8. Sınıf İnkılap Tarihi Ders Kitabı Cevapları Ders Destek Yayınları Sayfa 188

Sevgili 8. sınıf öğrencilerim, ben İnkılap Tarihi öğretmeniniz. Bugün kitabımızdaki bu önemli sayfayı birlikte inceleyip soruları çözeceğiz. Atatürk Dönemi Türk Dış Politikası, hem çok önemli hem de çok mantıklı ilkelere dayanan bir konudur. Haydi, bu ilkeleri metinlerden yola çıkarak birlikte keşfedelim!

Soru 1: Mustafa Kemal Atatürk’ün Millî Mücadele sonrasında nasıl bir dış politika izlemiş olabileceği hakkındaki düşüncelerinizi açıklayınız.

Bu soru, aslında metinleri okuduktan sonra bizim bir tarihçi gibi düşünmemizi ve tahmin yürütmemizi istiyor. Yıllarca süren savaşlardan yeni çıkmış, yorgun ama zafer kazanmış bir ülkenin lideri olsaydınız ne yapardınız? Gelin adım adım düşünelim.

Adım 1: Barışı Ön Planda Tutmak

Öncelikle, Millî Mücadele gibi büyük ve yorucu bir savaştan çıkan bir milletin en çok isteyeceği şey barıştır. Ülkenin yeniden kurulması, yaraların sarılması ve kalkınması için huzurlu bir ortama ihtiyaç vardır. Bu yüzden Atatürk, maceracı ve savaş yanlısı bir politika izlemez, tam tersine barışı korumaya çalışırdı. Ünlü sözü “Yurtta sulh, cihanda sulh” tam da bu düşüncenin bir özetidir.

Adım 2: Bağımsızlıktan Ödün Vermemek

Millî Mücadele’nin temel amacı tam bağımsızlıktı. Bu kadar zor kazanılmış bir bağımsızlıktan en ufak bir taviz verilmesi düşünülemezdi. Dolayısıyla Atatürk, diğer ülkelerle eşit şartlarda, saygıya dayalı ilişkiler kurmayı hedeflerdi. Başka bir ülkenin himayesi altına girmeyi veya iç işlerimize karışılmasına izin vermeyi asla kabul etmezdi.

Adım 3: Gerçekçi Olmak

Atatürk, hayalperest bir lider değildi. Ulaşılamayacak hedefler (örneğin tüm Türkleri tek bir bayrak altında toplama gibi Turancılık hayalleri) peşinde koşarak ülkenin kaynaklarını boşa harcamazdı. Bunun yerine, mevcut sınırlarımız olan Misak-ı Millî‘yi korumayı ve ülkemizi bu sınırlar içinde güçlendirmeyi amaçlardı.

Adım 4: Güçlü ve Onurlu Bir Duruş Sergilemek

Atatürk, diğer devletlerle ilişkilerde onurlu ve kendine güvenen bir politika izlerdi. Ne Batı’ya körü körüne bir hayranlık duyar ne de onlara düşmanlık beslerdi. Ülkemizin çıkarları neyi gerektiriyorsa onu yapardı. Diğer devletlerle dostluklar ve ittifaklar kurmaktan çekinmezdi ama bunu her zaman kendi gücümüze dayanarak yapardı.

Kısacası, Atatürk’ün Millî Mücadele sonrası izleyeceği dış politika; barışçı, tam bağımsızlığa saygılı, gerçekçi, akılcı ve millî çıkarları ön planda tutan bir politika olurdu. Zaten metinleri okuduğumuzda da tam olarak böyle bir politika izlediğini görüyoruz.

Soru 2: Atatürk Dönemi’nde Türk dış politikası hangi esaslara dayandırılmıştır?

Bu sorunun cevabı ise metinlerin içinde açıkça belirtilmiş! Metinleri dikkatlice okuduğumuzda, Atatürk’ün dış politikasının temel taşlarını, yani ilkelerini kolayca bulabiliriz. İşte bu temel esaslar:

• Tam Bağımsızlık: ‘Ulusal bağımsızlıktan taviz verilmemesi’ ilkesi. Yani, başka hiçbir devletin iç ve dış işlerimize karışmasına izin vermemek. Bu, en temel ve en önemli ilkedir.
• Barışçılık: Sorunları savaşla değil, diplomasi ve antlaşmalar yoluyla çözmeyi amaçlamak. “Yurtta sulh, cihanda sulh” ilkesi bunun en güzel ifadesidir.
• Akılcılık ve Gerçekçilik (Realizm): Hayaller peşinde koşmak yerine, aklın ve bilimin yolunda, ulaşılabilir hedefler belirlemek. Yayılmacı politikalardan uzak durmak.
• Millî Güce Dayanmak: Dış politikada başka ülkelere güvenmek yerine, öncelikle kendi ordumuza, ekonomimize ve milletimize güvenmek.
• Mütekabiliyet (Karşılıklılık): Devletler arası ilişkilerde karşılıklılık esasıdır. Yani, bir devlet bize nasıl davranıyorsa, biz de ona öyle davranırız. Ne bir eksik ne bir fazla!
• Eşitlik: Uluslararası alanda tüm devletlerin eşit olduğu ilkesine inanmak. Büyük-küçük devlet ayrımı yapmadan, tüm ülkelerle eşit şartlarda ilişki kurmak.
• Millî Menfaatleri Esas Almak: Dış politikada atılacak her adımda Türk milletinin çıkarlarını düşünmek ve korumak.
• İnsancıllık ve Sömürgeciliğe Karşı Olmak: Başka milletlerin sömürülmesine ve ezilmesine karşı durmak. Her türlü yayılmacılığa karşı bir politika izlemek.
• Türk Kamuoyunu Dikkate Almak: Dış politikada alınacak kararlarda halkın düşüncelerine ve desteğine önem vermek.

Gördüğünüz gibi, Atatürk’ün dış politikası çok sağlam temellere dayanıyor ve günümüzde bile bize yol gösteriyor. Umarım bu açıklamalar konuyu daha iyi anlamanıza yardımcı olmuştur. Aklınıza takılan bir şey olursa çekinmeden sorun. Başarılar dilerim!