Merhaba sevgili öğrencim, İnkılap Tarihi dersimize hoş geldin! Gönderdiğin görseldeki soruları senin için bir öğretmen gözüyle analiz ettim ve şimdi adım adım, kolayca anlayacağın bir dille çözeceğim. Hadi başlayalım!
13. Aşağıda Millî Mücadele Dönemi’nde yayımlanan Tekalif-i Milliye Emirleri sonucunda Türk halkının fedakârlığını tasvir eden bir tablo verilmiştir.
Bu tablodan hareketle,
I. Millî Mücadele, toplumun her kesimi tarafından desteklenmiştir.
II. Yapılan yardımlar kayıt altına alınmıştır.
III. Askerî mühimmat dışında da yardımlar yapılmıştır.
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
Çözüm:
Bu soruyu çözmek için bize verilen tabloyu, yani resmi dikkatlice incelememiz gerekiyor. Bu resim, Kurtuluş Savaşı sırasında ordumuzun ihtiyaçlarını karşılamak için çıkarılan Tekalif-i Milliye Emirleri‘ni anlatıyor. Halkımız, ordusuna yardım etmek için elinde ne var ne yoksa veriyordu. Şimdi resimdeki detaylara bakarak öncülleri değerlendirelim.
Adım 1: Birinci Yargıyı (I) Değerlendirelim
Yargıda “Millî Mücadele, toplumun her kesimi tarafından desteklenmiştir.” diyor. Resme baktığımızda kimleri görüyoruz? Askerler, yaşlı amcalar, başörtülü teyzeler, gençler, hatta çocuklar… Yani kadın, erkek, genç, yaşlı demeden herkes bu yardım seferberliğine katılmış. Bu da bize mücadelenin tüm toplum tarafından desteklendiğini gösteriyor. Demek ki birinci yargıya ulaşabiliriz.
Adım 2: İkinci Yargıyı (II) Değerlendirelim
Yargıda “Yapılan yardımlar kayıt altına alınmıştır.” diyor. Resmin ön planında bir masa var ve masada oturan görevliler, getirilen yardımları defterlere yazıyorlar. Bu, yapılan her yardımın titizlikle not edildiğini, yani kayıt altına alındığını gösteriyor. Öyleyse ikinci yargıya da ulaşabiliriz.
Adım 3: Üçüncü Yargıyı (III) Değerlendirelim
Yargıda “Askerî mühimmat dışında da yardımlar yapılmıştır.” deniliyor. Askerî mühimmat demek, silah, mermi gibi savaş malzemeleri demektir. Resimde masanın yanında tüfekler görüyoruz, bu askerî mühimmat. Peki başka neler var? Kadınların getirdiği kumaş topları, çuvallar içinde muhtemelen yiyecekler, bir eşeğin sırtındaki yükler… Bütün bunlar askerî mühimmat değildir. Ordunun giyecek, yiyecek gibi diğer ihtiyaçlarıdır. Bu durumda üçüncü yargıya da rahatlıkla ulaşabiliriz.
Sonuç:
Gördüğümüz gibi, resimden yola çıkarak I, II ve III numaralı yargıların hepsine ulaşabiliyoruz. Bu nedenle doğru cevabımız bütün öncülleri içeren şık olmalıdır.
Doğru Cevap: D) I, II ve III
14. II. İnönü Muharebesi’nde Yunan taarruzu başarılı olamayınca Yunanistan’da genel seferberlik ilan edilmiş ve Kütahya-Eskişehir Muharebeleri öncesinde Yunan ordusu kısa sürede insan, tüfek, makineli tüfek, top sayısı bakımından Türk ordusundan üstün konuma gelmiştir.
Bu bilgilere göre aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?
A) II. İnönü Muharebesi sonrasında Türk ordusu Yunanlara karşı taarruza geçmiştir.
B) Alınan tedbirlerle Yunan kuvvetleri askerî yönden Türk ordusundan üstün konuma gelmiştir.
C) II. İnönü Muharebesi sonrasında Yunanlar, mevcut kuvvetlerinin Türk ordusuyla savaşmak için yeterli olmadığını düşünmüşlerdir.
D) II. İnönü Muharebesi sonrası Yunanlar topyekûn bir saldırı hazırlığına girişmişlerdir.
Çözüm:
Sevgili öğrencim, bu soruda dikkat etmemiz gereken en önemli kelime “ulaşılamaz” kelimesi. Yani paragrafta verilen bilgilerden hangisini çıkaramayız, onu bulacağız. Hadi şıkları tek tek inceleyelim.
Adım 1: Paragrafı Anlayalım
Paragraf bize ne diyor? Kısaca özetleyelim: Yunanlar, II. İnönü Savaşı’nda bize yenilmişler. Bu yenilgiden sonra demişler ki “Biz bu Türkleri böyle yenemeyeceğiz, daha güçlü olmalıyız.” Bunun üzerine “genel seferberlik” ilan etmişler. Yani eli silah tutan herkesi askere çağırmışlar, daha çok silah ve top üretmişler. Sonuç olarak, Kütahya-Eskişehir Savaşları’ndan önce bizden sayıca ve silahça daha güçlü hale gelmişler.
Adım 2: Şıkları Paragrafa Göre Değerlendirelim
- B şıkkına bakalım: “Alınan tedbirlerle Yunan kuvvetleri askerî yönden Türk ordusundan üstün konuma gelmiştir.” diyor. Paragrafın sonunda zaten “…Yunan ordusu… Türk ordusundan üstün konuma gelmiştir.” ifadesi aynen geçiyor. Buna ulaşabiliriz.
- C şıkkına bakalım: “…Yunanlar, mevcut kuvvetlerinin Türk ordusuyla savaşmak için yeterli olmadığını düşünmüşlerdir.” diyor. Bir ordu neden genel seferberlik ilan eder? Çünkü mevcut gücünün yetersiz olduğunu düşünür. Yunanlar da yenildikten sonra seferberlik ilan ettiğine göre, demek ki güçlerinin yetmediğini anlamışlar. Bu mantıklı bir çıkarım. Buna da ulaşabiliriz.
- D şıkkına bakalım: “…Yunanlar topyekûn bir saldırı hazırlığına girişmişlerdir.” diyor. “Topyekûn” demek, bütün güçle, hep birlikte demektir. Genel seferberlik ilan edip asker ve silah sayısını artırmak, topyekûn bir saldırının hazırlığıdır. Buna da ulaşabiliriz.
- A şıkkına bakalım: “II. İnönü Muharebesi sonrasında Türk ordusu Yunanlara karşı taarruza geçmiştir.” diyor. Paragrafta Türk ordusunun bir saldırı yaptığına dair herhangi bir bilgi var mı? Hayır. Sadece Yunan saldırısının başarısız olduğu söyleniyor. Bizim ne yaptığımızla ilgili bir bilgi yok. Belki de ordumuz savunmada kalmaya devam etti. Bunu bilemeyiz.
Sonuç:
Paragraftaki bilgilerden B, C ve D şıklarındaki yargılara ulaşabiliyoruz. Ancak A şıkkında belirtilen “Türk ordusunun taarruza geçtiği” bilgisi paragrafta yer almıyor. Bu yüzden ulaşamayacağımız yargı A şıkkıdır.
Doğru Cevap: A