8. Sınıf İnkılap Tarihi Ders Kitabı Cevapları Ders Destek Yayınları Sayfa 64
Harika bir soru, sevgili öğrencilerim! Hadi hep birlikte Erzurum Kongresi’nde alınan bu önemli kararları ve ne anlama geldiklerini inceleyelim. Bu tür eşleştirme soruları, kararların arkasındaki asıl niyeti ve önemi anlamamız için çok faydalıdır.
Şimdi adım adım her kararı analiz edip doğru ifadeyle eşleştirelim.
***
Soru 1: Millî sınırlar içinde vatan bir bütündür, parçalanamaz.
Çözüm:
C) İlk kez millî sınırlardan (Misakımillî) bahsedilmiştir.
Açıklama:
Adım 1: Bu karar ne diyor, bir bakalım. “Millî sınırlar” diye bir kavramdan bahsediyor. Yani, vatanımızın neresi olduğunu, hangi toprakların bize ait olduğunu ilk kez net bir şekilde çizmeye çalışıyor. Ve bu sınırların asla bölünemeyeceğini, bir bütün olduğunu vurguluyor.
Adım 2: C ifadesine baktığımızda “İlk kez millî sınırlardan… bahsedilmiştir” diyor. Bu, kararımızdaki “Millî sınırlar” ifadesiyle birebir örtüşüyor. İşte bu yüzden Kurtuluş Savaşımızın hedefi olan Misakımillî’nin temeli burada atılmıştır diyebiliriz. Bu nedenle 1 numaralı kararı, C ifadesiyle eşleştiriyoruz. Zaten kitapta da bu örnek olarak verilmiş.
Soru 2: Her türlü yabancı işgaline karşı Osmanlı hükûmetinin iş yapamaz duruma gelmesi hâlinde millet hep birlikte kendini savunacaktır.
Çözüm:
E) Topyekûn mücadele amaçlanmıştır.
Açıklama:
Adım 1: Kararı dikkatle okuyalım. Eğer İstanbul Hükûmeti bizi koruyamazsa, iş başa düşer diyor. Kim yapacak bu işi? “Millet hep birlikte” diyor. Yani kadın, erkek, genç, yaşlı demeden tüm halkın birlikte savaşacağından bahsediyor.
Adım 2: E ifadesinde “Topyekûn mücadele” kelimesi geçiyor. “Topyekûn” demek, hep birlikte, tamamen, bütün olarak demektir. Karardaki “millet hep birlikte” ifadesi, topyekûn mücadele ile aynı anlama geliyor. Yani milletçe bir direniş gösterileceği vurgulanıyor. Bu yüzden 2 numaralı karar, E ifadesiyle eşleşir.
Soru 3: Osmanlı hükûmeti vatanın bağımsızlığını sağlayamazsa geçici bir hükümet kurulacak, bu hükümetin üyeleri Millî Kongre tarafından seçilecek, kongre toplanmamış ise seçimi Temsil Heyeti yapacaktır.
Çözüm:
Ç) Yeni bir devletin kurulabileceği ima edilmiştir.
Açıklama:
Adım 1: Bu karar oldukça önemli. Diyor ki, eğer mevcut hükümet görevini yapmazsa, biz de kendi “geçici hükümetimizi” kurarız. Yani İstanbul’daki hükümete bir alternatif oluşturulacağından bahsediyor.
Adım 2: Ç ifadesi, “Yeni bir devletin kurulabileceği ima edilmiştir” diyor. “İma etmek” yani üstü kapalı bir şekilde belirtmek demektir. Kendi hükümetini kurma fikri, aslında ileride yeni bir yönetim, yeni bir devlet kurulabileceğinin ilk sinyalidir. Bu yüzden 3 numaralı karar, Ç ifadesiyle eşleşir.
Soru 4: Kuvâ-yı Millîye’yi etkin, millî iradeyi hâkim kılmak esastır.
Çözüm:
A) Yerel güçlere destek verilmesine, ulusal egemenliğe vurgu yapılmıştır.
Açıklama:
Adım 1: Kararda iki anahtar kelime var: “Kuvâ-yı Millîye” ve “millî irade“. Kuvâ-yı Millîye, halkın oluşturduğu silahlı direniş güçleri, yani yerel güçlerdir. “Millî irade” ise milletin kendi kararını kendi vermesi, yani egemenliğin millete ait olması demektir.
Adım 2: A ifadesine baktığımızda, “Yerel güçlere destek” (yani Kuvâ-yı Millîye) ve “ulusal egemenliğe vurgu” (yani millî irade) yapıldığını görüyoruz. Bu iki kavram birbiriyle tam olarak eşleşiyor. Dolayısıyla 4 numaralı karar, A ifadesiyle eşleşmelidir.
Soru 5: Azınlıklara siyasi hâkimiyet ve sosyal dengeyi bozacak imtiyazlar verilemez.
Çözüm:
D) Avrupalıların azınlıkları bahane ederek Osmanlı’nın iç işlerine karışmalarına müsaade edilmeyeceği belirtilmiştir.
Açıklama:
Adım 1: Bu kararda “azınlıklara… imtiyazlar verilemez” deniyor. İmtiyaz, ayrıcalık demektir. O dönemde Avrupalı devletler, Osmanlı içindeki azınlıkların haklarını koruma bahanesiyle sürekli iç işlerimize karışıyorlardı. Bu karar, bu duruma bir set çekmeyi amaçlıyor.
Adım 2: D ifadesi tam da bunu açıklıyor. Diyor ki, “Avrupalıların azınlıkları bahane ederek… iç işlerine karışmalarına müsaade edilmeyecek.” Karar ile ifade arasındaki bağlantı çok net. Bu yüzden 5 numaralı karar, D ifadesiyle eşleşir.
Soru 6: Manda ve himaye kabul olunamaz.
Çözüm:
B) Tam bağımsızlık savunulmuştur.
Açıklama:
Adım 1: “Manda ve himaye” neydi bir hatırlayalım. Güçlü bir devletin, zayıf bir devleti yönetmesi, onu himayesi altına alması demekti. Yani bir nevi sömürgeciliğin kibar haliydi. Bu kararda “kabul olunamaz” diyerek buna kesin bir dille karşı çıkılıyor.
Adım 2: Bir başka devletin yönetimi altına girmeyi reddetmek ne anlama gelir? Elbette, kendi kendimizi yöneteceğiz, yani “tam bağımsız” olacağız demektir. B ifadesi de tam olarak “Tam bağımsızlık savunulmuştur” diyor. Bu, Erzurum Kongresi’nin en net ve en önemli kararlarından biridir. Bu yüzden 6 numaralı karar, B ifadesiyle eşleşir.
Soru 7: Mebuslar Meclisinin derhâl toplanması ve İstanbul hükûmetinin yaptığı faaliyetlerin denetlenmesi gereklidir.
Çözüm:
F) İstanbul hükûmetinin faaliyetleri denetim altına alınmak istenmiştir.
Açıklama:
Adım 1: Kararda iki istek var: Birincisi, halkın temsilcilerinden oluşan Mebuslar Meclisi toplansın. İkincisi, bu meclis, İstanbul Hükûmeti’nin yaptıklarını “denetlesin“. Yani hükümetin keyfi kararlar almasının önüne geçilmek isteniyor.
Adım 2: F ifadesine bakalım: “İstanbul hükûmetinin faaliyetleri denetim altına alınmak istenmiştir.” Karardaki “denetlenmesi gereklidir” isteği ile bu ifade tamamen aynı anlama geliyor. Mebuslar Meclisi’nin toplanması istenmesinin sebebi de zaten bu denetimi sağlamaktır. Bu yüzden 7 numaralı karar, F ifadesiyle eşleşir.
Umarım açıklamalarım anlaşılır olmuştur. Gördüğünüz gibi her kararın arkasında çok önemli bir düşünce ve hedef var. Bu kararları anladığımızda, Kurtuluş Savaşı’nın ruhunu da daha iyi kavramış oluruz. Harika bir iş çıkardınız, tebrikler!