğanın canlanmasına kadar geçen bir zaman dilimi.
Kahramanlar:
- Dorukısrak: Hikâyenin ana karakteri olan at.
- Diğer Yılkı Atları: Erkeği, kısrakları, tayları ile yılkı atları sürüsü.
- İbrahim: Atlarla ilgilenen, onlarla bir bağı olan çoban.
Hikâyede anlatım kaçıncı kişi ağzından yapılmıştır?
Hikâyede olaylar, bir anlatıcı tarafından, dışarıdan gözlemleyerek ve her şeyi bilerek anlatılıyor. “Yılkıya bırakılır.”, “Doru kısrak… ayrılır.”, “İbrahim…”, “Kış gelir…” gibi ifadeler kullanılıyor. Bu anlatıma üçüncü kişi ağzından anlatım diyoruz. Anlatıcı olayların içinde yer almıyor, sadece aktarıyor.
4. ETKİNLİK
Okuduğunuz metin Abbas SAYAR’ın “Yılkı Atı” adlı romanından alınmıştır.
a) Paragraftaki boşlukları türün özelliklerine göre doldurunuz.
Bu bölümde bize roman türünün bazı özellikleri verilmiş, biz de boş bırakılan yerleri romanın genel özelliklerine göre tamamlayacağız. Roman, biliyorsun ki uzun soluklu bir yazı türüdür.
Adım 1: Roman tanımını ve özelliklerini hatırlayalım.
Adım 2: Boşlukları uygun kelimelerle dolduralım.
Roman gerçekleşmiş ya da yaşanması mümkün olan olayların anlatıldığı bir yazı türüdür. Romanda yer, zaman ve olayda bütünlük vardır. Romanların en önemli özelikleri uzunluğu, kişilerin sayılarının çokluğu ve hayatı her yönüyle ele almasıdır.
b) “Yılkı Atı” romanının verilen bölümünü göz önünde bulundurarak daha önce okuduğunuz “Göç Destanı” metni ile karşılaştırınız.
Şimdi de “Yılkı Atı”ndan okuduğumuz bu bölüm ile daha önce okuduğumuz “Göç Destanı”nı karşılaştıracağız. Yani aralarındaki benzer ve farklı yönleri bulacağız. “Göç Destanı” bir destan, “Yılkı Atı” ise bir roman olduğu için aralarında bayağı farklar olacaktır.
Adım 1: “Yılkı Atı” metninin özelliklerini tekrar düşünelim: gerçekçi, hayvanların mücadelesi, doğa teması, roman türü.
Adım 2: “Göç Destanı”nın genel özelliklerini hatırlayalım: destan türü, olağanüstü olaylar, milletin varoluş mücadelesi, mitolojik unsurlar, efsanevi karakterler.
Adım 3: Bu iki türün özelliklerini karşılaştırarak benzer ve farklı yönleri belirleyelim.
Benzer Yönleri
- Her iki metin de bir hikaye anlatır ve okuyucuya bir olay örgüsü sunar.
- Her ikisinde de doğa ve hayvanlar önemli bir yer tutar. “Yılkı Atı”nda atların yaşam mücadelesi, “Göç Destanı”nda ise kutsal hayvanlar veya doğa olayları gibi unsurlar bulunabilir.
- İkisinde de zorluklar karşısında verilen bir mücadele ve hayatta kalma çabası teması vardır. “Yılkı Atı”nda atların kış şartlarına karşı mücadelesi, “Göç Destanı”nda ise bir milletin göç ve varoluş mücadelesi söz konusudur.
- Her iki metinde de bir tür yolculuk veya değişim anlatılır. “Yılkı Atı”nda atların kışın otlak arayışı, “Göç Destanı”nda ise bir milletin yer değiştirmesi, yani göç etmesi anlatılır.
Farklı Yönleri
- Tür Farkı: “Yılkı Atı” bir romandır, yani gerçek hayatta olabilecek olayları, kişileri ve yerleri anlatır. “Göç Destanı” ise bir destandır, yani olağanüstü olayları, efsanevi kahramanları ve mitolojik unsurları barındırır.
- Gerçekçilik Düzeyi: “Yılkı Atı”nda anlatılanlar gerçekçidir, yani yaşanabilir olaylardır. “Göç Destanı”nda ise olağanüstü olaylar ve kişiler (örneğin, Tanrı tarafından verilen bir taş, sihirli yaratıklar) yer alır.
- Temel Odak: “Yılkı Atı” daha çok bireysel (burada atların) hayatta kalma mücadelesini ve insan-doğa ilişkisini ele alırken, “Göç Destanı” bir milletin varoluşunu, kimliğini ve toplumsal bir olayı merkeze alır.
- Dil ve Anlatım: “Yılkı Atı”nda daha sade, gerçekçi ve gözleme dayalı bir dil kullanılır. “Göç Destanı”nda ise daha epik, şiirsel, abartılı ve mitolojik bir anlatım görülür.
- Karakterler: “Yılkı Atı”nda gerçek hayvanlar ve insanlar (çoban İbrahim gibi) karakter olarak karşımıza çıkar. “Göç Destanı”nda ise efsanevi kahramanlar, tanrısal güçler veya kutsal varlıklar yer alabilir.
Umarım açıklamalarım sana yardımcı olmuştur! Başarılar dilerim.