Merhaba sevgili öğrencim!
Ben 8. Sınıf İnkılap Tarihi öğretmeniniz. Gönderdiğin bu tablo sorularını çok beğendim. Bu tür sorular, sadece bilgiyi değil, aynı zamanda bilgiyi yorumlama ve analiz etme yeteneğimizi de ölçer. Şimdi gel, bu soruları birlikte adım adım, tane tane çözelim ve mantığını kavrayalım.
***
3. Soru: Tablolardaki verilerden hareketle,
I. Büyük Taarruz öncesi Türk ordusuna katılımlar artmıştır.
II. Sakarya Meydan Savaşı’nda Yunan kuvvetleri Türk ordusundan üstün durumdadır.
III. Türk ordusu, Büyük Taarruz’u teknolojik gücüyle kazanmıştır.
yargılarından hangileri savunulabilir?
A) Yalnız I.
B) Yalnız II.
C) I ve II.
D) I, II ve III.
Çözüm:
Bu soruyu çözmek için tablolardaki sayıları dikkatlice karşılaştırmamız gerekiyor. Hadi öncülleri tek tek inceleyelim:
Adım 1: I. öncülü inceleyelim.
“Büyük Taarruz öncesi Türk ordusuna katılımlar artmıştır.”
Bu iddiayı kontrol etmek için Türk ordusunun asker sayısını iki savaş öncesinde karşılaştıralım.
- Tablo 1 (Sakarya Öncesi): Türk Asker Sayısı = 96.326
- Tablo 2 (Büyük Taarruz Öncesi): Türk Asker Sayısı = 8.659 (Subay) + 199.283 (Er) = 207.942
Gördüğün gibi, asker sayımız 96.326’dan 207.942’ye yükselmiş. Bu, ordumuza katılımların arttığını net bir şekilde gösteriyor. Yani I. öncül doğrudur.
Adım 2: II. öncülü inceleyelim.
“Sakarya Meydan Savaşı’nda Yunan kuvvetleri Türk ordusundan üstün durumdadır.”
Şimdi Tablo 1’e odaklanalım ve iki ordunun gücünü karşılaştıralım.
- Asker: Yunan (120.000) > Türk (96.326)
- Tüfek: Yunan (57.000) > Türk (54.572)
- Makineli Tüfek: Yunan (2.768) > Türk (825)
- Top: Yunan (386) > Türk (196)
- Uçak: Yunan (18) > Türk (2)
Bütün kategorilerde Yunan ordusunun sayıca bizden üstün olduğunu görüyoruz. Bu durumda II. öncül de doğrudur.
Adım 3: III. öncülü inceleyelim.
“Türk ordusu, Büyük Taarruz’u teknolojik gücüyle kazanmıştır.”
Bu öncül iki şey söylüyor: savaşı kazandığımızı ve bunu teknolojik güçle yaptığımızı. Tablo 2’ye bakalım.
- Makineli Tüfek: Yunan (4.186) > Türk (2.864)
- Top: Yunan (418) > Türk (340)
- Uçak: Yunan (50) > Türk (8)
Tabloya göre teknolojik silahlarda (makineli tüfek, top, uçak) Yunan ordusu hâlâ bizden üstün. Dolayısıyla, savaşı teknolojik güçle kazandığımızı bu tablodan çıkaramayız. Hatta tablo, teknolojik olarak geride olduğumuzu gösteriyor. Bu yüzden III. öncül yanlıştır.
Sonuç:
I ve II numaralı yargılar doğru, III numaralı yargı ise yanlıştır. Bu nedenle doğru cevabımız her ikisini de içeren seçenektir.
Doğru Cevap: C) I ve II.
***
4. Soru: Tablolardaki verilerden hareketle,
I. Büyük Taarruz öncesi Türk ordusunda teçhizat bakımından belirgin bir artış olmuştur.
II. Türk ordusu sınırlı kuvvetlerle Sakarya Meydan Savaşı’nı kazanmıştır.
III. Her iki savaşta da Yunan kuvvetleri teknolojik açıdan üstün durumdadır.
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
A) Yalnız I.
B) I ve III.
C) II ve III.
D) I, II ve III.
Çözüm:
Bu soruda da yine tablolardaki verileri dikkatle analiz etmemiz gerekiyor. Unutma, sadece tablolarda yazan bilgilere göre hareket edeceğiz.
Adım 1: I. öncülü inceleyelim.
“Büyük Taarruz öncesi Türk ordusunda teçhizat bakımından belirgin bir artış olmuştur.”
Türk ordusunun teçhizatını (silah, araç-gereç) iki tablo arasında karşılaştıralım.
- Tüfek: 54.572’den 100.352‘ye çıkmış. (Artış var)
- Makineli Tüfek: 825’ten 2.864‘e çıkmış. (Artış var)
- Top: 196’dan 340‘a çıkmış. (Artış var)
- Uçak: 2’den 8‘e çıkmış. (Artış var)
Tüm teçhizat türlerinde gözle görülür bir artış yaşanmış. Demek ki I. öncül doğrudur.
Adım 2: II. öncülü inceleyelim.
“Türk ordusu sınırlı kuvvetlerle Sakarya Meydan Savaşı’nı kazanmıştır.”
Tablo 1’e baktığımızda Türk kuvvetlerinin Yunan kuvvetlerinden daha az, yani “sınırlı” olduğunu görüyoruz. Bu kısım doğru. Ancak tablolarda savaşın sonucuna, yani kimin kazandığına dair bir bilgi var mı? Hayır, yok. Tablolar sadece savaş *öncesi* durumu gösteriyor. Savaşın sonucunu kendi tarih bilgimizle bilsek bile, soru bizden sadece tablolardaki verilere göre yorum yapmamızı istiyor. Bu nedenle II. öncüle tablolardan ulaşılamaz.
Adım 3: III. öncülü inceleyelim.
“Her iki savaşta da Yunan kuvvetleri teknolojik açıdan üstün durumdadır.”
Teknolojik unsurlar makineli tüfek, top ve uçaktır. İki tabloyu da kontrol edelim.
- Sakarya Öncesi (Tablo 1): Yunan makineli tüfek, top ve uçak sayısı Türk ordusundan fazladır. (Üstün)
- Büyük Taarruz Öncesi (Tablo 2): Yunan makineli tüfek, top ve uçak sayısı yine Türk ordusundan fazladır. (Üstün)
Gördüğümüz gibi, her iki savaş öncesinde de Yunan ordusu teknolojik olarak daha donanımlıymış. Yani III. öncül doğrudur.
Sonuç:
I ve III numaralı yargılara tablolardan ulaşabiliyoruz ama II numaralı yargıya ulaşamıyoruz.
Doğru Cevap: B) I ve III.
***
5. Soru: Tablolardaki verilerden hareketle,
I. Büyük Taarruz’da Türk ordusunun mesleki yönden nitelikli asker sayısı, Yunan kuvvetlerininkinden fazladır.
II. Sakarya Meydan Savaşı’nda Türk ordusu teknolojik olmayan unsurlardan yararlanmıştır.
III. Büyük Taarruz öncesi her iki tarafın da mevcut kuvvetlerinde artış olmuştur.
yargılarından hangileri söylenebilir?
A) Yalnız I.
B) Yalnız II.
C) I ve III.
D) I, II ve III.
Çözüm:
Son sorumuza da aynı dikkatle yaklaşalım ve öncülleri tek tek değerlendirelim.
Adım 1: I. öncülü inceleyelim.
“Büyük Taarruz’da Türk ordusunun mesleki yönden nitelikli asker sayısı, Yunan kuvvetlerininkinden fazladır.”
Burada “mesleki yönden nitelikli asker” ile kastedilen, ordunun komuta kademesi olan subaylardır. Tablo 2’deki subay sayılarına bakalım.
- Türk Subay Sayısı: 8.659
- Yunan Subay Sayısı: 6.564
8.659 sayısı 6.564’ten büyüktür. Bu da demek oluyor ki Türk ordusunun subay sayısı daha fazladır. Dolayısıyla I. öncül doğrudur.
Adım 2: II. öncülü inceleyelim.
“Sakarya Meydan Savaşı’nda Türk ordusu teknolojik olmayan unsurlardan yararlanmıştır.”
Teknolojik olmayan unsurlar neler olabilir? Mesela askerlerin morali, vatan sevgisi, komutanların stratejisi gibi… Peki, tablolarda bunlarla ilgili bir veri var mı? Hayır. Tablolar bize sadece sayısal veriler sunuyor. Bu sebeple, bu yargıya tablolara bakarak ulaşmamız mümkün değil. II. öncül söylenemez.
Adım 3: III. öncülü inceleyelim.
“Büyük Taarruz öncesi her iki tarafın da mevcut kuvvetlerinde artış olmuştur.”
Bu öncülü doğrulamak için hem Türk hem de Yunan ordusunun Tablo 1 ve Tablo 2’deki sayılarını karşılaştırmalıyız.
- Türk Ordusu: Asker ve teçhizat sayılarının arttığını 4. soruda zaten bulmuştuk. (Artış var)
- Yunan Ordusu:
- Asker: 120.000’den 224.564’e (6.564+218.000) çıkmış. (Artış var)
- Tüfek: 57.000’den 83.000’e çıkmış. (Artış var)
- Makineli Tüfek: 2.768’den 4.186’ya çıkmış. (Artış var)
- Top: 386’dan 418’e çıkmış. (Artış var)
- Uçak: 18’den 50’ye çıkmış. (Artış var)
Gördüğün gibi, Sakarya Savaşı’ndan Büyük Taarruz’a kadar geçen sürede her iki ordu da güçlerini artırmış. Yani III. öncül de doğrudur.
Sonuç:
I ve III numaralı yargılar söylenebilirken, II numaralı yargı tablolardaki verilerle desteklenemez.
Doğru Cevap: C) I ve III.
Umarım açıklamalarım anlaşılır olmuştur. Bu tür sorularda en önemli şey, sorunun senden ne istediğini iyi anlamak ve sadece verilen bilgilerle hareket etmektir. Başarılar dilerim