Anlık görüntüleyici sayısı yükleniyor…
Merhaba sevgili öğrencilerim,
Bugün sizlerle 1. Ünite’nin ölçme ve değerlendirme sorularını birlikte çözeceğiz. Bu sorular, ünite boyunca öğrendiğimiz konuları ne kadar anladığımızı görmek için harika bir fırsat. Hazırsanız, haydi başlayalım! Soruları adım adım, tane tane açıklayarak çözeceğim. Takıldığınız yer olursa hiç çekinmeyin.
A. Aşağıdaki ifadeler doğru ise ifadelerin başına “D”, yanlış ise “Y” yazınız.
1. ( ) Mustafa Kemal, İstanbul Harp Akademisinden kurmay yüzbaşı rütbesi ile mezun olmuştur.
Çözüm: ( D )
Adım 1: Mustafa Kemal’in mezun olduğu okulu ve rütbesini hatırlayalım.
Adım 2: Mustafa Kemal, 1902’de Harp Akademisi’ne başlamış ve 1905’te buradan Kurmay Yüzbaşı rütbesiyle mezun olmuştur. Bu, onun ne kadar başarılı bir öğrenci olduğunu gösterir. Dolayısıyla bu ifade doğrudur.
2. ( ) Mustafa Kemal, eğitim hayatına ilk olarak Şemsi Efendi Mektebinde başlamış, daha sonra annesinin isteği üzerine mahalle mektebine devam etmiştir.
Çözüm: ( Y )
Adım 1: Mustafa Kemal’in ilkokul hayatını düşünelim. Annesi Zübeyde Hanım ve babası Ali Rıza Efendi’nin okul seçimi konusunda farklı düşünceleri vardı.
Adım 2: Mustafa Kemal, önce annesinin isteğiyle geleneksel eğitim veren Mahalle Mektebi‘ne başlamıştır. Kısa bir süre sonra babasının isteğiyle daha modern bir eğitim veren Şemsi Efendi Mektebi‘ne geçmiştir. Cümlede bu sıralama tam tersi verildiği için bu ifade yanlıştır.
3. ( ) Fransız İhtilali ile başlayan milliyetçilik akımı; özgürlük, eşitlik, demokrasi gibi kavramları beraberinde getirmiş, bu durum çok uluslu devletlerde ayaklanmaların çıkmasına ortam hazırlamıştır.
Çözüm: ( D )
Adım 1: Fransız İhtilali’nin dünyaya yaydığı fikirleri hatırlayalım. En önemlisi “milliyetçilik” fikriydi.
Adım 2: Milliyetçilik, “her milletin kendi devletini kurması” düşüncesidir. Osmanlı İmparatorluğu gibi içinde Sırp, Rum, Bulgar gibi birçok farklı milleti barındıran çok uluslu devletler için bu fikir çok tehlikeliydi. Çünkü bu milletler, milliyetçilik akımının etkisiyle kendi bağımsız devletlerini kurmak için isyan ettiler. Bu nedenle ifade doğrudur.
4. ( ) Mustafa Kemal’in ortaokul düzeyinde eğitim aldığı yer Manastır Askerî İdadisidir.
Çözüm: ( Y )
Adım 1: Osmanlı eğitim sistemindeki okul türlerini hatırlayalım. Rüştiye, ortaokul; İdadi ise lise demektir.
Adım 2: Mustafa Kemal, ortaokulu Selanik Askerî Rüştiyesi‘nde okumuştur. Manastır Askerî İdadisi ise onun lise eğitimidir. Bu yüzden bu ifade yanlıştır.
5. ( ) Mustafa Kemal, Trablusgarp Savaşı’nda İtalyanlara karşı başarı ile mücadele etmiştir.
Çözüm: ( D )
Adım 1: Trablusgarp Savaşı’nı ve Mustafa Kemal’in buradaki görevini düşünelim.
Adım 2: İtalyanlar Osmanlı’nın Afrika’daki son toprağı olan Trablusgarp’a saldırdığında, Mustafa Kemal ve bazı subay arkadaşları gizlice bölgeye gitmiştir. Orada yerli halkı İtalyanlara karşı örgütleyerek Derne ve Tobruk’ta önemli başarılar kazanmışlardır. Bu, onun ilk askeri başarısıdır. Dolayısıyla ifade doğrudur.
B. Aşağıdaki cümleleri kutucuklarda verilen ifadelerin uygun olanlarıyla tamamlayınız.
1. Mustafa Kemal, I. Balkan Savaşı’nda Çanakkale’deki …………………… Komutanlığı görevine atanmış, II. Balkan Savaşı’nda ise …………………… şehrinin Bulgarlardan geri alınması görevinde bulunmuştur.
Çözüm:
Adım 1: Mustafa Kemal’in Balkan Savaşları’ndaki görevlerini hatırlayalım. I. Balkan Savaşı’nda Çanakkale Boğazı’nın savunması çok önemliydi.
Adım 2: II. Balkan Savaşı’nda ise Osmanlı Devleti, I. Balkan Savaşı’nda kaybettiği bazı yerleri geri alma fırsatı bulmuştu. Bunların en önemlisi Edirne’ydi.
Cevap: Mustafa Kemal, I. Balkan Savaşı’nda Çanakkale’deki Kuva-i Mürettebe Komutanlığı görevine atanmış, II. Balkan Savaşı’nda ise Edirne şehrinin Bulgarlardan geri alınması görevinde bulunmuştur.
2. ……………………, Mustafa Kemal’in askerlik hayatında katıldığı ilk savaştır.
Çözüm:
Adım 1: Mustafa Kemal’in askeri kariyerinin başlangıcını düşünelim. Harp Akademisi’nden mezun olduktan sonra katıldığı ilk büyük çatışma hangisiydi?
Adım 2: Yukarıda da bahsettiğimiz gibi, 1911-1912 yıllarında İtalyanlara karşı savaştığı Trablusgarp Savaşı, onun katıldığı ilk savaştır.
Cevap: Trablusgarp Savaşı, Mustafa Kemal’in askerlik hayatında katıldığı ilk savaştır.
3. Sultan Abdülmecit Dönemi’nde Avrupalı devletlerin Osmanlı Devleti iç işlerine karışmasını önlemek amacıyla ilk olarak …………………… Fermanı, daha sonra da …………………… Fermanı ilan edilmiştir.
Çözüm:
Adım 1: Osmanlı Devleti’nin 19. yüzyılda yaptığı demokratikleşme ve modernleşme adımlarını hatırlayalım. Avrupalı devletler, Osmanlı içindeki azınlıkların haklarını bahane ederek sürekli iç işlerimize karışıyordu.
Adım 2: Bu karışmaları önlemek ve devleti modernleştirmek için 1839’da Tanzimat Fermanı, 1856’da ise Islahat Fermanı ilan edildi. Bu fermanlar, tüm Osmanlı vatandaşlarına kanun önünde eşitlik gibi haklar tanıyordu.
Cevap: …ilk olarak Tanzimat Fermanı, daha sonra da Islahat Fermanı ilan edilmiştir.
4. Mustafa Kemal, ilk görev yeri olan Şam’da …………………… adıyla bir cemiyet kurmuştur.
Çözüm:
Adım 1: Mustafa Kemal’in Harp Akademisi’nden mezun olduktan sonra atandığı ilk yeri ve oradaki faaliyetlerini düşünelim.
Adım 2: İlk görev yeri Şam’daki 5. Ordu’ydu. Burada, ülke sorunlarıyla ilgilenen ve çözüm arayan arkadaşlarıyla birlikte gizli bir cemiyet kurdu. Bu cemiyetin adı Vatan ve Hürriyet idi.
Cevap: …Şam’da Vatan ve Hürriyet adıyla bir cemiyet kurmuştur.
5. …………………… akımının temel amacı Müslüman nüfusun fazla olduğu tüm ülkeleri tek bir çatı altında birleştirmekti.
Çözüm:
Adım 1: Osmanlı Devleti’ni dağılmaktan kurtarmak için ortaya atılan fikir akımlarını hatırlayalım: Osmanlıcılık, İslamcılık, Türkçülük, Batıcılık.
Adım 2: Bu akımlardan hangisinin tüm Müslümanları birleştirmeyi hedeflediğini bulmalıyız. Bu fikir, halifenin liderliğinde tüm dünya Müslümanlarını bir araya getirmeyi amaçlayan İslamcılık (veya Ümmetçilik) akımıdır.
Cevap: İslamcılık akımının temel amacı…
C. Aşağıda verilen soruların cevaplarını defterinize yazınız.
1. Birinci Balkan Savaşı’nın çıkmasında hangi unsurlar etkili olmuştur?
Sevgili arkadaşlar, Birinci Balkan Savaşı’nın birden fazla sebebi vardı. Bunları şöyle sıralayabiliriz:
- Milliyetçilik Akımı: Fransız İhtilali’nin yaydığı bu fikir, Balkanlardaki Sırp, Yunan, Bulgar gibi milletleri kendi bağımsız devletlerini kurmak için harekete geçirdi.
- Rusya’nın Politikası (Panslavizm): Rusya, Balkanlardaki Slav kökenli milletleri Osmanlı’ya karşı kışkırtarak bölgede güçlenmek ve sıcak denizlere inmek istiyordu.
- Osmanlı Devleti’nin Zayıflaması: Trablusgarp Savaşı yüzünden Osmanlı ordusunun yorgun ve hazırlıksız olması, Balkan devletlerini cesaretlendirdi.
- Balkan Devletlerinin İttifakı: Rusya’nın da desteğiyle Bulgaristan, Sırbistan, Yunanistan ve Karadağ birleşerek Osmanlı’ya karşı bir ittifak kurdular.
2. Kanun-u Esasi nedir? Osmanlı toplumuna ne gibi kazanımları olmuştur?
Kanun-u Esasi, kelime anlamıyla “Temel Kanun” demektir ve Türk tarihindeki ilk anayasadır. 1876 yılında ilan edilmiştir.
Osmanlı toplumuna getirdiği kazanımlar ise şunlardır:
- İlk defa padişahın yetkileri bir anayasa ile sınırlandırılmıştır.
- Halk, kısıtlı da olsa seçme ve seçilme hakkını kullanarak yönetime katılmıştır. (Mebusan Meclisi)
- Vatandaşlara kanun önünde eşitlik, mülkiyet hakkı, konut dokunulmazlığı gibi temel hak ve özgürlükler tanınmıştır.
- Anayasal ve parlamenter (meclisli) yönetime geçişin ilk adımı olmuştur.
3. İkinci Meşrutiyet Dönemi’nin genel özellikleri nelerdir?
1908’de ilan edilen İkinci Meşrutiyet Dönemi oldukça hareketli bir dönemdi. Genel özellikleri şunlardır:
- Kanun-u Esasi yeniden yürürlüğe girmiş ve meclis tekrar açılmıştır.
- Çok partili hayata geçilmiş, birçok siyasi parti kurulmuştur. Bu durum, siyasi tartışmaları ve çekişmeleri artırmıştır.
- İttihat ve Terakki Cemiyeti, yönetime giderek daha fazla hakim olmuştur.
- Bu dönemde maalesef büyük toprak kayıpları yaşanmıştır. (Bulgaristan bağımsız olmuş, Bosna-Hersek Avusturya tarafından ilhak edilmiş, Girit Yunanistan’a bağlanmıştır.)
- Basın üzerindeki sansür kalkmış, daha özgür bir ortam oluşmuştur.
- Meşrutiyet’e karşı olanların çıkardığı 31 Mart Vakası gibi önemli iç karışıklıklar yaşanmıştır.
4. Osmanlıcılık fikrinin temel amacı nedir?
Osmanlıcılık, Osmanlı İmparatorluğu’nu dağılmaktan kurtarmak için ortaya atılan bir fikir akımıdır. Temel amacı şuydu:
İmparatorluk sınırları içinde yaşayan herkesi; din, dil, ırk ayrımı yapmadan “Osmanlı vatandaşı” kimliği altında birleştirmek. Eğer herkes kendini eşit birer Osmanlı vatandaşı olarak görürse, milliyetçilik isyanlarının sona ereceği ve devletin bütünlüğünün korunacağı düşünülüyordu. Tanzimat ve Islahat Fermanları ile Kanun-u Esasi bu fikrin hayata geçirilmesi için atılan adımlardır.
5. XIX. yüzyıldan itibaren Osmanlı ekonomisinin bozulmasında hangi faktörler etkili olmuştur?
19. yüzyılda (yani 1800’lü yıllarda) Osmanlı ekonomisi maalesef büyük bir çöküş yaşadı. Bunun başlıca nedenleri şunlardı:
- Kapitülasyonlar: Yabancı devletlere verilen ticari ayrıcalıklardı. Bu yüzden yabancı tüccarlar çok az vergi ödüyor, yerli esnafımız onlarla rekabet edemiyordu.
- Sanayi İnkılabı’na Ayak Uyduramama: Avrupa fabrikalarda ucuz ve seri üretim yaparken, Osmanlı ekonomisi el tezgahlarına dayalı kalmıştı. Bu da yerli üretimin çökmesine neden oldu.
- Dış Borçlar: Savaşların ve artan masrafların karşılanması için Avrupalı devletlerden borç alınmaya başlandı. Bu borçlar ödenemeyince, alacaklı devletler Düyun-u Umumiye (Genel Borçlar İdaresi)‘ni kurarak Osmanlı’nın en önemli gelir kaynaklarına el koydular.
- Savaşlar: Uzun süren ve kaybedilen savaşlar, hem büyük masraflara yol açtı hem de vergi alınan önemli toprakların kaybedilmesine neden oldu.
Umarım bu açıklamalar konuları daha iyi anlamanıza yardımcı olmuştur. Unutmayın, tarihini bilen geleceğine yön verir! Başarılar dilerim!
Henüz onaylanmış öğrenci çözümü yok.
İlk çözümü sen paylaşabilirsin. Aşağıdaki formdan fotoğrafını yükle.
1 takipçi