8. Sınıf İnkılap Tarihi Ders Kitabı Cevapları Ders Destek Yayınları Sayfa 83
Merhaba sevgili öğrencilerim,
Harika bir test sayfası göndermişsiniz! Gelin, bu soruları birlikte, adım adım ve anlayarak çözelim. Ben sizin İnkılap Tarihi öğretmeniniz olarak, her detayı en anlaşılır şekilde açıklayacağım. Hazırsanız, başlayalım!
4. Soru: Son Osmanlı Mebusan Meclisinde 28 Ocak 1920 tarihli gizli oturumunda Misakımillî kararları kabul edilmiştir. Misakımillî kararlarında;
- I. ulusal bağımsızlık,
- II. kapitülasyonlar,
- III. millî sınırlar,
- IV. ulusal egemenlik
konularından hangilerinin yer aldığı söylenebilir?
a) Yalnız I.
b) Yalnız II.
c) I, II ve III.
d) I, III ve IV.
Çözüm:
Sevgili gençler, Misakımillî yani “Milli Yemin”, bizim Kurtuluş Savaşı’ndaki yol haritamız gibidir. Mebusan Meclisi’nde alınan bu kararlar, “Biz bu şartlardan aşağısını kabul etmeyiz!” demektir. Şimdi maddeleri bu gözle inceleyelim.
Adım 1: Öncülleri tek tek değerlendirelim.
- I. ulusal bağımsızlık: Bu, Misakımillî’nin temel ruhudur. Yani, başka bir devletin boyunduruğu altına girmemek, kendi kararlarımızı kendimiz vermek demektir. Bu kesinlikle var!
- II. kapitülasyonlar: Kapitülasyonlar, yabancı devletlere verilen ekonomik ayrıcalıklardı ve bizim ekonomik bağımsızlığımızı yok ediyordu. Misakımillî’de “Kapitülasyonlar kesinlikle kaldırılmalıdır!” denilmiştir. Dolayısıyla bu konu da kararlar içinde yer alıyor.
- III. millî sınırlar: Misakımillî ile Mondros Ateşkesi imzalandığı sırada işgal edilmemiş olan Türk vatanının sınırları çizilmiştir. Yani “Vatan bir bütündür, parçalanamaz” denilerek sınırlarımız belirtilmiştir. Bu da var.
- IV. ulusal egemenlik: İşte burası çok önemli bir nokta! Ulusal egemenlik, yönetme gücünün millete ait olması demektir (Cumhuriyet gibi). Misakımillî kararları alındığında henüz saltanat kaldırılmamıştı ve bu kararları alan meclis, Padişah’a bağlı olan Mebusan Meclisi’ydi. “Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir” ilkesi, daha sonra Ankara’da açılan Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından kabul edilecektir. Bu yüzden Misakımillî’de doğrudan ulusal egemenlikten bahsedilmez, daha çok ulusal bağımsızlık vurgulanır.
Adım 2: Değerlendirmemize göre I, II ve III numaralı konular Misakımillî kararlarında yer almaktadır. IV numaralı “ulusal egemenlik” ise bu kararların doğrudan bir parçası değildir.
Bu durumda doğru şıkkımız I, II ve III’ü içeren C şıkkı olur.
Sonuç: Doğru Cevap: C
5. Soru: Mustafa Kemal, Birinci Dünya Savaşı’nda;
- Arıburnu’nda düşmanın püskürtülmesinde önemli rol oynamıştır.
- Muş ve Bitlis’in Ruslardan geri alınmasını sağlamıştır.
- İngiliz birliklerini Halep önlerinde durdurmayı başarmıştır.
Bu bilgilere göre Mustafa Kemal’in Birinci Dünya Savaşı’nda hangi cephede görev yaptığı söylenemez?
a) Suriye Cephesi
b) Irak Cephesi
c) Çanakkale Cephesi
d) Kafkas Cephesi
Çözüm:
Çocuklar, bu soruyu çözmek için verilen bilgileri Atatürk’ün savaştığı cephelerle eşleştirmemiz gerekiyor. Tıpkı bir puzzle gibi!
Adım 1: Verilen bilgileri ve ilgili oldukları cepheleri bulalım.
- “Arıburnu’nda düşmanın püskürtülmesi” denince aklımıza hemen neresi geliyor? Elbette Çanakkale Cephesi! Mustafa Kemal burada Anafartalar Kahramanı olarak ün kazanmıştı. Demek ki C şıkkı elendi.
- “Muş ve Bitlis’in Ruslardan geri alınması” başarısı ise Mustafa Kemal’in Kafkas Cephesi‘ndeki görevi sırasında gerçekleşmiştir. O zaman D şıkkı da elendi.
- “İngiliz birliklerini Halep önlerinde durdurması” ise savaşın sonlarına doğru Yıldırım Orduları Grup Komutanı olarak görev yaptığı Suriye Cephesi‘nde olmuştur. Bu durumda A şıkkı da elendi.
Adım 2: Eşleştirme yaptığımızda Çanakkale, Kafkas ve Suriye Cepheleri’nde görev yaptığını görüyoruz. Geriye hangi şık kaldı? Irak Cephesi. Mustafa Kemal, Birinci Dünya Savaşı sırasında Irak Cephesi’nde görev yapmamıştır.
Sonuç: Doğru Cevap: B
6. Soru: Mondros Ateşkes Antlaşması’nın imzalanmasından hemen sonra İtilaf Devletleri, Anadolu’yu işgale başladı. Bu durum karşısında yerel direniş örgütleri olan Kuvâ-yı Milliye birlikleri kuruldu. Bu birlikler kendi bölgelerinde etkin olmasına rağmen düşmanın ilerleyişini tam olarak durduramaması ve düzensiz hareket etmesinden dolayı bir süre sonra kaldırılarak düzenli orduya geçildi. Kuvâ-yı Milliye birlikleri ile ilgili olarak,
- I. Ülkenin tamamında etkili olamamıştır.
- II. Düzensiz askerî birliklerdir.
- III. Ülkenin işgaline kayıtsız kalmamıştır.
- IV. Ulusal bilincin uyandırılmasında etkili olmuştur.
yargılarından hangileri söylenebilir?
a) I ve II.
b) I ve III.
c) II, III ve IV.
d) I, II, III ve IV.
Çözüm:
Kuvâ-yı Milliye, halkın işgallere karşı “Vatanımı vermem!” diye oluşturduğu fedakâr birliklerdir. Gelin bu kahraman birliklerin özelliklerine bakalım.
Adım 1: Verilen yargıları Kuvâ-yı Milliye’nin özellikleriyle karşılaştıralım.
- I. Ülkenin tamamında etkili olamamıştır: Bu doğru bir bilgidir. Kuvâ-yı Milliye, bölgesel direniş hareketleridir. Herkes kendi bölgesini savunmaya çalışmıştır. Ülke genelinde bir organizasyonları yoktur.
- II. Düzensiz askerî birliklerdir: Bu da doğrudur. Zaten paragrafta “düzensiz hareket etmesinden dolayı” kaldırıldığı belirtiliyor. Askeri bir eğitimleri, tek bir merkezden emir alma durumları yoktu.
- III. Ülkenin işgaline kayıtsız kalmamıştır: Kesinlikle doğru! Zaten kurulma amaçları işgallere karşı direnmektir. Kayıtsız kalmak yerine canları pahasına mücadele etmişlerdir.
- IV. Ulusal bilincin uyandırılmasında etkili olmuştur: Bu da çok önemli bir özelliğidir. İşgallere karşı direnişin mümkün olduğunu halka göstermişler, insanlara umut aşılamışlar ve Milli Mücadele ruhunun canlanmasını sağlamışlardır.
Adım 2: Gördüğümüz gibi, verilen yargıların hepsi Kuvâ-yı Milliye’nin özelliklerini doğru bir şekilde yansıtıyor.
Sonuç: Doğru Cevap: D
7. Soru: Ayşe Öğretmen, öğrencilerine “Erzurum Kongresi bölgesel olarak toplanmasına rağmen kongrede tüm ulusu ilgilendiren kararlar alınmıştır.” demiştir. Ayşe Öğretmen’in bu ifadesi Erzurum Kongresi’nde kabul edilen,
- I. Millî sınırlar içerisinde vatan bir bütündür, asla parçalanamaz.
- II. Doğu Anadolu’daki bütün cemiyetler Doğu Anadolu Müdafaa-i Hukuk Cemiyetinin bünyesinde toplanacaktır.
- III. Manda ve himaye kabul edilemez.
maddelerinden hangileriyle desteklenmektedir?
a) Yalnız I.
b) Yalnız III.
c) I ve III.
d) I, II ve III.
Çözüm:
Çok güzel bir soru! Erzurum Kongresi, toplanış amacı bakımından bölgesel olsa da aldığı kararlar bakımından ulusaldır. Ayşe Öğretmen’in dediği gibi, şimdi bu kararlardan hangilerinin “tüm ulusu” ilgilendirdiğini bulalım.
Adım 1: Maddeleri “bölgesel mi?” yoksa “ulusal mı?” diye ayırt edelim.
- I. Millî sınırlar içerisinde vatan bir bütündür, asla parçalanamaz: Bu karar sadece Doğu Anadolu’yu mu ilgilendiriyor? Hayır! Bütün vatanı, Trakya’dan Kars’a kadar her yeri ilgilendiriyor. O zaman bu ulusal bir karardır.
- II. Doğu Anadolu’daki bütün cemiyetler Doğu Anadolu Müdafaa-i Hukuk Cemiyetinin bünyesinde toplanacaktır: Bakın, bu kararda özellikle “Doğu Anadolu” vurgusu var. Sadece o bölgedeki derneklerin birleşmesini söylüyor. Bu yüzden bu bölgesel bir karardır.
- III. Manda ve himaye kabul edilemez: Yani “Başka bir devletin koruması altına girmeyi asla kabul etmiyoruz!” demek. Bu, sadece bir bölgenin değil, tüm Türk milletinin bağımsızlığıyla ilgili bir karardır. Dolayısıyla bu da ulusal bir karardır.
Adım 2: Ayşe Öğretmen’in “tüm ulusu ilgilendiren kararlar alınmıştır” ifadesini destekleyen maddeler, ulusal nitelikte olan I. ve III. maddelerdir.
Sonuç: Doğru Cevap: C
Umarım açıklamalarım faydalı olmuştur. Unutmayın, tarihi anlamak, geçmişi doğru okumakla mümkündür. Başarılar dilerim!