Anlık görüntüleyici sayısı yükleniyor…
Merhaba sevgili 8. sınıf öğrencilerim!
Harika bir ünite tekrarı etkinliğiyle karşı karşıyayız. Gelin, bu boşlukları hep birlikte, konuları hatırlayarak dolduralım. Unutmayın, tarih dersi bir bulmaca gibidir; parçaları doğru yerleştirdiğimizde büyük resmi görürüz. Haydi başlayalım!
***
Soru 1: I. Dünya Savaşı ……………….. ve ……………….. blokları arasında gerçekleşti.
Çözüm:
Adım 1: Bu soruda bizden I. Dünya Savaşı’na katılan büyük askeri ve siyasi grupların adlarını bulmamız isteniyor. Savaş başlamadan önce Avrupa’daki ülkeler, kendi aralarında anlaşarak iki büyük kutup oluşturmuşlardı.
Adım 2: Bu kutuplardan birine İtilaf (Anlaşma) Devletleri, diğerine ise İttifak (Bağlaşma) Devletleri adı veriliyordu. Savaş da bu iki büyük blok arasında yaşanmıştır. Osmanlı Devleti de sonradan İttifak Devletleri grubuna katılmıştı, hatırladınız mı?
Boşluklara gelmesi gereken ifadeler: İtilaf ve İttifak
***
Soru 2: Osmanlı Devleti’nin I. Dünya Savaşı’ndaki ……………….. ve ……………….. cepheleri taarruz niteliklidir.
Çözüm:
Adım 1: Osmanlı Devleti savaşta birçok cephede mücadele etti. Bu cephelerden bazıları savunma amaçlıyken (düşmanı durdurmak için), bazıları ise taarruz amaçlıydı (bizim saldırdığımız cepheler).
Adım 2: Bizim, yani Osmanlı Devleti’nin açtığı iki büyük taarruz cephesi vardı. Bunlardan ilki Ruslara karşı Doğu Anadolu’da açtığımız Kafkas Cephesi, ikincisi ise İngilizlerin sömürgeleriyle bağını kesmek için Mısır’da açtığımız Kanal Cephesi‘dir. Bu iki cephe “K” harfi ile başlıyor, bu da aklınızda tutmanızı kolaylaştırabilir!
Boşluklara gelmesi gereken ifadeler: Kafkas ve Kanal
***
Soru 3: Osmanlı Devleti, 30 Ekim 1918’de Mondros Ateşkes Antlaşması’nı imzalayarak Birinci Dünya Savaşı’ndan çekildi. İtilaf Devletleri, antlaşmanın ……………….. maddesi gereği Anadolu’yu işgale başladı.
Çözüm:
Adım 1: Mondros Ateşkes Antlaşması, savaşı bizim için bitiren ama çok ağır şartlar içeren bir antlaşmaydı. İtilaf Devletleri, bu antlaşmaya öyle bir madde koydular ki, bu madde sayesinde Anadolu’yu rahatça işgal edebileceklerdi.
Adım 2: Bu meşhur ve tehlikeli madde, antlaşmanın 7. maddesiydi. Bu maddeye göre İtilaf Devletleri, kendi güvenliklerini tehlikede gördükleri herhangi bir stratejik noktayı işgal etme hakkına sahip olacaklardı. Bu çok ucu açık bir ifade olduğu için istedikleri yeri işgal etmelerine zemin hazırlamıştır.
Boşluğa gelmesi gereken ifade: 7. (yedinci)
***
Soru 4: 15 Mayıs 1919’da ……………….. İzmir’i işgal etti. Anadolu’da işgaller karşısında Kuvâ-yı Millîye ruhu oluştu.
Çözüm:
Adım 1: Mondros’tan sonra başlayan işgallerin en acı ve tepki çekenlerinden biri İzmir’in işgaliydi. Bu işgal, Türk milletinin “artık yeter” demesine ve topyekûn bir direniş başlatmasına neden oldu.
Adım 2: İzmir ve çevresi, Paris Barış Konferansı’nda alınan haksız bir kararla Yunanistan‘a verilmişti. 15 Mayıs 1919’da Yunan ordusu İzmir’e asker çıkararak işgali başlattı. Bu olay, Millî Mücadele’nin ateşini yakan en önemli kıvılcımlardan biridir.
Boşluğa gelmesi gereken ifade: Yunanistan
***
Soru 5: Anadolu’da bağımsız devlet kurmak isteyen Rum ve Ermeniler çeşitli cemiyetler kurdu: Rumlar: Mavri Mira Cemiyeti, ……………….. Ermeniler: ………………..
Çözüm:
Adım 1: İşgallerle birlikte, Anadolu’daki bazı azınlık grupları da kendi devletlerini kurmak için zararlı cemiyetler kurarak faaliyete geçtiler. Soruda bizden bu cemiyetlere örnek vermemiz isteniyor.
Adım 2: Rumların kurduğu zararlı cemiyetlerden biri Mavri Mira ise, bir diğeri de Karadeniz bölgesinde bir devlet kurmayı amaçlayan Pontus Rum Cemiyeti‘dir. Ermenilerin kurduğu en bilinen zararlı cemiyetler ise Doğu Anadolu’da bir Ermeni devleti kurmayı hedefleyen Hınçak ve Taşnak cemiyetleridir.
Boşluklara gelmesi gereken ifadeler: sırasıyla Pontus Rum Cemiyeti ve Hınçak ve Taşnak Cemiyetleri
***
Soru 6: Azınlıkların zararlı faaliyetlerine karşı millî cemiyetler kuruldu: Karadeniz’de: Trabzon Muhafaza-i Hukuk Cemiyeti, Batı Anadolu’da: ……………….., Çukurova’da: ……………….., Trakya’da: ……………….., Doğu Anadolu’da: ………………..
Çözüm:
Adım 1: Zararlı cemiyetlere ve işgallere karşı Türk halkı da sessiz kalmadı ve kendi bölgelerini savunmak için “Müdafaa-i Hukuk” yani Hakları Savunma cemiyetleri kurdu. Bunlar bizim yararlı cemiyetlerimizdir.
Adım 2: Bölgelere göre bu cemiyetleri şöyle sıralayabiliriz:
- Batı Anadolu’da: Yunan işgaline karşı kurulmuş olan Redd-i İlhak Cemiyeti (İlhakı, yani toprakların ele geçirilmesini reddedenler)
- Çukurova’da (Adana ve çevresi): Fransız ve Ermenilere karşı kurulan Kilikyalılar Cemiyeti
- Trakya’da: Yunanistan’a karşı bölgeyi savunan Trakya Paşaeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti
- Doğu Anadolu’da: Ermeni iddialarına karşı kurulan Vilayat-ı Şarkiye (Doğu İlleri) Müdafaa-i Hukuk-ı Milliye Cemiyeti
***
Soru 7: Mustafa Kemal Paşa ……………….. görevi ile 16 Mayıs 1919’da Samsun’a gönderildi.
Çözüm:
Adım 1: İstanbul Hükûmeti, Karadeniz bölgesindeki karışıklıkları bastırması ve halkın elindeki silahları toplaması için güvenilir bir komutan göndermek istedi. Bu görev için Mustafa Kemal’i seçtiler.
Adım 2: Mustafa Kemal’e verilen resmi görev, geniş yetkilere sahip olan 9. Ordu Müfettişliği idi. Ancak Mustafa Kemal, bu resmi görevi Millî Mücadele’yi başlatmak için bir fırsat olarak kullandı.
Boşluğa gelmesi gereken ifade: 9. Ordu Müfettişliği
***
Soru 8: ……………….. Genelgesi ile 22 Haziran 1919’da Millî Mücadele’nin programı belirlendi.
Çözüm:
Adım 1: Mustafa Kemal, Samsun’a çıktıktan sonra Havza’ya, oradan da daha güvenli bir yer olan Amasya’ya geçti. Burada çok önemli bir bildiri yayımlayarak Millî Mücadele’nin yol haritasını çizdi.
Adım 2: Bu bildiri, yayımlandığı şehrin adıyla anılır: Amasya Genelgesi. Bu genelge ile Kurtuluş Savaşı’nın amacı (milletin bağımsızlığı), yöntemi (milletin azim ve kararı) ve gerekçesi (vatanın bütünlüğü ve milletin bağımsızlığının tehlikede olması) ilk kez açıkça ortaya konulmuştur.
Boşluğa gelmesi gereken ifade: Amasya
***
Soru 9: 23 Temmuz 1919’da Erzurum Kongresi’nin toplanmasıyla, … • ……………….. fikri ilk kez reddedildi.
Çözüm:
Adım 1: Erzurum Kongresi, toplanış amacı bölgesel olsa da aldığı kararlar bakımından ulusal bir kongreydi. Bu kongrede tam bağımsızlık vurgusu çok net bir şekilde yapıldı.
Adım 2: O dönemde bazı kişiler, tek başımıza kurtuluşun mümkün olmadığını, bu yüzden İngiltere veya Amerika gibi büyük bir devletin koruması altına girmemiz gerektiğini savunuyordu. Bu fikre “manda ve himaye” denir. İşte Erzurum Kongresi’nde “Manda ve himaye kabul edilemez!” kararı alınarak bu fikir ilk kez net bir şekilde reddedilmiştir.
Boşluğa gelmesi gereken ifade: Manda ve himaye
***
Soru 10: 4 Eylül 1919’da Sivas Kongresi’nin toplanmasıyla; … • Halkı bilinçlendirmek için ……………….. adıyla bir gazete çıkarıldı. • ……………….. sınırlarına son şekli verildi.
Çözüm:
Adım 1: Sivas Kongresi, yurdun her yerinden gelen delegelerin katılımıyla toplanan ulusal bir kongreydi. Burada çok önemli kararlar alındı.
Adım 2: Millî Mücadele’nin sesini halka duyurmak ve propaganda yapmak için bir gazete çıkarılmasına karar verildi. Bu gazetenin adı İrade-i Milliye (Milletin İradesi) idi. Ayrıca, Erzurum Kongresi’nde çizilen vatan sınırları burada tekrar görüşülerek son şekli verildi. Bu sınırlar daha sonra Mebusan Meclisi’nde kabul edilecek olan Misakımillî (Millî Yemin) sınırları olacaktı.
Boşluklara gelmesi gereken ifadeler: sırasıyla İrade-i Milliye ve Misakımillî
***
Soru 11: İstanbul hükûmeti ile ……………….. Görüşmeleri yapıldı. Osmanlı Mebusan Meclisinin açılması kararlaştırıldı.
Çözüm:
Adım 1: Sivas Kongresi’nden sonra Temsil Heyeti’nin gücü arttı ve İstanbul Hükûmeti, Anadolu’daki bu hareketi görmezden gelemedi. Bu yüzden Temsil Heyeti ile bir görüşme yapmayı kabul etti.
Adım 2: Temsil Heyeti adına Mustafa Kemal ile İstanbul Hükûmeti adına Bahriye Nazırı Salih Paşa’nın katıldığı bu görüşmeler Amasya‘da yapıldı ve tarihe Amasya Görüşmeleri (veya Protokolü) olarak geçti. Bu görüşmelerin en önemli sonucu, kapatılmış olan Osmanlı Mebusan Meclisi’nin yeniden açılması kararının alınmasıdır. Bu, Temsil Heyeti’nin ilk siyasi başarısıdır.
Boşluğa gelmesi gereken ifade: Amasya
***
Soru 12: Son Osmanlı Mebusan Meclisinde ……………….. kararları kabul edildi. Bunun üzerine İtilaf Devletleri İstanbul’u işgal etti.
Çözüm:
Adım 1: Amasya Görüşmeleri’nde alınan karar uyarınca seçimler yapıldı ve Son Osmanlı Mebusan Meclisi İstanbul’da toplandı. Mustafa Kemal’in direktifleriyle hareket eden vatansever milletvekilleri, mecliste gizli bir oturumda çok önemli kararlar aldılar.
Adım 2: Bu kararlar, Erzurum ve Sivas Kongrelerinde belirlenen millî sınırlarımızı ve tam bağımsızlık isteğimizi içeren Misakımillî (Millî Yemin) idi. Misakımillî’nin kabul edilmesi, İtilaf Devletleri’ni çok kızdırdı ve bu kararları geri aldırmak için 16 Mart 1920’de İstanbul’u resmen işgal edip meclisi dağıttılar.
Boşluğa gelmesi gereken ifade: Misakımillî
***
Soru 13: 23 Nisan 1920’de Büyük Millet Meclisinin açılmasıyla, … • Mustafa Kemal, ……………….. seçildi.
Çözüm:
Adım 1: İstanbul’un işgal edilip Mebusan Meclisi’nin dağıtılması üzerine Mustafa Kemal, Ankara’da yeni bir meclisin toplanması için çağrı yaptı. 23 Nisan 1920’de Büyük Millet Meclisi (BMM) dualarla açıldı.
Adım 2: Meclis açıldıktan sonra yapılan ilk oylamada, Millî Mücadele’nin lideri olan Mustafa Kemal Paşa, oy birliği ile Meclis Başkanı seçildi. Bu, hem yeni devletin temellerinin atıldığını hem de mücadelenin artık meclis tarafından yürütüleceğini gösteriyordu.
Boşluğa gelmesi gereken ifade: Meclis Başkanı
***
Umarım bu açıklamalar konuyu daha iyi pekiştirmenize yardımcı olmuştur. Gördüğünüz gibi olaylar zincirleme bir şekilde birbirine bağlı. Bu bağlantıları kurduğunuzda tarihi öğrenmek çok daha kolay ve zevkli olacak. Başarılar dilerim
Henüz onaylanmış öğrenci çözümü yok.
İlk çözümü sen paylaşabilirsin. Aşağıdaki formdan fotoğrafını yükle.
1 takipçi