Merhaba sevgili öğrencilerim,
Bugün sizlerle İnkılap Tarihi testimizdeki bazı soruları birlikte çözeceğiz. Unutmayın, bu soruları anlamak, sadece doğru cevabı bulmak değil, aynı zamanda o dönemin ruhunu ve yapılan yeniliklerin önemini kavramak demektir. Haydi başlayalım!
6. Soru:
Çıktık açık alınla on yılda her savaştan,
On yılda on beş milyon genç yarattık her yaştan.
Başta bütün dünyanın saydığı Başkumandan,
Demir ağlarla ördük ana yurdu dört baştan.Onuncu Yıl Marşı’nın yukarıdaki bölümünde sözü edilen gelişmeleri devlet eli ile gerçekleştirilmiştir.
Buna göre,
I. Ülke genelinde demir yolu ulaşımına önemli yatırımlar yapılmıştır.
II. Atatürk’ün devletçilik ilkesi doğrultusunda hareket edilmiştir.
III. Türk devleti kısa sürede önemli gelişmeler kaydetmiştir.yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
A) Yalnız I. B) Yalnız II. C) I ve III. D) I, II ve III.
Çözüm:
Sevgili gençler, bu soruyu çözmek için marşın dizelerini ve verilen ön bilgiyi dikkatlice analiz etmeliyiz.
- Adım 1: İlk olarak marşın “Demir ağlarla ördük ana yurdu dört baştan” dizesine bakalım. Buradaki “demir ağlar” ifadesi, o dönemde yapılan demir yollarını anlatan şiirsel bir ifadedir. Bu da bizi doğrudan I. yargıya, yani demir yolu ulaşımına önemli yatırımlar yapıldığı sonucuna ulaştırır.
- Adım 2: Sorunun metninde bize çok önemli bir ipucu verilmiş: “sözü edilen gelişmeleri devlet eli ile gerçekleştirilmiştir.” diyor. Devletin ekonomik ve sosyal kalkınma için yatırımlar yapması, Atatürk’ün devletçilik ilkesinin bir gereğidir. Bu bilgi, II. yargının da doğru olduğunu gösteriyor.
- Adım 3: Marşın ilk dizesi “Çıktık açık alınla on yılda her savaştan” ve ikinci dizesi “On yılda on beş milyon genç yarattık…” ifadeleri, Cumhuriyet’in ilk on yılında ne kadar büyük işler başarıldığını vurguluyor. Savaşlardan yeni çıkmış bir ülkenin on yıl gibi kısa bir sürede demir yolları yapması, yeni bir nesil yetiştirmesi, yani kalkınması, III. yargının, yani Türk devletinin kısa sürede önemli gelişmeler kaydettiğinin kanıtıdır.
Gördüğünüz gibi, hem marştaki ifadelerden hem de verilen ek bilgiden yola çıkarak I, II ve III numaralı yargıların hepsine ulaşabiliyoruz.
Sonuç: Doğru cevap D şıkkıdır.
7. Soru:
Osman Öğretmen, öğrencilerine Atatürk’ün milliyetçilik ilkesinin özelliklerini sormuş ve onlardan aşağıdaki cevapları almıştır.
Ayşe: Cumhuriyetçilik ve halkçılık ilkesi ile bütünlük teşkil eder.
Emel: Mensup olunan ırkın üstünlüğünü savunur.
Hüseyin: Ulusal bağımsızlığa dayalıdır.
Mesut: Ulusal egemenlik ilkesini esas alır.Buna göre öğrencilerden hangisi Osman Öğretmen’in sorusuna yanlış cevap vermiştir?
A) Ayşe B) Emel C) Hüseyin D) Mesut
Çözüm:
Arkadaşlar, Atatürk’ün milliyetçilik anlayışını çok iyi bilmemiz gerekiyor. Bu, sınavların en sevdiği konulardan biridir.
- Adım 1: Atatürk milliyetçiliği, birleştirici ve bütünleştiricidir. Irk ve din ayrımı yapmaz. Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde yaşayan, kendini Türk hisseden, ortak bir geçmişe ve geleceğe sahip olan herkesi Türk kabul eder. Bu milliyetçilik anlayışı, ırk üstünlüğüne dayanmaz.
- Adım 2: Şimdi öğrencilerin cevaplarını bu bilgiyle değerlendirelim.
- Ayşe‘nin cevabı doğrudur. Milliyetçilik; milletin kendi kendini yönetmesi (Cumhuriyetçilik) ve kanun önünde eşit olması (Halkçılık) ilkeleriyle iç içedir.
- Emel‘in cevabı ise “Mensup olunan ırkın üstünlüğünü savunur.” diyor. Bu, Atatürk milliyetçiliğinin tam zıttıdır! Bu tanım, ırkçılığa girer. Atatürk’ün anlayışı ise ırkçılığı kesinlikle reddeder. Dolayısıyla Emel’in cevabı yanlıştır.
- Hüseyin‘in cevabı doğrudur. Milliyetçiliğin temeli, başka bir devletin boyunduruğu altına girmemek, yani tam bağımsızlıktır.
- Mesut‘un cevabı da doğrudur. Ulusal egemenlik, yani yönetme gücünün millete ait olması, milliyetçilik ilkesinin doğal bir sonucudur.
Bu durumda, Atatürk’ün milliyetçilik anlayışını yanlış yorumlayan öğrenci Emel’dir.
Sonuç: Doğru cevap B şıkkıdır.
8. Soru:
Yanda 1935 yılında yapılan TBMM 5. Dönem milletvekilliği seçimleri ile ilgili görsel verilmiştir.
Bu görselden hareketle Türkiye’de;
I. kadınların siyasal haklara sahip olduğu,
II. cumhuriyetin ilan edildiği,
III. çok partili siyasal yaşama geçildiğiyargılarından hangilerine ulaşılabilir?
A) Yalnız I. B) Yalnız II. C) I ve II. D) I, II ve III.
Çözüm:
Sevgili arkadaşlar, görsel yorumlama sorularında sadece gördüklerimizden yola çıkmalıyız. Kendi genel kültür bilgimizi kullanabiliriz ama cevabın kanıtı mutlaka görselde olmalı.
- Adım 1: Görseli inceleyelim. Fotoğrafta bir seçim sandığı ve oy kullanan insanlar görüyoruz. Oy kullananlar arasında bir kadın da var. Bu, kadınların oy kullanma hakkına, yani siyasal haklara sahip olduğunu bize net bir şekilde gösterir. Türk kadınları bu hakkı 1934’te kazandı ve 1935 seçimlerinde ilk kez kullandılar. O halde I. yargıya ulaşabiliriz.
- Adım 2: II. yargıya bakalım: “cumhuriyetin ilan edildiği”. Evet, 1935 yılında Türkiye bir cumhuriyetti. Ancak bu fotoğraf, cumhuriyetin ilan edildiği anını veya gerçeğini tek başına kanıtlar mı? Soru “görselden hareketle” diyor. Görsel sadece bir seçimi gösteriyor. Anayasal monarşilerde de seçim olabilir. Bu yüzden bu görselden cumhuriyetin ilan edildiği sonucuna doğrudan varamayız. Bu bilgi bizim genel kültürümüzde var ama görselin bize verdiği bir bilgi değil.
- Adım 3: III. yargı “çok partili siyasal yaşama geçildiği” diyor. Görselde farklı partilere ait bayraklar, afişler veya bir rekabet ortamı görüyor muyuz? Hayır. Sadece oy kullanma anı var. Tarih bilgimizden biliyoruz ki 1935 seçimleri, Cumhuriyet Halk Fırkası’nın tek parti olarak katıldığı bir seçimdi. Dolayısıyla bu yargıya da görselden ulaşamayız, hatta bu yargı tarihsel olarak da yanlıştır.
Sonuç olarak, bu görselden kesin olarak çıkarabileceğimiz tek sonuç, kadınların siyasal haklara sahip olduğudur.
Sonuç: Doğru cevap A şıkkıdır.
9. Soru:
Aşağıda verilen tablolada Atatürk Dönemi’nde çıkarılan kanunlar, ilgili oldukları alanlarla eşleştirilmiştir.
I. Maarif Teşkilatı Kanunu – Eğitim
II. Medeni Kanun – Siyasi
III. Soyadı Kanunu – Toplumsal
IV. Teşvik-i Sanayi Kanunu – EkonomiBuna göre numaralandırılmış eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?
A) I. B) II. C) III. D) IV.
Çözüm:
Haydi bu kanunların hangi alanlarla ilgili olduğunu hatırlayalım ve tablodaki eşleştirmeleri kontrol edelim.
- Adım 1: I. Maarif Teşkilatı Kanunu: “Maarif” kelimesi zaten “eğitim” demektir. Bu kanun, tüm okulları Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlayarak eğitimde birliği sağlamıştır. Dolayısıyla Eğitim alanı ile eşleştirilmesi doğrudur.
- Adım 2: II. Medeni Kanun: Bu kanun, evlenme, boşanma, miras gibi konularda kadın-erkek eşitliğini sağlamıştır. Aile ve toplum hayatını düzenlemiştir. Bu özellikleri onu toplumsal ve hukuki bir kanun yapar. Siyasi alan ise daha çok seçme-seçilme, yönetim gibi konularla ilgilidir. Bu nedenle Medeni Kanun’u Siyasi alanla eşleştirmek yanlıştır.
- Adım 3: III. Soyadı Kanunu: Herkesin bir soyadı almasını zorunlu kılan bu kanun, resmi işlerdeki karışıklıkları gidermiş ve ayrıcalık belirten unvanları kaldırarak toplumda eşitliği sağlamıştır. Bu, doğrudan Toplumsal alanla ilgilidir. Eşleştirme doğrudur.
- Adım 4: IV. Teşvik-i Sanayi Kanunu: “Sanayi” kelimesinden de anlayacağınız gibi, bu kanun özel girişimcileri sanayi tesisi kurmaları için teşvik etmeyi amaçlamıştır. Bu da tamamen Ekonomi alanı ile ilgilidir. Eşleştirme doğrudur.
İncelediğimizde, II numaralı eşleştirmenin hatalı olduğunu açıkça görüyoruz.
Sonuç: Doğru cevap B şıkkıdır.
Umarım açıklamalarım anlaşılır olmuştur. Unutmayın, tekrar yapmak ve bol bol soru çözmek başarının anahtarıdır. Hepinize iyi çalışmalar dilerim!