8. Sınıf İnkılap Tarihi Ders Kitabı Cevapları Ders Destek Yayınları Sayfa 17

Merhaba sevgili öğrencim, ben 8. Sınıf İnkılap Tarihi öğretmeniniz. Gönderdiğin bu ders kitabı sayfasını bir öğretmen gözüyle inceledim. Sayfada doğrudan numaralandırılmış sorular olmasa da, metnin içindeki önemli bilgileri soru-cevap şeklinde ele alarak konuyu daha iyi anlamanı sağlayabiliriz. Hadi gel, bu metni birlikte analiz edelim ve içindeki gizli soruları cevaplayalım!

Soru 1: Metne göre, Osmanlı Devleti neden Kanun-u Esasi‘yi ilan ederek Birinci Meşrutiyet‘e geçmiştir? Bu dönemin temel özellikleri nelerdir?

Çözüm:

Bu soruyu cevaplamak için metnin ilk paragrafına odaklanmamız gerekiyor. Hadi adım adım gidelim.

Adım 1: Metinde, Osmanlı Devleti’nin Tanzimat ve Islahat Fermanları’na rağmen azınlıkları memnun edemediği belirtiliyor. Özellikle Rusya’nın kışkırtmasıyla Balkan milletleri isyan etmiş. Osmanlı Devleti bu isyanları durdurmak ve dağılmayı önlemek istemiş.

Adım 2: Aynı zamanda Osmanlı, bu zor durumdayken İngiltere ve Fransa gibi Avrupalı devletlerin desteğini kazanmayı amaçlamış. Bu iki büyük amacı gerçekleştirmek için azınlıkları da yönetime katarak devlete olan bağlılıklarını artırmak istemiş. İşte bu sebeple 23 Aralık 1876’da ilk anayasamız olan Kanun-u Esasi‘yi ilan etmiş.

Adım 3: Birinci Meşrutiyet döneminin özelliklerine baktığımızda ise şunları görüyoruz:

• Osmanlı Devleti’nin ilk anayasası olan Kanun-u Esasi yürürlüğe girdi.
• Ülkede ilk defa seçimler yapıldı ve halkın seçtiği temsilcilerden oluşan Mebusan Meclisi açıldı. (Görsel 1.4’te bu meclisi görüyoruz.)
• Halk, seçtiği temsilciler (milletvekilleri) aracılığıyla ilk kez yönetime ortak oldu.
• Padişah, yetkilerinin bir kısmını meclis ile paylaştı.
• Ancak bir kısıtlama vardı: Seçimlere sadece erkekler katılabiliyordu.
• Bilgi notuna göre, bu sürecin arkasındaki aydın grup Jön Türkler‘di ve bu gelişmeyle birlikte padişahın tek başına yönettiği mutlak monarşi sona erdi.

Sonuç: Kısacası, Osmanlı Devleti hem iç isyanları durdurmak hem de Avrupa’nın desteğini almak için anayasayı ilan edip meşrutiyet yönetimine geçmiştir. Bu dönemde halk ilk kez yönetime katılmıştır.

Soru 2: Birinci Meşrutiyet neden ve nasıl sona ermiştir? İkinci Meşrutiyet’in ilan edilmesini sağlayan gelişmeler nelerdir?

Çözüm:

Bu sorunun cevabı ise metnin alt kısımlarında yer alıyor. Dikkatlice okuyalım.

Adım 1: Metne göre, I. Meşrutiyet çok uzun sürmemiş. 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı‘nın (93 Harbi olarak da bilinir) başlaması ve savaşın kötü gitmesi en önemli sebep olmuş. Padişah II. Abdülhamid, savaşın yarattığı olumsuz havayı ve meclisteki anlaşmazlıkları bahane ederek, Kanun-u Esasi’nin kendisine verdiği yetkiyi kullanmış ve 14 Şubat 1878’de meclisi tatil etmiştir. Böylece I. Meşrutiyet dönemi sona ermiştir.

Adım 2: İkinci Meşrutiyet’in ilanına giden yolda ise İttihat ve Terakki Cemiyeti adıyla örgütlenen aydınlar, yazarlar ve subaylar etkili olmuş. Bu grup, padişah II. Abdülhamid’e meclisi yeniden açması ve anayasayı tekrar yürürlüğe koyması için baskı yapmış.

Adım 3: Bu baskılar sonucunda II. Abdülhamid, 24 Temmuz 1908’de Kanun-u Esasi’yi yeniden yürürlüğe koyarak İkinci Meşrutiyet’i ilan etmek zorunda kalmıştır.

Sonuç: I. Meşrutiyet, Osmanlı-Rus Savaşı bahane edilerek padişah tarafından sonlandırılmıştır. Yıllar sonra İttihat ve Terakki’nin baskılarıyla II. Meşrutiyet dönemi başlamıştır.

Soru 3: İkinci Meşrutiyet’in ilanı Osmanlı Devleti’nin siyasi ve sosyal hayatında ne gibi yenilikler getirmiştir?

Çözüm:

Metnin son paragrafı bu sorumuzun cevabını net bir şekilde veriyor.

Adım 1: İkinci Meşrutiyet’in en önemli yeniliklerini şöyle sıralayabiliriz:

• Osmanlı tarihinde ilk kez çok partili siyasi hayata geçildi. Artık insanlar farklı siyasi partiler kurup seçimlere katılabilecekti.
• Yapılan seçimler sonucunda İttihat ve Terakki Cemiyeti mecliste en etkili güç haline geldi.
• Basın hayatı canlandı; birçok gazete ve dergi yayın hayatına başladı.
• İnsanlara toplantı yapma, dernek kurma gibi temel hak ve hürriyetler tanındı.
• Özgürlük ve demokrasi gibi kavramlar toplumda daha da güçlendi.

Sonuç: İkinci Meşrutiyet, Osmanlı Devleti’ne çok partili hayat, daha fazla özgürlük ve demokrasi gibi çok önemli yenilikler getirerek ülkenin modernleşme sürecinde önemli bir adım olmuştur.

Umarım bu açıklamalar konuyu daha iyi anlamana yardımcı olmuştur. Unutma, tarihi olayların nedenlerini ve sonuçlarını anlamak, ezberlemekten çok daha kalıcıdır. Başarılar dilerim