Merhaba sevgili öğrencilerim!
Bugün sizlerle birlikte “Oran” konusunu pekiştirmek için harika alıştırmalar çözeceğiz. Oran, iki çokluğun birbirine bölünerek karşılaştırılmasıdır, unutmayın. Kalemleriniz hazırsa, haydi başlayalım!
1. Soru: Birimkarelere ayrılmış yandaki şekle göre
- a) Yeşil birimkarelerin sayısının mavi birimkarelerin sayısına oranını,
- b) Mavi birimkarelerin sayısının beyaz birimkarelerin sayısına oranını,
- c) Beyaz birimkarelerin sayısının yeşil birimkarelerin sayısına oranını bulunuz.
Çözüm:
Bu soruyu çözmek için önce şekildeki renkli kareleri dikkatlice saymamız gerekiyor. Bu bizim ilk adımımız olacak.
Adım 1: Kareleri sayalım.
- Yeşil kare sayısı: 36
- Mavi kare sayısı: 20
- Beyaz kare sayısı: 8
Adım 2: İstenen oranları yazalım.
Oran yazarken ilk söylenen sayıyı paya (üste), ikinci söylenen sayıyı paydaya (alta) yazarız. Tıpkı bir kesir gibi!
a) Yeşil birimkarelerin sayısının mavi birimkarelerin sayısına oranı:
Yeşil Kare Sayısı
Mavi Kare Sayısı
Şimdi sayıları yerlerine koyalım. Yeşil 36, Mavi 20 idi.
Oranımız 36/20 olur. Ama bu kesri sadeleştirebiliriz, yani daha basit hale getirebiliriz. Hem 36 hem de 20, 4’e tam bölünür.
36 ÷ 4 = 9
20 ÷ 4 = 5
Sonuç: 9/5
b) Mavi birimkarelerin sayısının beyaz birimkarelerin sayısına oranı:
Mavi Kare Sayısı
Beyaz Kare Sayısı
Mavi 20, Beyaz 8 idi.
Oranımız 20/8 olur. Bu kesri de sadeleştirelim. İki sayı da 4’e bölünür.
20 ÷ 4 = 5
8 ÷ 4 = 2
Sonuç: 5/2
c) Beyaz birimkarelerin sayısının yeşil birimkarelerin sayısına oranı:
Beyaz Kare Sayısı
Yeşil Kare Sayısı
Beyaz 8, Yeşil 36 idi.
Oranımız 8/36 olur. Haydi sadeleştirelim! Yine ikisi de 4’e bölünüyor.
8 ÷ 4 = 2
36 ÷ 4 = 9
Sonuç: 2/9
2. Soru: Cem’in kitaplığında 12 ders kitabı, 17 hikâye kitabı ve 26 dergi bulunmaktadır. Buna göre aşağıda belirtilen oranları noktalı yerlere yazınız.
Çözüm:
Bu soruda da oranları bulacağız. Önce elimizdeki bilgileri bir kenara not alalım ki işimiz kolaylaşsın.
Adım 1: Verilen sayıları yazalım.
- Ders kitabı sayısı: 12
- Hikâye kitabı sayısı: 17
- Dergi sayısı: 26
Adım 2: İstenen oranları sırayla bulalım.
Ders kitabı sayısı / Dergi sayısı
12 / 26
Hem 12 hem de 26 çift sayı, yani 2’ye bölebiliriz.
12 ÷ 2 = 6
26 ÷ 2 = 13
Sonuç: 6/13
Hikâye kitabı sayısı / Dergi sayısı
17 / 26
17 asal bir sayıdır. 26, 17’ye bölünmez. Bu yüzden bu oranı sadeleştiremeyiz.
Sonuç: 17/26
Ders kitabı sayısı / Hikâye kitabı sayısı
12 / 17
Yine 17 asal sayı olduğu için sadeleştirme yapamıyoruz.
Sonuç: 12/17
Dergi sayısı / Hikâye kitabı sayısı
26 / 17
Sadeleşmez.
Sonuç: 26/17
Kitap sayısı / Dergi sayısı
Dikkat! Burada “Kitap sayısı” diyor. Yani ders kitapları ile hikâye kitaplarının toplamını bulmalıyız.
Toplam kitap sayısı = 12 (ders) + 17 (hikâye) = 29
Şimdi oranı yazabiliriz: Toplam kitap sayısı 29, dergi sayısı 26.
29 / 26
29 da asal bir sayıdır, bu yüzden bu oran da sadeleşmez.
Sonuç: 29/26
İşte bu kadar! Oran konusunun ne kadar kolay olduğunu gördünüz, değil mi? Harika iş çıkardınız!