Harika bir etkinlik! Merhaba sevgili öğrencilerim, ben İnkılap Tarihi öğretmeniniz. Bugün sizlerle birlikte Kurtuluş Savaşı dönemini özetleyen bu güzel etkinliği çözeceğiz. Bu etkinlik, konuları ne kadar iyi öğrendiğimizi görmek ve unuttuğumuz yerleri hatırlamak için harika bir fırsat.
Haydi, adım adım tüm boşlukları dolduralım ve olayların nedenlerini, sonuçlarını birlikte hatırlayalım.
1. Soru: 28 Eylül 1920’de ………………. öncülüğünde Ermenilere karşı Türk taarruzu başladı.
Çözüm: Kazım Karabekir Paşa
Açıklama:
Adım 1: Sevgili arkadaşlar, Kurtuluş Savaşı’mız üç ana cephede gerçekleşti: Doğu, Güney ve Batı. Doğu Cephesi’nde Ermenilere karşı mücadele ettik.
Adım 2: Bu cephedeki ordumuz, Osmanlı’dan kalan tek düzenli ordu olan 15. Kolordu‘ydu ve komutanı da büyük bir kahraman olan Kazım Karabekir Paşa‘ydı. Onun liderliğinde başlatılan taarruzla Ermenileri yendik.
2. Soru: 2-3 Aralık 1920’de Ermenilerle imzalanan ……………… Antlaşması ile Doğu Cephesi kapandı.
Çözüm: Gümrü
Açıklama:
Adım 1: Kazım Karabekir Paşa komutasındaki ordumuzun zaferinden sonra Ermeniler barış istemek zorunda kaldı.
Adım 2: Onlarla imzaladığımız Gümrü Antlaşması, TBMM’nin uluslararası alandaki ilk askeri ve siyasi başarısıdır. Bu antlaşma ile Doğu Cephesi kapandı ve buradaki birliklerimiz Batı Cephesi’ne kaydırıldı.
3. Soru: Güney Cephesi’nde Fransızlara karşı Maraş, ………………., Adana ve ………………. şehirlerinde yerel direniş harekâtı başlatıldı.
Çözüm: Antep, Urfa
Açıklama:
Adım 1: Güney Cephesi’nde düzenli bir ordu yoktu, bunun yerine halk kendi imkanlarıyla direniş gösterdi. Bu direniş kuvvetlerine Kuvayımilliye diyorduk, hatırladınız mı?
Adım 2: Fransızlara ve onlara yardım eden Ermenilere karşı Maraş, Adana, Antep ve Urfa‘da destansı bir mücadele verildi. Bu şehirlerimiz daha sonra gösterdikleri kahramanlıklardan dolayı “Kahramanmaraş”, “Gaziantep” ve “Şanlıurfa” unvanlarını aldılar.
4. Soru: Düzenli ordu, Batı Cephesi’nde 6-10 Ocak 1920’de yapılan ………………. sonucunda Yunanlara karşı ilk zaferini elde etti.
Çözüm: I. İnönü Muharebesi
Açıklama:
Adım 1: Kuvayımilliye’nin yetersiz kalması üzerine TBMM, düzenli bir ordu kurma kararı almıştı. Batı Cephesi’nde kurulan bu düzenli ordu, ilk sınavını Yunanlara karşı verdi.
Adım 2: 6-10 Ocak 1921 tarihlerinde (sorudaki 1920 yılı bir baskı hatası olabilir, doğrusu 1921’dir) yapılan I. İnönü Muharebesi, düzenli ordumuzun ilk zaferidir. Bu zafer, hem halkın moralini yükseltmiş hem de TBMM’nin gücünü artırmıştır.
5. Soru: I. İnönü Muharebesi sonucunda, TBMM Londra Konferansı’na davet edildi. Sovyet Rusya ile ………………. Antlaşması yapıldı. ………………. ile Dostluk ve İş Birliği Antlaşması yapıldı.
Çözüm: Moskova, Afganistan
Açıklama:
Adım 1: I. İnönü Zaferi’nin hem içte hem de dışta çok önemli sonuçları oldu. İtilaf Devletleri, TBMM’yi tanımak zorunda kalarak Londra Konferansı’na davet ettiler.
Adım 2: Aynı dönemde Sovyet Rusya ile yakınlaştık ve Moskova Antlaşması‘nı imzaladık. Bu, bizim için önemli bir diplomatik destekti. Ayrıca, bizi tanıyan ilk Müslüman devlet olan Afganistan ile de bir dostluk antlaşması imzaladık.
6. Soru: 23 Mart-1 Nisan 1921 tarihleri arasında yapılan II. İnönü Muharebesi sonucunda ………………. Akdeniz çevresini boşaltmaya başladı.
Çözüm: İtalya
Açıklama:
Adım 1: Yunanlar, I. İnönü’nün intikamını almak ve Sevr’i bize zorla kabul ettirmek için tekrar saldırdılar. Ancak II. İnönü Muharebesi’nde de yenilgiye uğradılar.
Adım 2: Bu ikinci zaferimiz üzerine, Anadolu’da bir gelecek göremeyen İtalya, işgal ettiği yerlerden (Antalya, Konya çevresi) yavaş yavaş çekilmeye başladı. Bu, İtilaf Devletleri bloğunda bir çatlak oluştuğunu gösteriyordu.
7. Soru: Kütahya-Eskişehir Muharebeleri’nin devam ettiği zorlu süreçte Mustafa Kemal Paşa, 15 Temmuz 1921’de ………………. Kongresi’ni düzenleyerek eğitim ve öğretim konusunda önemli kararlar alınmasını sağladı.
Çözüm: Maarif
Açıklama:
Adım 1: Kütahya-Eskişehir Savaşları, Kurtuluş Savaşı’nda aldığımız tek yenilgiydi. Ordumuz Sakarya nehrinin doğusuna çekilmek zorunda kalmıştı. Durum çok kritikti.
Adım 2: İşte tam bu en zorlu günlerde bile Mustafa Kemal, Ankara’da Maarif (Eğitim) Kongresi‘ni topladı. Bu olay, onun eğitime ne kadar büyük bir önem verdiğini ve zaferden ne kadar emin olduğunu gösterir. “Asıl savaş cahilliğe karşı verilecek savaştır” diyordu.
8. Soru: 5 Ağustos 1921’de Mustafa Kemal Paşa ………………. seçildi.
Çözüm: Başkomutan
Açıklama:
Adım 1: Kütahya-Eskişehir yenilgisinden sonra mecliste büyük bir endişe havası vardı. Milletvekilleri, bu zor durumdan çıkış için ordunun başına Mustafa Kemal’in geçmesini istediler.
Adım 2: TBMM, 5 Ağustos 1921’de çıkardığı bir yasa ile tüm yetkilerini (yasama, yürütme, yargı) üç aylığına Mustafa Kemal’e devretti ve onu Başkomutan olarak görevlendirdi. Böylece hızlı kararlar alınıp uygulanabilecekti.
9. Soru: Mustafa Kemal Paşa, 7-8 Ağustos 1921’de ………………. Emirleri’ni yayımlayarak düzenli ordunun ihtiyaçlarını karşılamak için Türk halkından yardım istedi.
Çözüm: Tekâlif-i Millîye
Açıklama:
Adım 1: Başkomutan olan Mustafa Kemal’in ilk işi, orduyu yaklaşan büyük savaşa hazırlamaktı. Ancak ordunun yiyecek, giyecek, silah ve cephane gibi çok fazla eksiği vardı.
Adım 2: Bu ihtiyaçları karşılamak için Tekâlif-i Millîye (Milli Yükümlülükler) Emirleri‘ni yayımladı. Bu emirlerle halk, elindeki imkanları (çoraptan çarığa, arabadan hayvana kadar) ordusuna verdi. Bu, topyekûn bir mücadelenin en güzel örneğidir.
10. Soru: 23 Ağustos-13 Eylül 1921 tarihleri arasında yapılan ………………., Türk ordusunun Millî Mücadele Dönemi’ndeki son savunma savaşı olmuştur.
Çözüm: Sakarya Meydan Savaşı
Açıklama:
Adım 1: Tekâlif-i Millîye Emirleri ile güçlendirilen ordumuz, Başkomutan Mustafa Kemal liderliğinde Yunan ordusunu Sakarya Nehri’nin doğusunda karşıladı.
Adım 2: 22 gün 22 gece süren ve tarihin en uzun meydan savaşlarından biri olan Sakarya Meydan Savaşı‘nı kazandık. Bu zafer, 1683 Viyana Kuşatması’ndan beri süren Türk geri çekilişini durduran savaştır. Bu savaştan sonra artık savunma değil, taarruz dönemine geçecektik.
11. Soru: Sakarya Meydan Savaşı’nın sonrasında Fransa ile imzalanan ………………. Antlaşması ile Güney Cephesi kapandı.
Çözüm: Ankara
Açıklama:
Adım 1: Sakarya Zaferi, tıpkı I. İnönü gibi çok önemli siyasi sonuçlar doğurdu.
Adım 2: Bu zaferden sonra, Türklerin başarılı olacağına inanan Fransa, TBMM ile 1921 Ankara Antlaşması‘nı imzaladı. Bu antlaşma ile Güney Cephesi tamamen kapandı ve Fransa, TBMM’yi tanıyan ilk İtilaf Devleti oldu.
12. Soru: Sakarya Meydan Savaşı’nın sonrasında Kafkas Cumhuriyetleri ile ………………. Antlaşması imzalandı.
Çözüm: Kars
Açıklama:
Adım 1: Sakarya Zaferi’nin bir diğer önemli sonucu da doğu sınırımızla ilgiliydi.
Adım 2: Sovyet Rusya’ya bağlı Azerbaycan, Ermenistan ve Gürcistan ile Kars Antlaşması imzalandı. Bu antlaşma, Moskova Antlaşması’nın bir tekrarı niteliğindeydi ve doğu sınırımızı kesin olarak çizdi.
13. Soru: 26 Ağustos-9 Eylül 1922 tarihleri arasında yapılan Büyük Taarruz ve Başkomutanlık Meydan Savaşı sonucunda Yunanlar bozguna uğratıldı ve ………………. Cephesi kapandı.
Çözüm: Batı
Açıklama:
Adım 1: Sakarya Zaferi’nden sonra yaklaşık bir yıl boyunca ordumuz taarruz için hazırlandı. 26 Ağustos 1922 sabahı “Ordular, ilk hedefiniz Akdeniz’dir. İleri!” emriyle Büyük Taarruz başladı.
Adım 2: Düşman ordusu tamamen yok edildi ve İzmir 9 Eylül’de kurtarıldı. Bu zaferle birlikte Kurtuluş Savaşı’mızın en kanlı cephesi olan Batı Cephesi kapandı ve yurdumuz düşmandan temizlendi.
14. Soru: 11 Ekim 1922’de imzalanan ………………. Ateşkes Antlaşması sonucunda Millî Mücadele’nin silahlı dönemi sona erdi.
Çözüm: Mudanya
Açıklama:
Adım 1: Büyük Taarruz zaferinden sonra İtilaf Devletleri ateşkes istemek zorunda kaldılar.
Adım 2: Bursa’nın Mudanya ilçesinde yapılan görüşmeler sonucunda Mudanya Ateşkes Antlaşması imzalandı. Bu antlaşma ile savaşın silahlı kısmı bitti, diplomatik yani görüşmelerle devam eden kısmı başladı. Önemli bir nokta da, Doğu Trakya (Edirne, Kırklareli) ve İstanbul’un savaş yapılmadan kurtarılmasıdır.
15. Soru: 23 Temmuz 1923’te imzalanan ………………. Antlaşması ile Kurtuluş Savaşı sona erdi.
Çözüm: Lozan Barış
Açıklama:
Adım 1: Ateşkesten sonra kalıcı barışı sağlamak için İsviçre’nin Lozan kentinde bir konferans toplandı.
Adım 2: Aylarca süren zorlu görüşmelerin ardından Lozan Barış Antlaşması imzalandı. Bu antlaşma ile yeni Türk Devleti’nin bağımsızlığı tüm dünya tarafından tanındı. Sevr Antlaşması geçersiz oldu ve Kurtuluş Savaşı’mız tam bir zaferle sonuçlandı. Bu antlaşma, Türkiye Cumhuriyeti’nin “tapu senedi” olarak kabul edilir.
Umarım bu açıklamalarla konuları daha iyi pekiştirmişsinizdir. Harika iş çıkardınız! Unutmayın, tarihini bilen, geleceğine yön verir. Başarılar dilerim!