Merhaba sevgili 8. sınıf öğrencim!
Bugünkü etkinliğimiz, hem düşünme hem de yazma becerilerimizi geliştireceğimiz çok güzel bir görev. Hadi gel, bu etkinliği adım adım nasıl yapacağımızı birlikte inceleyelim.
8. ETKİNLİK
Soru Metni: Aşağıdaki dörtlükten hareketle bilgilendirici bir metin yazınız. Ayrıca metninizi yazarken verilen yönergelere dikkat ediniz ve Gelecek Derse Hazırlık bölümünü tamamlayınız.
Bu etkinliğin amacı, sana verilen bir şiir parçasından yola çıkarak, belirli kurallara uygun bir yazı oluşturmanı sağlamak. Yani hem okuduğunu anlama hem de yazılı anlatım becerilerini kullanacaksın. Çok keyifli bir görev olacağına eminim!
Çözüm:
Adım 1: Dörtlüğü Anlama ve Konuyu Belirleme
İlk işimiz, bize verilen dörtlüğü dikkatlice okumak ve ne anlatmak istediğini anlamak. Dörtlük şöyle diyor:
(…)
Sımsıcak dostluklar sevgiler varken
Savaşlar kinler öfkeler neden
Bırakıp gideceğiz bir gün
Dünya bu kadar güzelken
Bu dörtlükte şair, dünyadaki güzelliklere ve insanlar arasındaki sevgiye rağmen neden savaşların, kinin ve öfkenin olduğunu sorguluyor. Ayrıca, bir gün bu dünyadan ayrılacağımızı, yani hayatın geçici olduğunu hatırlatıyor. O zaman, bu dörtlükten çıkarabileceğimiz ana fikirler şunlar olabilir:
- İnsan ilişkilerinde sevgi ve dostluğun önemi.
- Savaşların ve olumsuz duyguların anlamsızlığı.
- Hayatın ve dünyanın güzelliklerinin kıymetini bilmek.
- İnsan ömrünün kısalığı ve bu dünyada bırakacağımız izler.
Bu fikirlerden yola çıkarak, metninin ana konusunu belirleyebilirsin. Örneğin, “Dünyanın güzellikleri ve insanlığın sorumluluğu” veya “Sevgi ve Barışın Önemi” gibi bir konu seçebilirsin. Unutma, konun ne kadar net olursa, yazın da o kadar kolay ilerler.
Adım 2: Metin Yazma Yönergelerine Uyma
Şimdi gelelim metnini yazarken dikkat etmen gereken önemli noktalara. Bu yönergeler, yazının daha düzenli, etkili ve anlaşılır olmasını sağlayacak. Tıpkı bir binanın sağlam temeller üzerine kurulması gibi, yazının da bu kurallara ihtiyacı var.
1. Yazınıza uygun bir başlık koyunuz. Giriş, gelişme, sonuç bölümlerini dikkate alınız.
Başlık: Yazının konusuyla ilgili, merak uyandıran ve akılda kalıcı bir başlık seçmelisin. Örneğin, yukarıda belirlediğimiz konulardan yola çıkarak “Sevgisizliğin Gölgesinde Bir Dünya” ya da “Güzellikler Diyarında Barışın Sesi” gibi başlıklar düşünebilirsin. Başlık, metnini okumaya başlamadan önce okuyucuya bir fikir vermelidir. Başlık ne kadar ilgi çekici olursa, okuyucu da yazını okumaya o kadar istekli olur.
Giriş: Bu bölümde, yazının ana fikrini kısaca tanıtmalısın. Okuyucuyu konuya hazırlamalısın. Dörtlükteki gibi, dünyanın güzelliklerinden ve insan sevgisinden bahsederek başlayıp, ardından savaşların ve kinin bu güzelliklere nasıl gölge düşürdüğünü sorabilirsin. Bir veya iki paragraf yeterli olacaktır. Girişin, yazının geri kalanı için bir kapı olduğunu düşünebilirsin.
Gelişme: Burası yazının en uzun ve en açıklayıcı bölümüdür. Girişte bahsettiğin ana fikri detaylandıracaksın. Dörtlükteki “Savaşlar kinler öfkeler neden?” sorusunu ele alıp, bu olumsuzlukların insanlığa zararlarını, sevginin ve dostluğun ise faydalarını anlatabilirsin. Dünyanın güzelliklerini korumanın önemini, insan ömrünün kısalığını ve bu kısa sürede iyilik yapmanın değerini vurgulayabilirsin. Farklı örnekler vererek ya da kendi gözlemlerini aktararak bu bölümü zenginleştirebilirsin. Birkaç paragraftan oluşabilir. Burada ne kadar çok örnek ve açıklama kullanırsan, yazın o kadar etkileyici olur.
Sonuç: Yazının son bölümüdür. Girişte ortaya koyduğun ve gelişme bölümünde detaylandırdığın fikirleri bir özet şeklinde toparlayıp, okuyucuya bir mesaj vermelisin. Dörtlükteki gibi, bu güzel dünyayı bırakıp gideceğimizi hatırlatarak, geride barış ve sevgi dolu bir dünya bırakmanın önemini vurgulayabilirsin. Okuyucuyu düşündüren, etkileyici bir cümleyle bitirmek iyi bir fikir olacaktır. Sonuç bölümü, okuyucunun aklında yazınla ilgili son bir izlenim bırakır.
2. Yazınızı atasözü ve özdeyişlerle zenginleştiriniz.
Yazına uygun yerlerde atasözleri ve özdeyişler eklemek, anlatımını daha güçlü ve etkileyici hale getirir. Bu sözler, yüzyılların birikimini taşıdığı için okuyucuyu daha çok etkiler ve yazına derinlik katar.
Örneğin, dostluk ve sevgiyle ilgili olarak “Dost kara günde belli olur.” veya “Gülü seven dikenine katlanır.” gibi atasözleri ya da “Sevgi her kapıyı açan anahtardır.” gibi bir özdeyiş kullanabilirsin.
Savaşların ve kinin anlamsızlığını anlatırken, “Öfke baldan tatlıdır.” atasözünün aslında ne kadar yanıltıcı olduğunu veya “Kin gütmek, ateşi kendi evine taşımaktır.” gibi bir özdeyişin derin anlamını kullanabilirsin. Yazının akışına uygun bir şekilde yerleştirdiğinden emin olmalısın. Bu sözleri kullanırken, tırnak içine almayı veya italik yazmayı unutma!
3. Yazdıklarınızı yazım ve noktalama kuralları yönünden gözden geçiriniz.
Yazını bitirdikten sonra, mutlaka baştan sona dikkatlice okumalısın. Tıpkı bir ressamın tablosunu son bir kez kontrol etmesi gibi, sen de yazındaki hataları bulmak için gözden geçirmelisin.
Yazım Kuralları: Kelimeleri doğru yazdığından emin ol. Büyük harf, küçük harf kullanımı, ayrı veya bitişik yazılan kelimeler (örneğin “her şey” ayrı, “birçok” bitişik), eklerin doğru yazımı gibi konulara dikkat etmelisin. Bir kelimenin nasıl yazıldığından emin değilsen, Türk Dil Kurumu’nun (TDK) sitesinden kontrol edebilirsin.
Noktalama Kuralları: Cümlelerin sonuna nokta, soru işareti veya ünlem işareti gibi uygun noktalama işaretlerini koydun mu? Virgülleri ve noktalı virgülleri doğru yerlerde kullandın mı? Özellikle alıntı yaptığın atasözleri ve özdeyişleri tırnak içine almayı unutma. Doğru noktalama, yazının daha kolay okunmasını ve anlamın doğru aktarılmasını sağlar. Noktalama işaretleri, yazının nefes almasını ve okuyucunun anlamı doğru kavramasını sağlar.
Bu adımları takip ederek hem düşündürücü hem de dil bilgisi kurallarına uygun harika bir metin yazabilirsin! Unutma, yazmak bir süreçtir; ilk denemede mükemmel olmayabilir ama her denemede daha iyiye gidersin.
Gelecek Derse Hazırlık
Bu bölüm, bir sonraki dersimiz için önceden yapmamız gereken bir araştırma görevi.
Soru Metni: Fabl örnekleri araştırınız. Beğendiniz fabl örneklerini sınıfa getiriniz.
Çözüm:
Adım 1: Fabl Nedir?
- Öncelikle fablın ne olduğunu hatırlayalım. Fabl, genellikle hayvanların veya cansız varlıkların konuşturularak, insanlara ahlaki dersler veren kısa hikayelerdir. Bu hikayelerin sonunda her zaman bir öğüt veya ders (kıssa hisse) bulunur. Fabllar, genellikle eğlenceli ve düşündürücü bir dille yazılır.
- En bilinen fabl yazarları arasında Ezop, La Fontaine ve Beydeba bulunur. Onların eserlerini incelemek sana çok yardımcı olacaktır.
Adım 2: Fabl Araştırması Yapma
- İnternetten, kütüphaneden veya evindeki hikaye kitaplarından fabl örnekleri bulabilirsin. Günümüzde birçok yerde kolayca fabl örneklerine ulaşabilirsin.
- Örneğin, “Aslan ile Fare”, “Ağustos Böceği ile Karınca”, “Tilki ile Leylek” gibi klasik fablları araştırabilirsin. Bu fablların sana ne gibi dersler verdiğini düşünmek de önemli.
Adım 3: Beğendiğin Fablları Seçme ve Derse Getirme
- Araştırdığın fabllar arasından en çok beğendiklerini, sana en çok ders verenleri seçmelisin. Belki de seni en çok etkileyen fablları seçersin.
- Bu fablların çıktısını alabilir, defterine not edebilir veya kitabını derse getirebilirsin. Önemli olan, derste bunları arkadaşlarınla ve benimle paylaşmaya hazır olman. Hatta istersen, beğendiğin bir fablı derste arkadaşlarına okuyup, hikayenin sonunda verilen dersi de açıklayabilirsin. Böylece hem sen hem de arkadaşların yeni şeyler öğrenmiş olursunuz.
Bu hazırlık, fabl türünü daha iyi anlamamıza ve dersimizi daha zengin geçirmemize yardımcı olacak. Şimdiden eline sağlık, harika bir çalışma çıkaracağına eminim!