Merhaba sevgili öğrencilerim,
Bugün sizlerle birlikte kitaptaki bazı sorulara göz atacağız. Bu sorular, verileri anlama, tablo ve grafik oluşturma gibi çok önemli konuları içeriyor. Unutmayın, matematik sadece sayılardan ibaret değildir; aynı zamanda bilgiyi düzenleme ve yorumlama sanatıdır. Haydi, şimdi soruları birlikte adım adım çözelim!
4. Soru: Türkçe ve matematik derslerindeki başarı durumlarının ölçülmesi için aşağıdaki öğrenci gruplarından hangisi seçilmelidir?
a) Okuldaki tüm öğrenciler
b) Matematik dersinde başarılı olan öğrenciler
c) Türkçe dersinde başarılı olan öğrenciler
d) Hem Türkçe hem de matematik dersinde başarılı olan öğrenciler
Çözüm:
Bu soruda bizden bir araştırma için en doğru grubu seçmemiz isteniyor. Araştırmamızın konusu ne? “Türkçe ve matematik derslerindeki başarı durumları.” Buradaki “ve” kelimesi bizim için bir ipucu! Bu, her iki dersteki başarıyı aynı anda incelemek istediğimiz anlamına geliyor.
Adım 1: Şıkları tek tek inceleyelim.
- a) Okuldaki tüm öğrenciler: Bu grup çok genel. İçinde bu derslerde başarılı olanlar da var, başarısız olanlar da. Biz sadece başarı durumunu ölçmek istiyoruz, bu yüzden bu grup çok geniş kalır.
- b) Matematik dersinde başarılı olan öğrenciler: Bu grup sadece matematikte başarılı olanları içerir. Ama biz Türkçe dersindeki başarıyı da ölçmek istiyoruz. Bu yüzden bu grup eksik kalır.
- c) Türkçe dersinde başarılı olan öğrenciler: Bu da aynı şekilde sadece Türkçe dersine odaklanıyor, matematiği dışarıda bırakıyor. Bu da eksik bir grup.
- d) Hem Türkçe hem de matematik dersinde başarılı olan öğrenciler: İşte bu tam aradığımız grup! Çünkü bizim amacımız her iki derste de başarılı olan öğrencilerin durumunu ölçmek. Bu grup, araştırmamızın konusuna tam olarak uyuyor.
Sonuç:
Doğru cevap D) Hem Türkçe hem de matematik dersinde başarılı olan öğrenciler şıkkıdır.
5. Soru: Aşağıda sırasıyla Hale, Eren, Melis ve Erkut’un matematik ve Türkçe dersindeki sınavlardan aldıkları puanlar verilmiştir. Verilenlere göre birer sıklık tablosu ve sütun grafiği oluşturunuz.
Matematik: 85, 80, 90, 95
Türkçe: 80, 85, 85, 90
Çözüm:
Sevgili çocuklar, sıklık tablosu, verileri daha düzenli ve anlaşılır bir şekilde görmemizi sağlayan harika bir araçtır. Sütun grafiği ise bu verileri görsel olarak karşılaştırmamıza yardımcı olur. Haydi bu verileri düzenleyelim!
Adım 1: Sıklık Tablosunu Oluşturalım
Soruda isimler ve notlar “sırasıyla” verilmiş. Bu demektir ki; ilk not Hale’nin, ikinci not Eren’in, üçüncü not Melis’in ve dördüncü not Erkut’un.
- Hale: Matematik 85, Türkçe 80
- Eren: Matematik 80, Türkçe 85
- Melis: Matematik 90, Türkçe 85
- Erkut: Matematik 95, Türkçe 90
Şimdi bunu güzel bir tabloya dönüştürelim:
Öğrenci Sınav Puanları Tablosu
İsimler Matematik Türkçe
Hale 85 80
Eren 80 85
Melis 90 85
Erkut 95 90
Adım 2: Sütun Grafiğini Oluşturalım (Açıklama)
Sütun grafiğini çizerken şunları yaparız:
- Yatay bir çizgi (x ekseni) çizeriz ve buraya öğrencilerimizin isimlerini (Hale, Eren, Melis, Erkut) yazarız.
- Dikey bir çizgi (y ekseni) çizeriz ve buraya puanları (örneğin 0’dan 100’e kadar 10’ar 10’ar) yazarız.
- Her öğrenci için iki tane sütun çizeriz. Biri matematik notu için, diğeri Türkçe notu için. Bu sütunları farklı renklerde yapmalıyız ki karışmasın. Mesela matematik mavi, Türkçe kırmızı olabilir.
- Her öğrencinin isminin üzerinden, aldığı nota kadar sütunları yukarı doğru uzatırız. Örneğin, Hale için mavi sütunu 85’e kadar, kırmızı sütunu ise 80’e kadar çizeriz.
Böylece kimin hangi dersten daha başarılı olduğunu bir bakışta görebiliriz!
6. Soru: Yukarıdaki sütun grafiğinde, bir galeride çalışanların bir ayda sattığı benzinli ve dizel araç sayıları gösterilmektedir. Buna göre aşağıdaki istenenleri yapınız ve soruları cevaplayınız.
Çözüm:
Bu soruda önümüzdeki grafiği okuyup yorumlamamız isteniyor. Grafikler bize bilgiyi hızlıca özetler. Mavi sütunlar benzinli, turuncu sütunlar ise dizel araçları gösteriyor. Hadi başlayalım!
a) Grafikteki verilerle bir sıklık tablosu oluşturunuz.
Adım 1: Grafikteki her bir çalışanın sattığı benzinli (mavi) ve dizel (turuncu) araç sayılarını dikkatlice okuyalım ve tabloya yazalım.
Çalışanların Araç Satış Sayıları Tablosu
Çalışan Benzinli Araç Dizel Araç
Serhat 15 25
Sevda 12 20
Ece 20 28
Cenk 5 13
Ezgi 17 26
b) En çok araç satan çalışan ayın elemanı seçilecektir. Buna göre kim ayın elemanı seçilmelidir?
Adım 1: Her çalışanın sattığı toplam araç sayısını bulmak için benzinli ve dizel satışlarını toplayalım.
- Serhat: 15 + 25 = 40 araç
- Sevda: 12 + 20 = 32 araç
- Ece: 20 + 28 = 48 araç
- Cenk: 5 + 13 = 18 araç
- Ezgi: 17 + 26 = 43 araç
Adım 2: Bulduğumuz toplamları karşılaştıralım. En büyük sayı 48.
Sonuç:
En çok araç satan kişi Ece‘dir. Ayın elemanı Ece olmalıdır.
c) En fazla benzinli araç satan kişi, en az benzinli araç satan kişiden kaç araç fazla satmıştır?
Adım 1: Sadece benzinli araç satışlarına (mavi sütunlara) bakalım.
- En fazla benzinli araç satan: Ece (20 araç)
- En az benzinli araç satan: Cenk (5 araç)
Adım 2: Aradaki farkı bulmak için çıkarma işlemi yapalım.
20 – 5 = 15
Sonuç:
En fazla benzinli araç satan kişi, en az satandan 15 araç fazla satmıştır.
ç) En fazla dizel aracı hangi çalışan satmıştır?
Adım 1: Bu sefer sadece dizel araç satışlarına (turuncu sütunlara) bakıyoruz.
Adım 2: Turuncu sütunlardan en uzun olanını bulalım. Bu sütun Ece’ye ait ve 28 sayısını gösteriyor.
Sonuç:
En fazla dizel aracı Ece satmıştır.
d) En fazla benzinli aracı hangi çalışan satmıştır?
Adım 1: Benzinli araç satışlarını gösteren mavi sütunlara bakalım.
Adım 2: Mavi sütunlardan en uzun olanı bulalım. Bu sütun da Ece’ye ait ve 20 sayısını gösteriyor.
Sonuç:
En fazla benzinli aracı Ece satmıştır.
e) En az benzinli aracı hangi çalışan satmıştır?
Adım 1: Yine benzinli araç satışlarını gösteren mavi sütunlara bakalım.
Adım 2: Mavi sütunlardan en kısa olanını bulalım. Bu sütun Cenk’e ait ve 5 sayısını gösteriyor.
Sonuç:
En az benzinli aracı Cenk satmıştır.
Umarım çözümler anlaşılır olmuştur. Aklınıza takılan bir yer olursa sormaktan çekinmeyin. Hepinize iyi çalışmalar dilerim