Merhaba sevgili öğrencim, gönderdiğin görseldeki İnkılap Tarihi sorularını senin için adım adım çözeceğim. Bu tür tarih şeridi sorularında en önemli şey, kendi bilgilerimizi bir kenara bırakıp sadece şeritte verilen bilgilere bağlı kalmaktır. Unutma, cevaplar bu şeridin içinde gizli!
Hadi başlayalım!
1. Tarih şeridine göre İkinci Dünya Savaşı ile ilgili,
I. İtalya savaşın Kuzey Afrika’ya sıçramasına neden olmuştur.
II. Fransa, Almanya’nın askerî üstünlüğünü kabul etmiştir.
III. İngiltere ve Fransa aynı blokta yer almıştır.
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
Çözüm:
Hadi gel, bu yargıları tarih şeridimize bakarak tek tek inceleyelim.
Adım 1: Birinci yargıyı (I) inceleyelim.
Yargıda “İtalya savaşın Kuzey Afrika’ya sıçramasına neden olmuştur.” deniyor. Hemen tarih şeridinde İtalya ile ilgili kısma bakalım. 1940 yılına ait sütunda, 13 Eylül tarihinde ne yazdığını görelim:
İtalya, Kuzey Afrika Cephesi’ni açtı.
Bir cephe açmak, savaşı o bölgeye taşımak demektir. Demek ki İtalya, savaşı Kuzey Afrika’ya taşımış, yani sıçratmış. O zaman bu bilgiye ulaşabiliriz.
Adım 2: İkinci yargıyı (II) inceleyelim.
Yargıda “Fransa, Almanya’nın askerî üstünlüğünü kabul etmiştir.” yazıyor. Yine 1940 yılına göz atalım. 22 Haziran tarihinde Fransa ile ilgili ne olmuş?
Fransa, Almanya’dan ateşkes istedi.
Ateşkes istemek, bir ülkenin savaşı durdurmayı talep etmesidir ve bu genellikle askeri olarak zor durumda kaldığında yapılır. Fransa’nın Almanya’dan ateşkes istemesi, Almanya’nın askeri gücüne karşı koyamadığını ve onun üstünlüğünü bir nevi kabul ettiğini gösterir. O zaman bu bilgiye de ulaşabiliriz.
Adım 3: Üçüncü yargıyı (III) inceleyelim.
Yargımız “İngiltere ve Fransa aynı blokta yer almıştır.” diyor. “Aynı blokta olmak” demek, müttefik olmak, yani aynı tarafta savaşmak demektir. Şeridin en başına, 1939 yılına dönelim. 3 Eylül tarihine bakalım:
İngiltere ve Fransa, Almanya’ya savaş ilan etti.
İki ülkenin de aynı anda aynı ülkeye, yani Almanya’ya, savaş ilan etmesi onların müttefik olduğunu, yani aynı blokta yer aldığını gösterir. O zaman bu bilgiye de ulaşabiliyoruz.
Sonuç:
Gördüğün gibi, tarih şeridinden I, II ve III numaralı yargıların hepsine ulaşabildik.
Bu yüzden doğru cevap D) I, II ve III seçeneğidir.
2. Tarih şeridine göre,
I. Japonya’nın Pearl Harbour saldırısıyla savaş yeni bölgelere sıçramıştır.
II. Almanya, Kuzey ve Doğu Avrupa’nın tamamını işgal etmiştir.
III. 1940’lı yıllar savaşın en yoğun olduğu dönem olmuştur.
yargılarından hangileri söylenebilir?
Çözüm:
Şimdi de bu sorudaki yargıları şeridimizle karşılaştıralım.
Adım 1: Birinci yargıyı (I) inceleyelim.
Yargıda “Japonya’nın Pearl Harbour saldırısıyla savaş yeni bölgelere sıçramıştır.” deniyor. Tarih şeridinde 1941 yılının sonuna bakalım. 7 Aralık tarihinde şu bilgi var:
Japonya, Pearl Harbour’a (Pörl Harbır) baskın düzenledi.
Savaş o ana kadar genellikle Avrupa ve Kuzey Afrika’da geçiyordu. Pearl Harbor ise Pasifik Okyanusu’nda, Amerika’ya ait bir üs. Japonya’nın buraya saldırması, savaşı Pasifik bölgesine, yani yepyeni bir coğrafyaya taşıdığını gösterir. Dolayısıyla bu yargı söylenebilir.
Adım 2: İkinci yargıyı (II) inceleyelim.
Yargı “Almanya, Kuzey ve Doğu Avrupa’nın tamamını işgal etmiştir.” diyor. Bu “tamamını” kelimesi çok önemli, dikkatli olmalıyız. Şeride bakalım:
- Almanya, Polonya’ya saldırmış (Doğu Avrupa).
- Almanya, Danimarka ve Norveç’i işgal etmiş (Kuzey Avrupa).
Evet, Almanya bu bölgelerde işgaller yapmış ama şeritte bu bölgelerdeki bütün ülkeleri işgal ettiğine dair bir bilgi var mı? Mesela İsveç (Kuzey Avrupa) veya diğer Doğu Avrupa ülkeleri hakkında bir şey yazmıyor. “Tamamını” kelimesi çok iddialı bir ifade ve tarih şeridi bu iddiayı desteklemiyor. O yüzden bu yargıyı söyleyemeyiz.
Adım 3: Üçüncü yargıyı (III) inceleyelim.
Yargı “1940’lı yıllar savaşın en yoğun olduğu dönem olmuştur.” diyor. “Yoğunluk” için şeritteki olay sayısına bakabiliriz.
- 1939 yılı: 3 olay var.
- 1940 yılı: 5 olay var.
- 1941 yılı: 3 olay var.
Bu tarih şeridine göre en çok olayın yaşandığı yıl 1940’tır. Bu da o yılın savaş açısından en yoğun dönem olduğunu gösterir. O zaman bu yargı da söylenebilir.
Sonuç:
İncelemelerimiz sonucunda I ve III numaralı yargıların söylenebileceğini bulduk.
Bu yüzden doğru cevap C) I ve III seçeneğidir.
3. Tarih şeridine göre İkinci Dünya Savaşı ile ilgili,
I. Almanların saldırılarından tüm Avrupa olumsuz etkilenmiştir.
II. Mihver Devletler’in saldırıları sonucu savaş üç farklı kıtaya yayılmıştır.
III. SSCB, savaştan en çok etkilenen ülke olmuştur.
yargılarından hangileri söylenebilir?
Çözüm:
Geldik son soruya. Yine aynı dikkatle şeridi inceleyelim.
Adım 1: Birinci yargıyı (I) inceleyelim.
Yargı “Almanların saldırılarından tüm Avrupa olumsuz etkilenmiştir.” diyor. Yine sihirli ve tehlikeli bir kelime: “tüm”. Şeride göre Almanya; Polonya, Danimarka, Norveç, Fransa, Belçika, Hollanda, Balkanlar ve SSCB’ye saldırmış. Bunlar Avrupa ülkeleri evet, ama Avrupa’da İspanya, Portekiz, İsviçre, İsveç gibi başka ülkeler de var. Tarih şeridinde bu ülkelere bir şey olduğuna dair bilgi yok. Dolayısıyla “tüm Avrupa”nın etkilendiğini söyleyemeyiz. Bu yargı söylenemez.
Adım 2: İkinci yargıyı (II) inceleyelim.
Yargı “Mihver Devletler’in saldırıları sonucu savaş üç farklı kıtaya yayılmıştır.” diyor. (Mihver Devletler: Almanya, İtalya, Japonya). Şeritteki saldırıların hangi kıtalarda olduğuna bakalım:
- Almanya’nın Polonya, Fransa gibi ülkelere saldırması: AVRUPA
- İtalya’nın Kuzey Afrika Cephesi’ni açması: AFRİKA
- Japonya’nın Pearl Harbor’a saldırması (Japonya bir Asya ülkesidir): ASYA (ve Pasifik)
Gördüğümüz gibi savaş; Avrupa, Afrika ve Asya kıtalarına yayılmış. Yani üç farklı kıtaya yayıldığı bilgisi doğru. Bu yargı söylenebilir.
Adım 3: Üçüncü yargıyı (III) inceleyelim.
Yargı “SSCB, savaştan en çok etkilenen ülke olmuştur.” diyor. “En çok” ifadesi bir karşılaştırma gerektirir. Şeride bakalım, SSCB ile ilgili ne yazıyor? “SSCB, Finlandiya’ya saldırdı.” ve “Almanya, SSCB’ye saldırı düzenledi.” yazıyor. Şerit bize sadece olayları söylüyor, bu olayların sonuçlarını, yani hangi ülkenin ne kadar zarar gördüğünü söylemiyor. Belki de Polonya veya Fransa daha çok etkilendi, bunu bu şeride bakarak bilemeyiz. Bu yüzden “en çok” etkilenen ülkenin SSCB olduğunu söyleyemeyiz.
Sonuç:
Bu soruda sadece II numaralı yargının söylenebilir olduğuna karar verdik.
Bu yüzden doğru cevap B) Yalnız II seçeneğidir.
Umarım açıklamalarım anlaşılır olmuştur. Bu tür sorularda sakin kalıp sadece sana verilen metne veya görsele odaklanırsan hata yapmazsın. Başarılar dilerim!