Merhaba sevgili öğrencilerim,
Ben 8. Sınıf İnkılap Tarihi öğretmeniniz. Bugün birlikte Atatürk’ün dış politika ilkeleriyle ilgili çok güzel bir etkinliği çözeceğiz. Bu etkinlik, Atatürk’ün sözleri üzerinden onun dış politikadaki vizyonunu daha iyi anlamamızı sağlayacak. Hadi gelin, bu sözlerin hangi ilkelerle ilgili olduğunu adım adım, hep birlikte bulalım!
***
Soru 1:“Savaş zorunlu ve hayati olmalıdır. Ulusun yaşamı tehlikeye karşı karşıya kalmadıkça savaş bir cinayettir.”
Çözüm:
Adım 1: Bu söze dikkatlice bakalım. Atatürk ne diyor? “Savaş, ancak ve ancak ulusun hayatı tehlikedeyse yapılır, yoksa bir cinayettir.” diyor. Yani savaşı en son çare olarak görüyor ve savaştan kaçınmak gerektiğini vurguluyor.
Adım 2: Savaş karşıtı, uzlaşmacı ve barışçıl bir tutum sergileyen bu düşünce, doğrudan “Yurtta sulh, cihanda sulh” ilkesinin bir yansımasıdır. Bu da bizi Barış ilkesine götürür.
Sonuç: ( 1 ) c. Barış
***
Soru 2:“Siyasi, mali, ekonomik, adli, askerî, kültürel ve benzeri her hususta tam bağımsızlık ve tam serbestlik demektir. Bunların herhangi birinde bağımsızlıktan yoksunluk, millet ve memleketin gerçek anlamıyla bütün bağımsızlığından yoksunluğunu ifade eder.”
Çözüm:
Adım 1: Cümledeki anahtar ifade zaten kendini hemen belli ediyor: “tam bağımsızlık”. Atatürk burada bağımsızlığın sadece askeri veya siyasi olmadığını; ekonomik, hukuki, kültürel gibi her alanda olması gerektiğini söylüyor. Birinden bile taviz verilirse, gerçek bağımsızlıktan söz edilemez diyor.
Adım 2: Bu ifade, dış politikada hiçbir devletin baskısı ve kontrolü altına girmemeyi, kendi kararlarımızı kendimizin almasını ifade eden Tam bağımsızlık ilkesinin ta kendisidir.
Sonuç: ( 2 ) a. Tam bağımsızlık
***
Soru 3:“Her işin esas hedefine kısa ve kestirme yoldan ulaşmak arzu edilir olmakla beraber yolun makul, mantıki ve özellikle bilimsel olması şarttır.”
Çözüm:
Adım 1: Bu sözdeki sihirli kelimelerimiz “makul, mantıki ve bilimsel”dir. Atatürk, bir hedefe ulaşırken hayallere kapılmak yerine aklın ve bilimin yol gösterici olması gerektiğini belirtiyor.
Adım 2: Dış politikada duygularla değil, akılla ve mantıkla hareket etmeyi, bilimi rehber edinmeyi savunan ilke Akılcılık ilkesidir.
Sonuç: ( 3 ) e. Akılcılık
***
Soru 4:“Millî sınırlarımız içinde her şeyden önce kendi kuvvetimize dayanıp, varlığımızı koruyarak millet ve memleketin gerçek mutluluğu ve kalkınmasına çalışmak… Medeni dünyadan medeni ve insanca muameleyi ve karşılıklı dostluğu beklemektir.”
Çözüm:
Adım 1: Sözün son kısmına odaklanalım: “…karşılıklı dostluğu beklemektir.” Buradaki “karşılıklı” kelimesi, uluslararası ilişkilerde temel bir prensibi ifade eder. Yani, biz başka bir devlete nasıl davranıyorsak, ondan da aynı şekilde bir davranış bekleriz. Ne bir eksik, ne bir fazla.
Adım 2: Devletler arası ilişkilerde eşitlik ve karşılıklılık esasına dayanan bu ilkeye biz Mütekabiliyet diyoruz. Bu ilke, “sen bana nasıl davranırsan, ben de sana öyle davranırım” demektir.
Sonuç: ( 4 ) b. Mütekabiliyet
***
Soru 5:“Erişilemeyecek hayalî emeller peşinde milleti uğraştırmamak ve zarara sokmamak… Uygar dünyadan, uygar ve insani davranış ve karşılıklı dostluk beklemektir.”
Çözüm:
Adım 1: Atatürk’ün bu sözündeki kilit ifade “erişilemeyecek hayalî emeller peşinde koşmamak”tır. Yani, “yapamayacağımız, sonu olmayan maceralara atılmayalım, ayaklarımız yere bassın” diyor.
Adım 2: Dış politikada hayaller peşinde koşmak yerine, mevcut durumu ve gücümüzü göz önünde bulundurarak hareket etme ilkesi Gerçekçilik ilkesidir.
Sonuç: ( 5 ) d. Gerçekçilik
***
Soru 6:“Samimi olarak bu memleketin, bu milletin menfaatine yapılacak bir iş olsun, ben onu göz önüne almayayım; bu, mümkün değildir.”
Çözüm:
Adım 1: Burada Atatürk çok net bir mesaj veriyor: “Eğer bir iş milletin çıkarına, yani menfaatine ise, onu yapmaktan geri durmam.” diyor. Kişisel veya başka çıkarları değil, sadece milletin çıkarını önemsediğini vurguluyor.
Adım 2: Dış politikada atılacak her adımda önceliğin ülkenin ve milletin çıkarları olması gerektiğini belirten ilke Millî menfaatleri esas alma ilkesidir.
Sonuç: ( 6 ) ç. Millî menfaatleri esas alma
***
Soru 7:“Yapmak gücünde olmadığımız işleri uyuşturucu, oyalayıcı sözlerle yaparız diyerek ulusa karşılık gündelik politika izleme, ilkemiz değildir.”
Çözüm:
Adım 1: Bu sözde Atatürk, “halkımızı boş vaatlerle kandırmayız, yapamayacağımız şeyleri ‘yaparız’ demeyiz” diyor. Bu, halka karşı dürüst ve şeffaf bir politika izlendiğini gösterir.
Adım 2: Bir liderin kendi halkına karşı dürüst olması, onu yanıltmaması ve politikalarda halkın desteğini alırken gerçekleri söylemesi, Türk ve dünya kamuoyunu dikkate alma ilkesiyle yakından ilgilidir. Çünkü kamuoyunu dikkate almak, sadece onların ne dediğini dinlemek değil, aynı zamanda onlara karşı sorumlu ve dürüst olmaktır.
Sonuç: ( 7 ) f. Türk ve dünya kamuoyunu dikkate alma