8. Sınıf İnkılap Tarihi Ders Kitabı Cevapları Ders Destek Yayınları Sayfa 18

Merhaba sevgili öğrencim,

Harika bir soru! Gel birlikte bu soruyu, hem bir tarih öğretmeni hem de bir dedektif gibi inceleyerek çözelim. Gönderdiğin görseldeki metin ve harita bize çok önemli ipuçları veriyor.

Soru: Haritaya göre Osmanlı Devleti’nin siyasi varlığına zarar verebilecek devletler hangileridir?

Bu soruyu çözmek için hem haritayı hem de üstteki bilgilendirici metni birlikte kullanacağız. Hazırsan başlayalım!

Adım 1: Haritayı Dikkatlice İnceleyelim

Öncelikle önümüzdeki haritaya odaklanalım. Harita bize 20. yüzyılın başlarındaki durumu gösteriyor. Pembe renkle gösterilen alanlar Osmanlı Devleti‘nin toprakları. Şimdi bu topraklara komşu olan veya yakınında bulunan güçlü devletlere bir göz atalım:

• Kuzeybatıda: Avusturya-Macaristan İmparatorluğu ve yeni bağımsızlığını kazanmış Balkan devletleri (Bulgaristan, Sırbistan, Karadağ, Romanya, Yunanistan) var. Bu devletlerin hepsi Balkanlar’daki Osmanlı topraklarında gözü olan devletler.
• Kuzeydoğuda: Kocaman bir Rusya görüyoruz. Rusya’nın tarih boyunca en büyük hedeflerinden biri “sıcak denizlere inmekti”, yani Boğazlar üzerinden Akdeniz’e ulaşmaktı. Bu da onu Osmanlı için en büyük tehditlerden biri yapıyor.
• Akdeniz’de: Haritada İtalya’yı görüyoruz. Henüz Osmanlı toprağı olan Trablusgarp’a (bugünkü Libya) çok yakın. Ayrıca Akdeniz’de güçlü donanmaları olan İngiltere ve Fransa var. Zaten haritada Mısır’ın İngiliz, Cezayir ve Tunus’un ise Fransız işgali altında olduğu belirtilmiş. Bu da onların Osmanlı’nın Kuzey Afrika’daki diğer topraklarına da göz diktiğini gösteriyor.

Adım 2: Metindeki İpuçlarını Değerlendirelim

Şimdi de haritanın üstündeki metne bakalım. Metin bize çok değerli, doğrudan bilgiler veriyor. Metnin son cümlesini hatırlayalım:

“Osmanlı Devleti’nin iç karışıklıklarından faydalanan Yunanistan, Girit’i işgal etti. Bulgaristan bağımsızlığını ilan etti. Avusturya-Macaristan ise Bosna Hersek’i kendi topraklarına kattı.”

Gördüğün gibi, metin bize zaten üç tane devletin ismini doğrudan veriyor! Bu devletler, Osmanlı’nın zor durumundan faydalanarak ondan toprak koparmışlar. Bu da onların Osmanlı’nın siyasi varlığı için birer tehdit olduğunu kanıtlıyor.

Adım 3: Tüm Bilgileri Birleştirip Sonuca Ulaşalım

Artık elimizdeki tüm kanıtları birleştirebiliriz. Hem haritadaki komşuluk ilişkileri ve işgalleri hem de metindeki doğrudan bilgileri kullanarak bir liste yapalım.

Osmanlı Devleti için tehdit oluşturan devletler şunlardır:

• Avusturya-Macaristan: Metinde de belirtildiği gibi Bosna-Hersek’i ilhak ederek (kendi toprağına katarak) doğrudan bir tehdit olduğunu göstermiştir.
• Rusya: Tarihi “sıcak denizlere inme” politikası ve Balkanlar ile Kafkaslar üzerinden Osmanlı’yı sürekli sıkıştırması nedeniyle büyük bir tehdittir.
• İngiltere ve Fransa: Mısır, Cezayir ve Tunus’u işgal etmeleri, sömürgecilik yarışında Osmanlı’nın Kuzey Afrika’daki diğer topraklarına (Trablusgarp) ve Ortadoğu’daki topraklarına göz diktiklerini gösterir.
• Balkan Devletleri (Yunanistan, Bulgaristan, Sırbistan vb.): Metinde Yunanistan ve Bulgaristan’ın Osmanlı’dan toprak kopardığı zaten yazıyor. Bu küçük devletler, büyük Avrupa devletlerinin de kışkırtmasıyla sürekli Osmanlı’ya karşı birleşip toprak kazanma peşindeydiler.
• İtalya: Siyasi birliğini geç tamamladığı için sömürgecilik yarışında geri kalmıştı ve gözünü Osmanlı’nın Kuzey Afrika’daki son toprağı olan Trablusgarp’a dikmişti.

Sonuç

Sonuç olarak, hem haritayı hem de metni analiz ettiğimizde, 20. yüzyılın başlarında Osmanlı Devleti’nin siyasi varlığı için Avusturya-Macaristan, Rusya, İngiltere, Fransa, İtalya ve Balkan devletlerinin ciddi birer tehdit oluşturduğunu söyleyebiliriz.

Umarım açıklamam faydalı olmuştur. Unutma, tarih sorularını çözerken verilen tüm materyalleri (harita, metin, görsel) birlikte değerlendirmek çok önemlidir! Başarılar dilerim.