8. Sınıf İnkılap Tarihi Ders Kitabı Cevapları Ders Destek Yayınları Sayfa 100
Harika bir soru! Gelin, 8. Sınıf İnkılap Tarihi dersimizin en önemli konularından biri olan Moskova Antlaşması’nı ve getirdiği kazanımları birlikte inceleyelim. Öğretmeniniz olarak size bu konuyu adım adım, en anlaşılır şekilde anlatacağım.
Soru: Moskova Antlaşması yeni Türk devletine siyasi alanda ne gibi kazanımlar sağlamış olabilir?
Sevgili gençler, bu soruyu cevaplamak için öncelikle antlaşmanın imzalandığı dönemin şartlarını ve maddelerini aklımızda tutmalıyız. TBMM Hükümeti, bir yandan Kurtuluş Savaşı’nı yürütürken bir yandan da uluslararası alanda kendini kabul ettirmeye çalışıyordu. İşte Moskova Antlaşması, bu yolda atılmış dev bir adımdır. Gelin şimdi kazanımları adım adım görelim.
Adım 1: TBMM’nin ve Misak-ı Millî’nin İlk Kez Büyük Bir Devlet Tarafından Tanınması
Bu antlaşmanın belki de en önemli sonucudur. Düşünün ki, o dönemde dünya siyasetinde sözü geçen Sovyet Rusya gibi büyük bir güç, İstanbul’daki Osmanlı Hükümeti’ni değil, Ankara’daki TBMM Hükümeti’ni muhatap alıyor ve onunla bir antlaşma imzalıyor. Bu, TBMM için çok büyük bir siyasi zaferdir.
Antlaşmanın “Sovyet Rusya, Misakımillî’yi tanıyacaktır.” maddesi, Kurtuluş Savaşı’mızın hedeflerinin ve sınırlarımızın başka bir devlet tarafından resmen kabul edilmesi anlamına geliyordu. Bu, bizim uluslararası alanda elimizi inanılmaz güçlendirmiştir.
Adım 2: Güçlü Bir Müttefik Kazanılması ve Doğu Sınırının Güvence Altına Alınması
Unutmayın, o dönemde hem TBMM’nin hem de Sovyet Rusya’nın ortak bir düşmanı vardı: İtilaf Devletleri. Bu ortak düşman, iki ülkeyi birbirine yaklaştırdı. Bu antlaşma ile TBMM, arkasına Sovyet Rusya’nın siyasi ve askeri desteğini aldı. Bu sayede Doğu Cephesi’ndeki mücadelemiz büyük ölçüde sona erdi ve oradaki birliklerimiz Batı Cephesi’ne kaydırılabildi. Bu da Kurtuluş Savaşı’nın kazanılmasında çok etkili olmuştur.
Adım 3: Sevr Antlaşması’nın Reddedilmesi
Antlaşmanın en can alıcı maddelerinden biri şuydu:
- “İki taraftan birinin tanımadığı antlaşmayı diğeri de tanımayacaktır.”
Bu madde ne anlama geliyor biliyor musunuz? Biz TBMM olarak Sevr Antlaşması’nı tanımıyorduk. Dolayısıyla bu madde sayesinde Sovyet Rusya da Sevr’i tanımayacağını ilan etmiş oldu. Bu, Sevr Antlaşması’nın uluslararası alanda geçerliliğini yitirmesi için atılmış çok önemli bir adımdı.
Adım 4: Kapitülasyonların Kaldırılmasının Onaylanması
Kapitülasyonlar, Osmanlı Devleti’nin ekonomik bağımsızlığını yok eden ticari ayrıcalıklardı. Sovyet Rusya’nın “kapitülasyonların kaldırıldığını kabul etmesi”, yeni Türk devletinin tam bağımsızlık hedefine büyük bir destekti. Bu, ekonomik bağımsızlığımız için de bir kazanımdı.
Sonuç ve Özet
Toparlayacak olursak, Moskova Antlaşması’nın siyasi kazanımlarını şöyle sıralayabiliriz:
- TBMM, ilk kez büyük bir Avrupalı devlet tarafından resmen tanınmıştır.
- Misak-ı Millî ve sınırlarımız tanınmıştır.
- Kurtuluş Savaşı için güçlü bir müttefik ve dış destek sağlanmıştır.
- Sevr Antlaşması’nın geçersizliği uluslararası alanda bir kez daha vurgulanmıştır.
- Doğu sınırımız güvence altına alınmış, bu da askeri gücümüzü Batı’ya odaklamamızı sağlamıştır.
Ancak şunu da unutmamak gerekir ki, bu antlaşma ile Misak-ı Millî sınırlarımız içinde yer alan Batum’un Gürcistan’a bırakılması kabul edilmiştir. Bu da Misak-ı Millî’den verilen ilk tavizdir. Her antlaşmada olduğu gibi, bazı kazanımlar için bazı kayıpların da olabileceğini bu örnekte görüyoruz.
Umarım konu şimdi çok daha netleşmiştir. Başka sorularınız olursa çekinmeden sorun!