Merhaba sevgili öğrencilerim,
Bugün sizlerle ders kitabımızdaki Londra Konferansı ile ilgili önemli bir soruyu adım adım inceleyeceğiz. Bu soruyu anladığımızda, Milli Mücadele’nin sadece cephede değil, masada da ne kadar büyük bir başarıyla yürütüldüğünü daha iyi kavrayacağız.
Soru:
Büyük Millet Meclisinin Londra Konferansı’na delege göndermekle ne gibi yararlar elde etmiş olabileceğini belirtiniz.
Çözüm ve Açıklama:
Bu soruyu cevaplamak için önce olayların arka planını hatırlayalım. Unutmayın, tarih bir zincir gibidir, her halka birbiriyle bağlantılıdır.
Adım 1: Konferans Neden Toplandı?
Biliyorsunuz, Batı Cephesi’nde I. İnönü Muharebesi’ni kazanmıştık. Bu bizim için büyük bir askeri ve moral zaferiydi. Bu zafer, Yunanlıları destekleyen İtilaf Devletleri’nin, özellikle İngilizlerin planlarını altüst etti. Sevr Antlaşması’nı bize zorla kabul ettiremeyeceklerini anlamaya başladılar. Bu yüzden, Sevr’de küçük değişiklikler yaparak bize kabul ettirmek amacıyla Londra’da bir konferans düzenlediler.
Adım 2: İtilaf Devletleri’nin Oyunu ve Mustafa Kemal’in Hamlesi
İtilaf Devletleri, TBMM’yi doğrudan çağırmak yerine İstanbul Hükûmeti aracılığıyla çağırdı. Amaçları neydi biliyor musunuz? İki Türk hükûmetini birbirine düşürmek ve TBMM’yi İstanbul’un altında, daha zayıf bir konumda göstermekti. Ancak Mustafa Kemal Paşa bu oyuna gelmedi ve “Eğer bizi doğrudan çağırmazsanız, gelmeyiz!” dedi. Bunun üzerine İtilaf Devletleri, TBMM’yi de resmen davet etmek zorunda kaldı. İşte ilk kazancımız buydu!
Adım 3: Konferansa Katılmanın Sağladığı Yararlar
TBMM, bu konferansa katılarak birçok önemli kazanç elde etmiştir. Gelin bunları madde madde görelim:
- TBMM’nin Hukuken Tanınması: İtilaf Devletleri, TBMM’yi konferansa davet ederek onun varlığını resmen, yani hukuken tanımış oldular. Bu, masada kazanılmış çok büyük bir diplomatik zaferdir. Artık TBMM, ‘isyancı bir grup’ değil, Türk milletinin meşru temsilcisiydi.
- Misak-ı Millî’nin ve Haklı Davamızın Duyurulması: TBMM temsilcileri, konferans sayesinde Türk milletinin bağımsızlık mücadelesinin ne kadar haklı olduğunu ve sınırlarımızı belirleyen Misak-ı Millî‘yi bütün dünya kamuoyuna anlatma fırsatı buldu.
- İtilaf Devletleri’nin İkilik Planının Bozulması: İtilaf Devletleri’nin en büyük planı, Ankara ve İstanbul hükûmetlerini birbirine düşürmekti. Ancak İstanbul Hükûmeti temsilcisi Tevfik Paşa’nın, metinde de belirtildiği gibi, “Söz milletin gerçek temsilcilerinindir” diyerek sözü TBMM heyetine bırakması, bu oyunu tamamen bozdu. Bu durum, Türk milletinin vatan konusunda tek yürek olduğunu göstermiştir.
- Zaman Kazanılması: Konferans görüşmeleri sürerken, ordumuz toparlanmak ve yaklaşan yeni savaşlara hazırlanmak için değerli bir zaman kazanmış oldu. Savaş sadece cephede olmaz, bazen masada oyalamak da bir stratejidir.
- Barış Yanlısı Olduğumuzu Göstermek: TBMM, bu konferansa katılarak “Biz savaştan değil, barıştan yanayız. Ancak bu barış, tam bağımsızlık şartıyla olur.” mesajını dünyaya verdi. Bu, Türk tarafının uzlaşmaz olduğu yönündeki propagandaları da çürütmüş oldu.
Sonuç:
Kısacası, Londra Konferansı’ndan bir barış antlaşması çıkmamış olsa da, TBMM için siyasi ve diplomatik anlamda büyük bir başarı olmuştur. TBMM, hem varlığını tüm dünyaya resmen kabul ettirmiş hem de haklı davasını uluslararası alanda savunma imkânı bulmuştur.