Merhaba sevgili öğrencilerim!
Bugün sizlerle ondalık gösterimi verilen sayılarla çarpma ve bölme işlemlerine harika bir başlangıç yapacağız. Önümüzdeki görselde yer alan soruları birlikte, adım adım ve anlayarak çözeceğiz. Unutmayın, matematik sabır ve anlama işidir. Haydi başlayalım!
SORU 1: Begüm ve Serkan masanın 0,8’ini kartonla kapladılar. Kaplanan kartonların 0,25’i mavi renklidir. Mavi renkli kartonların masanın kaçta kaçını kapladığını ondalık gösterim ile nasıl ifade edebilirsiniz?
Bu soruyu çözmek için aslında bir bütünün parçasının parçasını bulmamız gerekiyor. Matematikte bir sayının kesir kadarını veya ondalık bir parçasını bulmak için çarpma işlemi yaparız. Burada da masanın 0,8’lik kısmının 0,25’ini bulmamız isteniyor.
Adım 1:
Soruyu anladığımıza göre, yapmamız gereken işlem 0,8 ile 0,25’i çarpmaktır. Bu bize mavi kartonların tüm masanın ne kadarlık bir kısmını kapladığını verecektir.
Adım 2:
Ondalık sayılarla çarpma yaparken sanki virgül yokmuş gibi düşünebiliriz. Yani 8 ile 25’i çarpacağız.
25 x 8 = 200
Adım 3:
Şimdi virgülü nereye koyacağımızı bulalım. Çarptığımız sayılardaki virgülden sonraki basamak sayılarını toplarız.
- 0,8 (Virgülden sonra 1 basamak var)
- 0,25 (Virgülden sonra 2 basamak var)
Toplamda 1 + 2 = 3 basamak var. O zaman sonucumuzda da virgülden sonra 3 basamak olmalı.
Bulduğumuz 200 sayısının sağından başlayarak 3 basamak sayıp virgülü koyalım: 0,200
Sonuç:
Ondalık sayılarda en sondaki sıfırların bir değeri yoktur. Bu yüzden 0,200 sayısını 0,20 veya 0,2 olarak da yazabiliriz.
Yani, mavi renkli kartonlar masanın 0,2‘sini kaplamaktadır.
ÖRNEK SORU: Pazardan kilogramı 28,3 TL olan patatesten 4 kg, kilogramı 18,25 TL olan kuru soğandan 3 kg alan Tülay Hanım’ın toplam kaç TL ödeyeceğini bulalım.
Bu problemde iki farklı ürün var, bu yüzden önce her birinin ne kadar tuttuğunu ayrı ayrı bulmalı, sonra da bu iki tutarı toplamalıyız.
Adım 1: Patateslerin Fiyatını Bulalım
Kilogram fiyatı ile kaç kilogram alındığını çarparız.
28,3 TL/kg x 4 kg = 113,2 TL
Tülay Hanım, patatesler için 113,2 TL öder.
Adım 2: Kuru Soğanların Fiyatını Bulalım
Yine aynı şekilde, kilogram fiyatı ile kaç kilogram alındığını çarpıyoruz.
18,25 TL/kg x 3 kg = 54,75 TL
Tülay Hanım, kuru soğanlar için 54,75 TL öder.
Adım 3: Toplam Tutarı Bulalım
Şimdi de patatesler ve soğanlar için ödediği paraları toplamamız gerekiyor. Ondalık sayılarda toplama yaparken en önemli kural, virgüllerin alt alta gelmesidir.
113,2
+ 54,75
——-
Toplama işlemini kolaylaştırmak için 113,2’nin sonuna bir ‘0’ ekleyerek 113,20 yapabiliriz. Bu, sayının değerini değiştirmez.
113,20
+ 54,75
——-
167,95
Sonuç:
Tülay Hanım’ın pazarda toplamda 167,95 TL ödemesi gerekir.
Umarım çözümler anlaşılır olmuştur. Unutmayın, bol bol pratik yaparak bu konuları çok daha iyi öğrenebilirsiniz. Başarılar dilerim!