8. Sınıf İnkılap Tarihi Ders Kitabı Cevapları Ders Destek Yayınları Sayfa 128
Harika bir çalışma! Merhaba sevgili 8. sınıf öğrencim, ben İnkılap Tarihi öğretmenin. Gönderdiğin bu görseldeki soruları senin için analiz ettim ve şimdi adım adım, kolayca anlayacağın bir dille çözeceğiz. Hazırsan başlayalım!
15. Soru: Millî Mücadele Dönemi’nde yayın yapan Hâkimiyet-i Millîye gazetesinde şöyle bir haber yer almıştır: “Cephede ordu Yunanlarla mücadele ederken Ankara’da muallimler ordusu, cehalete karşı müdafaa programı hazırlıyor. Harp ve eğitim cephelerinin ikisinde de faaliyetler var. Millî ordu vatandan düşmanı, muallimler ordusu ise cehalet ve zulmeti kovacak. Bu iki hizmetin aynı zamanda gerçekleşmesi ulvi bir tesadüftür…”
Hâkimiyet-i Millîye gazetesinde yer alan bu haber aşağıdakilerden hangisi ile ilgilidir?
- A) Hıyanet-i Vataniye Kanunu’nun yayımlanması
- B) Maarif Kongresi’nin toplanması
- C) İstiklâl Marşı’nın kabulü
- D) Tekalif-i Milliye Emirleri’nin yayımlanması
Çözüm:
Sevgili öğrencim, bu soruyu çözmek için gazete haberindeki anahtar kelimelere odaklanmalıyız. Hadi birlikte bakalım:
“Ankara’da muallimler ordusu, cehalete karşı müdafaa programı hazırlıyor. Harp ve eğitim cepheleri…”
Adım 1: Haberde iki farklı savaştan bahsediliyor. Biri cephede, askerlerin Yunanlara karşı verdiği askerî savaş. Diğeri ise Ankara’da öğretmenlerin (muallimlerin) cehalete, yani bilgisizliğe karşı verdiği eğitim savaşı.
Adım 2: “Muallimler ordusu” ifadesi, öğretmenleri bir orduya benzetiyor. “Eğitim cephesi” ve “cehalete karşı program” ifadeleri de doğrudan eğitimle ilgili bir gelişme olduğunu gösteriyor.
Adım 3: Şimdi şıkları inceleyelim:
- A) Hıyanet-i Vataniye Kanunu: Bu kanun, TBMM’ye karşı isyan edenleri ve askerden kaçanları vatan haini sayan bir kanundur. Eğitimle bir ilgisi yoktur.
- B) Maarif Kongresi: “Maarif” kelimesi eğitim demektir. Maarif Kongresi, Kurtuluş Savaşı’nın en zorlu günlerinde (Kütahya-Eskişehir Savaşları sırasında) Mustafa Kemal’in katılımıyla toplanan bir eğitim kongresidir. Amacı, yeni Türk devletinin eğitim politikasını belirlemektir. Bu, tam da haberdeki “muallimler ordusunun cehalete karşı program hazırlaması” ile örtüşüyor.
- C) İstiklâl Marşı: Millî marşımızın kabulüdür. Bu, milletin manevi gücünü artırmaya yöneliktir ama doğrudan bir eğitim programı değildir.
- D) Tekalif-i Milliye Emirleri: Ordunun ihtiyaçlarını karşılamak için halktan yardım istenmesidir. Bu da ekonomi ve askerlik ile ilgilidir, eğitimle değil.
Gördüğün gibi, haber metni en çok Maarif Kongresi‘ni anlatıyor. Savaş sırasında bile eğitime ne kadar önem verildiğini gösteren harika bir örnek!
Sonuç: Doğru cevap B seçeneğidir.
16. Soru: Lozan Barış Antlaşması’nda,
- Boğazlar’ın yönetimi için Milletler Cemiyetinin denetiminde uluslararası bir komisyon kurulacaktır.
- Kapitülasyonlar tamamen kaldırılacaktır.
- Yabancı okullara ait düzenlemeler, Türk hükümetinin alacağı karar doğrultusunda belirlenecektir.
kararları alınmıştır.
Lozan Barış Antlaşması’nda alınan bu kararların,
I. siyasi,
II. ekonomi,
III. eğitim
alanlarından hangileri ile ilgili olduğu söylenebilir?
- A) Yalnız I.
- B) I ve II.
- C) II ve III.
- D) I, II ve III.
Çözüm:
Bu soruda Lozan’da alınan kararların hangi alanlarla ilgili olduğunu bulmamız isteniyor. Her bir maddeyi tek tek inceleyelim.
Adım 1: Birinci maddeyi analiz edelim: “Boğazlar’ın yönetimi için Milletler Cemiyetinin denetiminde uluslararası bir komisyon kurulacaktır.” Boğazlar, bir ülkenin egemenliği ve toprak bütünlüğü için çok önemlidir. Yönetim şekli, komisyon kurulması gibi konular devletler arası ilişkileri ilgilendirir. Bu yüzden bu madde doğrudan siyasi (I) bir karardır.
Adım 2: İkinci maddeyi analiz edelim: “Kapitülasyonlar tamamen kaldırılacaktır.” Kapitülasyonların ne olduğunu hatırlayalım: Osmanlı Devleti’nin yabancı devletlere verdiği ekonomik ayrıcalıklardı ve bu durum ekonomimizi dışa bağımlı hale getiriyordu. Kapitülasyonların kaldırılması, ekonomik bağımsızlığımızı kazanmamız anlamına gelir. Dolayısıyla bu madde ekonomi (II) alanı ile ilgilidir.
Adım 3: Üçüncü maddeyi analiz edelim: “Yabancı okullara ait düzenlemeler, Türk hükümetinin alacağı karar doğrultusunda belirlenecektir.” Maddenin içinde zaten “okul” kelimesi geçiyor. Okullar, müfredat, dersler gibi konular doğrudan eğitim (III) alanına girer. Bu kararla yabancı okulların denetimi Türk hükümetine geçmiş, yani eğitimde de egemenlik sağlanmıştır.
Adım 4: Sonuç olarak, alınan kararlar sırasıyla siyasi, ekonomik ve eğitim alanlarını kapsamaktadır. Yani I, II ve III numaralı alanların hepsiyle ilgilidir.
Sonuç: Doğru cevap D seçeneğidir.
17. Soru: Millî Mücadele Dönemi’nde düzenli askerî birliklerin bulunmadığı Güney Cephesi’nde Türk halkı, tüm imkânsızlıklara rağmen Kuvâ-yı Millîye birliklerini oluşturarak başarılı bir şekilde mücadele etmiştir.
Aşağıdakilerden hangisi bu mücadelenin sonucu ile ilgili değildir?
- A) Fransızlar bölgeden çekilmek zorunda kalmıştır.
- B) Güney Cephesi, Ankara Antlaşması ile kapanmıştır.
- C) Güney sınırımız kesin olarak çizilmiştir.
- D) Mücadelede Antep, Urfa ve Maraş halkı aktif olarak yer almıştır.
Çözüm:
Sevgili öğrencim, bu soruda dikkat etmemiz gereken en önemli kelime “değildir“. Yani Güney Cephesi’ndeki mücadelenin sonuçlarından biri olmayan şıkkı bulacağız.
Adım 1: Güney Cephesi’ni hatırlayalım. Bu cephede düzenli ordu yoktu, halk kendi imkanlarıyla Fransızlara ve Ermenilere karşı savaşmıştı. Bu direniş Kuvâ-yı Millîye ruhuyla yapılmıştır.
Adım 2: Şimdi şıkları bu bilgiler ışığında değerlendirelim:
- A) Fransızlar bölgeden çekilmek zorunda kalmıştır: Evet, halkın kahramanca direnişi sayesinde Fransızlar beklemedikleri bir yenilgi aldılar ve bölgeden çekilme kararı aldılar. Bu, mücadelenin bir sonucudur.
- B) Güney Cephesi, Ankara Antlaşması ile kapanmıştır: Evet, Sakarya Zaferi’nden sonra Fransa ile 1921’de Ankara Antlaşması imzalandı. Bu antlaşma ile Fransa işgal ettiği yerlerden çekildi ve Güney Cephesi kapandı. Bu da mücadelenin bir sonucudur.
- C) Güney sınırımız kesin olarak çizilmiştir: İşte bu ifadeye dikkat! Ankara Antlaşması ile güney sınırımız büyük ölçüde çizildi ancak Hatay sınırlarımız dışında kaldı. Hatay’ın anavatana katılması 1939 yılında, yani çok daha sonra gerçekleşti. Bu yüzden güney sınırımız bu antlaşma ile “kesin olarak” çizilmemiştir. Bu ifade bir sonuç değildir.
- D) Mücadelede Antep, Urfa ve Maraş halkı aktif olarak yer almıştır: Bu ifade mücadelenin bir sonucu değil, mücadelenin kendisidir, yani nasıl yapıldığını anlatır. Ancak soruda “sonucu ile ilgili değildir” dendiği için C şıkkı daha bariz bir yanlış bilgidir. D şıkkı mücadelenin bir özelliğidir, C şıkkı ise sonucuna dair yanlış bir bilgidir. Sorunun kökü “sonucu ile ilgili değildir” dediği için, yanlış olan sonucu bulmalıyız. Güney sınırının kesin çizilmesi bir sonuçtur ama bu antlaşmayla olmamıştır. Bu yüzden bu şık aradığımız cevaptır.
Adım 3: C şıkkındaki “kesin olarak” ifadesi, bu seçeneği yanlış kılıyor. Sınırla ilgili önemli bir adım atılmıştır ama son nokta konulmamıştır. Bu yüzden bu, o mücadelenin tam bir sonucu sayılamaz.
Sonuç: Doğru cevap C seçeneğidir.
Umarım açıklamalarım faydalı olmuştur. Unutma, tarihi olayları neden-sonuç ilişkisi içinde öğrenmek her zaman işini kolaylaştırır. Başarılar dilerim!