8. Sınıf İnkılap Tarihi Ders Kitabı Cevapları Ders Destek Yayınları Sayfa 35
Harika bir çalışma! Merhaba sevgili öğrencim, ben 8. Sınıf İnkılap Tarihi öğretmenin. Gönderdiğin görseldeki soruları senin için hemen analiz edip, kolayca anlayacağın bir dille adım adım çözeceğim. Hazırsan, haydi başlayalım!
***
Ç. Verilen bilgilerin Mustafa Kemal’in hangi kişilik özelliği ile ilgili olduğunu noktalı alanlara yazınız.
1. Bu telgrafta Mustafa Kemal’in hangi yönlerine vurgu yapılmıştır?
Sevgili öğrencim, bu soruyu çözmek için Enver Paşa’nın gönderdiği telgraf metnini dikkatlice okumamız gerekiyor. Metindeki ipuçlarını birlikte bulalım.
“Erkân-ı Harbiye Binbaşısı Mustafa Kemal Bey, 5 Ocak 1911 tarihinde kendi isteği ile orduya katıldı. Önce Derne Şark Kolu Kumandanlığında sonra da Derne Kumandanlığında bulunarak başarılı bir yönetim gösterdi. Gözlerinin rahatsızlığına rağmen son zamana kadar görevini çok iyi şekilde yerine getirdi…”
Şimdi bu metinden Mustafa Kemal’in kişilik özelliklerini çıkaralım:
- Adım 1: Metinde “kendi isteği ile orduya katıldı” ifadesi geçiyor. Bir göreve zorla değil de gönüllü olarak, kendi isteğiyle katılması onun vatansever ve gönüllü bir kişiliğe sahip olduğunu gösterir. Vatanını korumak için canla başla çalışmak istemiş.
- Adım 2: “Başarılı bir yönetim gösterdi” deniliyor. Bu ifade, onun iyi bir lider, yönetici ve teşkilatçı (yani örgütleyici) olduğunu kanıtlar. Komutası altındaki birimleri başarıyla idare etmiş.
- Adım 3: “Gözlerinin rahatsızlığına rağmen görevini çok iyi şekilde yerine getirdi” cümlesi çok önemli. Sağlık sorunları yaşamasına rağmen görevini aksatmaması, onun ne kadar fedakâr, kararlı ve sorumluluk sahibi olduğunu ortaya koyuyor.
Sonuç: Bu telgrafta Mustafa Kemal’in vatanseverliği, liderliği (yöneticiliği), fedakârlığı, kararlılığı ve sorumluluk bilinci gibi yönlerine vurgu yapılmıştır.
***
2. Bu telgrafta Mustafa Kemal’in hangi görevi ile ilgili bilgi verilmektedir?
Bu sorunun cevabı da aslında metnin içinde gizli. Metni tekrar inceleyelim ve anahtar kelimeleri bulalım.
Adım 1: Metinde tarih olarak 1911 yılı veriliyor. Bu tarih bize önemli bir ipucu sunuyor. 1911 yılında Osmanlı Devleti hangi önemli savaşın içindeydi? Evet, doğru bildin, Trablusgarp Savaşı!
Adım 2: Metinde Mustafa Kemal’in “Derne Şark Kolu Kumandanlığında” ve “Derne Kumandanlığında” görev yaptığı açıkça belirtiliyor. Derne ve Bingazi, Trablusgarp’ta (bugünkü Libya’da) İtalyanlara karşı mücadele edilen önemli yerlerdendir.
Sonuç: Bu telgrafta Mustafa Kemal’in Trablusgarp Savaşı’ndaki Derne Komutanlığı görevi ile ilgili bilgi verilmektedir.
***
D. Aşağıdaki çoktan seçmeli soruları cevaplayınız.
1. Aşağıda verilenlerden hangisi XIX. yüzyılda Selânik şehrinin özelliklerinden biri değildir?
a) Nüfus yönünden Osmanlı Devleti’nin en kalabalık şehridir.
b) Milliyetçilik akımının etkili olduğu bir bölgedir.
c) Batı Trakya sınırları içerisindedir.
d) İşlek bir limanı ve Avrupa ile demir yolu bağlantısı vardır.
Bu soruda Selânik’in özelliklerini hatırlamamız gerekiyor. Şıkları tek tek inceleyelim.
- Adım 1 (B şıkkını inceleyelim): Selânik, Balkanlar’da yer alan çok uluslu bir şehirdi. Fransız İhtilali sonrası yayılan milliyetçilik akımından en çok etkilenen bölgelerden biriydi. Bu yüzden bu ifade doğrudur.
- Adım 2 (D şıkkını inceleyelim): Selânik, Ege Denizi kıyısında önemli bir liman kentiydi. Ayrıca demir yolu ile Avrupa’ya bağlanıyordu. Bu sayede hem ticari hem de kültürel olarak çok gelişmişti. Bu ifade de doğrudur.
- Adım 3 (A ve C şıklarını karşılaştıralım):
A şıkkında “Osmanlı Devleti’nin en kalabalık şehridir” diyor. Osmanlı’nın başkenti ve en kalabalık şehri her zaman İstanbul olmuştur. Selânik çok kalabalık ve önemli bir şehir olsa da “en kalabalık” değildi. Bu ifade yanlıştır.
C şıkkında ise “Batı Trakya sınırları içerisindedir” deniliyor. Selânik, coğrafi olarak Makedonya bölgesinde yer alır. Batı Trakya ise daha doğuda kalan farklı bir bölgedir. Dolayısıyla bu ifade de coğrafi olarak yanlıştır. - Adım 4 (Doğru cevabı seçelim): Sorularda bazen birden fazla yanlış gibi görünen seçenek olabilir. Ancak burada C şıkkındaki bilgi, kesin bir coğrafi hatadır. Selânik’in Batı Trakya’da olması mümkün değildir. A şıkkındaki ifade ise bir sıralama hatasıdır. Genellikle bu tip sorularda coğrafi konum gibi net ve kesin yanlışlar doğru cevap olarak kabul edilir.
Sonuç: Doğru cevap C şıkkıdır. Çünkü Selânik, Makedonya bölgesindedir, Batı Trakya’da değildir.
***
2. Mustafa Kemal askerlik hayatı boyunca farklı bölgelerde ve birçok cephede görev yapmıştır. Buna göre Mustafa Kemal ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
a) Trablusgarp’ta sömürgeciliğe karşı mücadele etmiştir.
b) Birinci ve İkinci Balkan Savaşlarında tüm cephelerde görev yapmıştır.
c) 31 Mart Ayaklanması’nın bastırılması için oluşturulan Hareket Ordusu’nda etkin rol almıştır.
d) Fransa’da düzenlenen Picardie Manevraları’na katılmıştır.
Bu soruyu çözmek için Mustafa Kemal’in askerlik hayatındaki önemli olayları hatırlamalıyız. “Yanlış” olan ifadeyi arıyoruz.
- Adım 1 (A şıkkını inceleyelim): Mustafa Kemal, 1911-1912 yıllarında Trablusgarp’a gönüllü olarak gitmiş ve İtalyan sömürgeciliğine karşı yerli halkı örgütleyerek savaşmıştır. Bu ifade doğrudur.
- Adım 2 (C şıkkını inceleyelim): 1909’daki 31 Mart Olayı’nı bastırmak için Selânik’te kurulan Hareket Ordusu’nun Kurmay Başkanlığını yapmıştır. Yani bu orduda etkin bir rol almıştır. Bu ifade de doğrudur.
- Adım 3 (D şıkkını inceleyelim): 1910 yılında askeri gözlemci olarak Fransa’daki Picardie Manevraları’na katılmıştır. Bu tatbikatlar sayesinde Batı’daki askeri teknolojiyi ve taktikleri yakından görme fırsatı bulmuştur. Bu ifade de doğrudur.
- Adım 4 (B şıkkını inceleyelim): Bu şıkta “Birinci ve İkinci Balkan Savaşlarında tüm cephelerde görev yapmıştır.” diyor. Bu tür “hepsi”, “tümü”, “sadece” gibi kesinlik bildiren ifadelere dikkat etmeliyiz. Mustafa Kemal, Balkan Savaşları’nda görev almıştır; örneğin Bolayır Kolordusu Kurmay Başkanlığı yapmış ve Edirne’nin geri alınışında rol oynamıştır. Ancak savaşın tüm cephelerinde görev alması fiziksel olarak imkânsızdır. Bu ifade abartılı ve yanlıştır.
Sonuç: Doğru cevap B şıkkıdır. Çünkü Mustafa Kemal Balkan Savaşları’nda görev alsa da bütün cephelerde savaşmamıştır.
Umarım açıklamalarım faydalı olmuştur. Unutma, İnkılap Tarihi dersi, metinleri ve bilgileri dikkatlice analiz ettiğimizde çok daha kolay ve zevkli bir hale gelir! Başarılar dilerim