Merhaba sevgili öğrencilerim,
Ben 8. Sınıf İnkılap Tarihi öğretmeniniz. Bugün birlikte gönderdiğiniz görseldeki soruları çözeceğiz. Bu sorular, Atatürk Dönemi Türk Dış Politikası ile ilgili çok önemli konuları içeriyor. Hazırsanız, hadi başlayalım! Soruları adım adım, tane tane inceleyerek doğru cevaba ulaşalım.
Soru 4: Türkiye dış politikada barışçıl yöntemler takip etmiş, devletler arasında iş birliğinin gelişmesine önem vermiştir. Türkiye kendisine dostça yaklaşan ülkelerle iyi ilişkiler geliştirmiş ancak düşmanca tavır sergileyen ülkelere gerekli karşılığı vermekten çekinmemiştir.
Buna göre Atatürk Dönemi’nde izlenen Türk dış politikasında;
- I. Mütekabiliyet,
- II. Barış,
- III. Türk ve dünya kamuoyunu dikkate alma
ilkelerinden hangilerinin temel alındığı savunulabilir?
A) Yalnız I.
B) Yalnız II.
C) I ve II.
D) II ve III.
Çözüm:
Sevgili arkadaşlar, bu soruyu çözmek için bize verilen paragrafı dikkatlice analiz etmeliyiz. Paragraf, Atatürk Dönemi dış politikasının temel taşlarını bize anlatıyor. Haydi adım adım gidelim:
Adım 1: Paragrafın ilk cümlesine bakalım. “Türkiye dış politikada barışçıl yöntemler takip etmiş, devletler arasında iş birliğinin gelişmesine önem vermiştir.” diyor. Bu ifade, Türkiye’nin sorunları savaşla değil, uzlaşmayla çözmek istediğini gösteriyor. Bu durum, doğrudan II. Barış ilkesiyle örtüşüyor. Demek ki, II. öncül kesinlikle doğru.
Adım 2: Şimdi paragrafın ikinci kısmını inceleyelim. “Türkiye kendisine dostça yaklaşan ülkelerle iyi ilişkiler geliştirmiş ancak düşmanca tavır sergileyen ülkelere gerekli karşılığı vermekten çekinmemiştir.” diyor. Bu ne anlama geliyor? Yani, “sen bana nasıl davranırsan, ben de sana öyle davranırım” diyor. İşte dış politikadaki bu “karşılıklılık” ilkesine biz I. Mütekabiliyet diyoruz. Bu ifade, mütekabiliyet ilkesinin uygulandığını açıkça gösteriyor. O halde I. öncül de doğru.
Adım 3: Üçüncü öncüle bakalım: “Türk ve dünya kamuoyunu dikkate alma”. Atatürk’ün dış politikada kamuoyunu dikkate aldığı doğrudur, ancak bize verilen bu paragrafta kamuoyundan bahseden bir ifade var mı? Hayır, yok. Soru bizden “Buna göre” yani sadece bu paragrafa göre bir yorum yapmamızı istiyor. Bu yüzden III. öncülü bu metinden çıkaramayız.
Adım 4: Sonuç olarak, paragraftan yola çıktığımızda I. Mütekabiliyet ve II. Barış ilkelerinin temel alındığını görüyoruz. Bu da bizi doğru şıkka götürüyor.
Doğru Cevap: C) I ve II.
Soru 5:
Sonuç alıncaya kadar oradaki (Hatay) baskının hafifletilmesi ve halka daha elverişli bir yaşayış sağlanması için girişimlerimizi bugünden itibaren şiddetlendireceğiz ve devamlı suretle takip edeceğiz. Bundan herkes emin olmalıdır.
Mustafa Kemal Atatürk, bu sözünü aşağıdaki devletlerden hangisinin Hatay’a yönelik isteklerine dikkat çekmek amacıyla söylemiştir?
A) Sovyet Rusya
B) Fransa
C) İngiltere
D) İtalya
Çözüm:
Arkadaşlar, bu soru Atatürk’ün “Hatay benim şahsi meselemdir” dediği o meşhur Hatay Sorunu ile ilgili. Gelin, bu sorunu kısaca hatırlayalım ve cevabı bulalım.
Adım 1: Hatay Sorunu’nun kökenini hatırlayalım. I. Dünya Savaşı’ndan sonra Suriye, Milletler Cemiyeti tarafından Fransa’nın mandasına (yönetimine) bırakılmıştı. Hatay da (o zamanki adıyla İskenderun Sancağı) Suriye sınırları içindeydi. Ancak Hatay’da yaşayan halkın çoğunluğu Türk’tü.
Adım 2: Atatürk, Hatay’ın anavatana katılması için büyük bir diplomatik mücadele başlattı. Fransa, 1936’da Suriye’ye bağımsızlık verip oradan çekilme kararı alınca, Hatay’ın geleceği belirsizleşti. Atatürk, Hatay’daki Türk halkının haklarını korumak ve Hatay’ın Türkiye’ye katılmasını sağlamak için kararlı bir tutum sergiledi.
Adım 3: Atatürk’ün sorudaki sözlerini bu bilgiler ışığında değerlendirelim. “…oradaki (Hatay) baskının hafifletilmesi…” ve “…girişimlerimizi şiddetlendireceğiz…” ifadeleri, o dönemde Hatay’ı yöneten ve bölgedeki Türkler üzerinde baskı kuran devlete yönelik bir uyarıdır. O devlet de manda yönetiminden sorumlu olan Fransa‘dır.
Adım 4: Atatürk bu sözleriyle, Fransa’ya “Hatay’daki Türklerin haklarını görmezden gelemezsiniz, biz bu konunun sonuna kadar takipçisi olacağız!” mesajını vermektedir.
Doğru Cevap: B) Fransa
Soru 6: Aşağıda Balkan Antantı ve Sadabat Paktı’na katılan ülkeleri gösteren bir harita verilmiştir.
Bu haritada numaralandırılmış yerlere aşağıda verilen ülkelerden hangileri getirilmelidir?
A) Romanya – Suriye
B) Arnavutluk – Pakistan
C) Romanya – Afganistan
D) Bulgaristan – Pakistan
Çözüm:
Harita soruları en sevdiğim sorulardır, çünkü hem coğrafya hem de tarih bilgimizi birleştiririz. Gelin haritayı birlikte okuyalım.
Adım 1: Önce haritanın lejandına (açıklama kısmına) bakalım. Pembe renk Balkan Antantı‘nı (1934), yeşil renk ise Sadabat Paktı‘nı (1937) gösteriyor.
Adım 2: Şimdi haritada I numara ile gösterilen yere odaklanalım. Bu ülke pembe renkle boyanmış, yani Balkan Antantı’na üye. Balkanlar’da, Karadeniz’e kıyısı olan ve Yugoslavya’nın kuzeydoğusunda yer alan bu ülke Romanya‘dır. Balkan Antantı’nın kurucu üyeleri Türkiye, Yunanistan, Yugoslavya ve Romanya idi. Haritadaki konumu tam olarak Romanya’yı işaret ediyor.
Adım 3: Şimdi de II numara ile gösterilen ülkeye bakalım. Bu ülke yeşil renkle boyanmış, yani Sadabat Paktı’na üye. Türkiye’nin doğu komşuları olan Irak ve İran’ın da doğusunda yer alıyor. Sadabat Paktı, Türkiye’nin doğu sınırlarını güvence altına almak için kurulmuştu ve kurucu üyeleri Türkiye, İran, Irak ve Afganistan‘dı. Haritada II numara ile gösterilen yer, coğrafi olarak Afganistan’dır.
Adım 4: Bulduğumuz sonuçları birleştirelim:
- I numaralı ülke:Romanya
- II numaralı ülke:Afganistan
Bu eşleştirmeyi sağlayan şıkkı aradığımızda doğru cevabın C şıkkı olduğunu görüyoruz.
Doğru Cevap: C) Romanya – Afganistan
Umarım açıklamalarım anlaşılır olmuştur. Unutmayın, İnkılap Tarihi dersi sadece geçmişi öğrenmek değil, aynı zamanda günümüzü ve ülkemizin temellerini anlamaktır. Başarılar dilerim!