Merhaba sevgili öğrencilerim,
Bugün 7. Ünitemiz olan “Atatürk’ün Ölümü ve Sonrası” ile ilgili bazı önemli kavramları birlikte öğreneceğiz. Bu kavramlar, özellikle İkinci Dünya Savaşı dönemini ve o dönemin Türkiye’sini anlamamız için birer anahtar gibidir. Haydi, görseldeki bu kavramların ne anlama geldiğini adım adım, hep birlikte inceleyelim.
Soru: Verilen kavramların anlamlarını araştırarak ilgili kutucuklara yazınız.
Çözüm:
Kavram: Mihver
Sevgili arkadaşlar, Mihver Devletleri, İkinci Dünya Savaşı’nda bir araya gelerek birlikte savaşan devletler grubuna verilen isimdir. Bu grubun liderleri Almanya, İtalya ve Japonya’ydı. Yani bu üç devletin oluşturduğu ittifaka “Mihver” denir. Savaşta Müttefik Devletler’e karşı savaşmışlardır.
Kısacası:
- Lider Ülkeler:Almanya, İtalya, Japonya
- Amaç: Dünyada yeni bir düzen kurmak ve yayılmacı politikalar izlemek.
Kavram: Muharebe
Muharebe, orduların birbirleriyle yaptığı savaşma veya çarpışma anlamına gelir. Bir savaşın içindeki daha küçük çaplı çatışmalara muharebe diyebiliriz. Mesela, Kurtuluş Savaşı büyük bir savaştır ama Sakarya Meydan Muharebesi, bu savaşın içinde gerçekleşen önemli bir çarpışmadır. Yani savaş, muharebelerden oluşur.
Kavram: Mozole
Mozole, genellikle bir devlet büyüğü, lider veya çok önemli bir kişi için yapılmış, büyük ve görkemli anıt mezar demektir. En güzel örneği, ulu önderimiz Mustafa Kemal Atatürk için yapılan Anıtkabir‘dir. Anıtkabir, bir mozole örneğidir.
Kavram: Ordugâh
Ordugâh, ordunun konakladığı, dinlendiği ve eğitim yaptığı yer, yani bir nevi askerî kamp demektir. Savaş sırasında veya barış zamanında askerlerin toplu olarak bulunduğu bu yerlere ordugâh denir.
Kavram: Müttefik
Müttefik, “dost” veya “ortak” demektir. Tarih dersinde bu kelimeyi genellikle savaşlarda aynı tarafta yer alan devletler için kullanırız. Müttefik Devletler, İkinci Dünya Savaşı’nda Mihver Devletleri’ne karşı savaşan gruptur.
Bu grubun önde gelen üyeleri şunlardı:
- Lider Ülkeler:İngiltere, Fransa, Sovyetler Birliği ve sonradan savaşa katılan ABD.
Kavram: Birleşmiş Milletler
İkinci Dünya Savaşı’nın yol açtığı büyük yıkımdan sonra, dünya devletleri “bir daha böyle büyük bir savaş yaşanmasın” diyerek bir araya geldiler. İşte bu amaçla, dünya barışını ve güvenliğini korumak için kurulan uluslararası örgüte Birleşmiş Milletler (BM) denir. Türkiye de bu örgütün kurucu üyelerinden biridir.
Kavram: Enflasyon
Enflasyon, ekonomik bir terimdir. En basit anlatımıyla, fiyatların genel olarak sürekli artması ve paramızın alım gücünün düşmesidir. Şöyle düşünün: Geçen yıl 5 TL’ye aldığınız bir çikolatayı bu yıl aynı kalitede olmasına rağmen 10 TL’ye alıyorsanız, işte bu durum enflasyonun bir sonucudur. Paranla daha az şey alabilmeye başlarsın. Savaş dönemlerinde ülkelerde sıkça görülür.
Kavram: Denge siyaseti
Denge siyaseti, özellikle İkinci Dünya Savaşı sırasında Türkiye’nin izlediği dış politikadır. O dönemde Cumhurbaşkanı İsmet İnönü‘ydü. Türkiye, bir yanda Mihver Devletleri, diğer yanda Müttefik Devletleri varken, her iki tarafla da iyi ilişkiler kurarak ve aradaki dengeyi koruyarak savaşa girmemeyi başarmıştır. Yani, iki büyük güç arasında taraf tutmayarak ülkenin çıkarlarını koruma politikasıdır.
Umarım bu açıklamalarla kavramlar zihninizde daha net bir şekilde yerleşmiştir. Unutmayın, bu kelimeleri bilmek üniteyi daha kolay anlamanızı sağlayacaktır. Başarılar dilerim!