8. Sınıf İnkılap Tarihi Ders Kitabı Cevapları Ders Destek Yayınları Sayfa 42

Merhaba sevgili öğrencilerim, ben 8. Sınıf İnkılap Tarihi öğretmeniniz. Bugün, Birinci Dünya Savaşı’nın nedenlerini daha iyi anlamak için kitabımızdaki önemli bir soruyu birlikte çözeceğiz. Bu konu, savaşın temelini oluşturan iki büyük olayı anlamamızı sağlayacak. Haydi başlayalım!

Soru: Fransız İhtilali ve Sanayi İnkılabı’nın Birinci Dünya Savaşı’nın başlamasında ne gibi etkileri olmuştur? Açıklayınız.

Çözüm:

Bu soruyu cevaplamak için Birinci Dünya Savaşı’na yol açan iki büyük ve önemli olayı ayrı ayrı incelememiz gerekiyor. Bu olaylar, adeta büyük bir yangını başlatan iki kıvılcım gibidir. Gelin bu kıvılcımları adım adım inceleyelim.

Adım 1: Sanayi İnkılabı’nın Etkileri (Ekonomik Nedenler)

Öncelikle Sanayi İnkılabı’nın ne olduğunu hatırlayalım. Bu, insan gücünün yerini makine gücünün, küçük atölyelerin yerini ise dev fabrikaların aldığı bir dönemdi. Özellikle İngiltere’de başlayıp tüm Avrupa’ya yayıldı.

• Fabrikalarda üretim yapmak için iki temel şeye ihtiyaç vardı: hammadde (örneğin, tekstil için pamuk, makineler için demir) ve üretilen ürünleri satacak bir pazar.
• Avrupalı sanayileşmiş devletler, bu hammadde ve pazar ihtiyacını karşılamak için dünyanın zayıf ülkelerine yöneldiler. Bu ülkelerin kaynaklarını kendi çıkarları için kullanmaya başladılar. İşte biz bu duruma sömürgecilik diyoruz.
• İngiltere ve Fransa gibi devletler çoktan büyük sömürge imparatorlukları kurmuşlardı. Ancak, siyasi birliklerini geç tamamlayan Almanya ve İtalya gibi yeni güçler de bu sömürge yarışına katıldılar.
• Bu durum, devletler arasında büyük bir ekonomik rekabete ve sömürgecilik yarışına neden oldu. Herkes daha fazla pay kapmak istiyordu ve bu da aralarındaki gerilimi tırmandırdı.

Kısacası, Sanayi İnkılabı’nın getirdiği sömürgecilik yarışı, devletleri birbirine düşman eden en önemli ekonomik nedendi.

Adım 2: Fransız İhtilali’nin Etkileri (Siyasi Nedenler)

Fransız İhtilali ise dünyaya çok önemli bir fikir yaydı: milliyetçilik. Bu akım, “Her milletin kendi bağımsız devletini kurma hakkı vardır” düşüncesini savunuyordu.

• Bu fikir, özellikle sizin de bildiğiniz gibi çok uluslu imparatorluklar için büyük bir tehlikeydi. Çünkü bu imparatorlukların içinde pek çok farklı millet bir arada yaşıyordu.
• Örneğin, Avusturya-Macaristan İmparatorluğu (Sırplar, Hırvatlar, Çekler vb.) ve Osmanlı Devleti (Türkler, Araplar, Sırplar, Rumlar, Bulgarlar vb.) milliyetçilik akımından çok olumsuz etkilendi.
• İmparatorluklar içindeki bu milletler, milliyetçilik akımının etkisiyle kendi bağımsız devletlerini kurmak için isyan etmeye başladılar.
• Büyük devletler de (örneğin Rusya’nın Balkanlardaki Slavları kışkırtması gibi – Panslavizm) bu isyanları kendi çıkarları için destekleyerek imparatorlukları zayıflatmaya çalıştılar.

Yani, Fransız İhtilali’nin yaydığı milliyetçilik akımı, imparatorlukların parçalanmasına ve Avrupa’da yeni düşmanlıkların ortaya çıkmasına neden olan en önemli siyasi sebepti.

Sonuç

Gördüğünüz gibi, Sanayi İnkılabı devletler arasına ekonomik rekabet ve sömürgecilik tohumları ekerken, Fransız İhtilali ise milliyetçilik fikriyle var olan siyasi düzeni altüst etti. Bu iki büyük gelişmenin yarattığı gerilim ortamı, Avrupa’yı adeta bir barut fıçısına çevirdi ve sonunda Birinci Dünya Savaşı’nın patlak vermesine zemin hazırladı.

Umarım konu daha net anlaşılmıştır. Unutmayın, tarihi olaylar bir zincirin halkaları gibidir; biri diğerini mutlaka etkiler. İyi çalışmalar dilerim!