Anlık görüntüleyici sayısı yükleniyor…
Merhaba sevgili öğrencilerim,
Ben 8. Sınıf İnkılap Tarihi öğretmeniniz. Gönderdiğiniz görseldeki soruları sizin için adım adım, anlaşılır bir şekilde çözeceğim. Mondros Ateşkes Antlaşması, tarihimizin en önemli ve en zorlu dönemlerinden birinin başlangıcıdır. Bu yüzden maddelerini ve arkasındaki niyetleri iyi anlamamız gerekiyor. Haydi başlayalım!
***
Soru 1: Mondros Ateşkes Antlaşması’nın en ağır maddesi sizce hangisidir? Neden?
Bu soru, aslında bir yorum sorusu ama tarihsel gerçeklere dayanarak cevaplamamız gerekiyor. Mondros’un neredeyse her maddesi çok ağır ve ülkemizin geleceği için tehlikeliydi. Ancak iki tanesi var ki, diğerlerinden çok daha tehlikeli ve her türlü işgale kapı açan maddelerdi. Bunlar 7. ve 24. maddelerdir. Gelin nedenini inceleyelim.
Madde 7: İtilaf Devletleri, güvenliklerini tehdit edecek bir durum olduğunda herhangi stratejik bir bölgeyi işgal edebilecektir.
Madde 24: Vilayet-i Sitte denilen altı ilde (Erzurum, Van, Diyarbakır, Elâzığ, Sivas, Bitlis) herhangi bir karışıklık çıkarsa bu iller, İtilaf Devletleri tarafından işgal edilebilecektir.
Çözüm:
Adım 1: Maddelerin ne anlama geldiğini düşünelim. 7. madde, İtilaf Devletleri’ne çok geniş ve ucu açık bir hak tanıyor. “Güvenliklerini tehdit edecek bir durum” ne demek? Bunu kim belirleyecek? Tabii ki kendileri! Bu madde, aslında Anadolu’nun herhangi bir noktasını canları istediği zaman işgal edebilmeleri için kendilerine hazırladıkları yasal bir kılıftı.
Adım 2: 24. maddenin amacını anlayalım. Bu madde ise özellikle Doğu Anadolu’daki 6 ilimizi hedef alıyor. Buradaki amaçları, bu bölgede bir karışıklık çıkarıp (veya çıkmış gibi gösterip) bölgeyi işgal etmek ve gelecekte burada bir Ermeni devleti kurmaktı.
Sonuç:
Her iki madde de çok tehlikeli olsa da, en ağır madde kesinlikle 7. maddedir. Çünkü 24. madde sadece belirli bir bölgeyi hedeflerken, 7. madde tüm yurdumuzu, vatanımızın her karış toprağını işgal tehdidi altında bırakıyordu. İtilaf Devletleri, daha sonra İzmir’i, İstanbul’u ve Anadolu’nun birçok yerini bu maddeyi bahane ederek işgal etmişlerdir. Yani bu madde, Osmanlı Devleti’ni fiilen sona erdiren ve tüm işgallerin kapısını açan bir anahtar gibiydi.
***
Soru 2 (Etkinlik): İtilaf Devletleri’nin Mondros Ateşkes Antlaşması’nın yukarıda verilen maddeleri ile ulaşmak istedikleri hedefleri belirleyiniz. Bu maddelerin numaralarını örnekteki gibi ilgili kutucuklara yazınız.
Harika bir etkinlik! Bu etkinlik, antlaşma maddelerinin arkasındaki gizli amaçları, yani İtilaf Devletleri’nin asıl niyetlerini anlamamızı sağlayacak. Haydi kutucukları maddelerle eşleştirelim.
Çözüm:
-
Stratejik bölgelerin denetimini ele geçirmek
Bu hedefe ulaşmak için 1. madde (Çanakkale ve İstanbul Boğazları’nın kontrolü) ve 10. madde (Tersane, liman ve haberleşme araçlarının kontrolü) doğrudan kullanılmıştır. Boğazlar ve limanlar en önemli stratejik noktalardır.
Cevap: 1, 10 -
Altı ili kapsayan bölgede bir Ermeni devleti kurmak
Bu hedef çok açık bir şekilde 24. maddede belirtilmiştir. “Vilayet-i Sitte” yani Altı İl (Erzurum, Van, Diyarbakır, Elazığ, Sivas, Bitlis) ifadesi doğrudan bu amaca hizmet etmektedir.
Cevap: 24 -
Osmanlı Devleti’ni savunmasız bırakarak işgalleri kolaylaştırmak
Bir devleti savunmasız bırakmanın en kolay yolu, ordusunu dağıtmaktır. 5. madde tam olarak bunu yapıyor: “Osmanlı orduları derhâl terhis edilecek, orduya ait tüm silah ve cephaneler İtilaf Devletleri’ne teslim edilecek.” Ordusu ve silahı olmayan bir ülke kendini nasıl savunabilir ki?
Cevap: 5 -
İşgallerden Türk halkının haberdar olmamasını sağlamak
Halkın bir araya gelip örgütlenmesini engellemek için iletişimini kesmek gerekir. 10. madde ile “telsiz, telgraf ve kabloların denetimi” İtilaf Devletleri’ne geçiyordu. Böylece halkın işgallerden haberdar olması ve birbirleriyle iletişim kurarak direniş başlatması engellenmek istenmiştir.
Cevap: 10 -
Osmanlı Devleti’ni uluslararası alanda suçlu çıkararak kendilerini aklamak
Bu, örnekte de verilmiş. 22. madde çok adaletsiz bir maddedir. “Osmanlı esirleri tutuklanacak, İtilaf Devletleri’nin ve Ermenilerin esirleri serbest bırakılacak.” Bu eşit olmayan muamele ile dünyaya “Bakın, Osmanlılar savaş suçlusu, biz ise masumuz.” mesajı vermeye çalışmışlardır.
Cevap: 22 -
Yapacakları işgaller için yasal zemin hazırlamak
Bir yeri işgal etmek için uluslararası alanda bir bahaneniz, yani bir “yasal dayanağınız” olmalı. İşte 7. madde tam olarak bu işe yarıyordu. “Güvenliğimiz tehlikede” diyerek yapacakları tüm işgallere hukuki bir kılıf hazırlamış oldular.
Cevap: 7
Umarım bu açıklamalar Mondros Ateşkes Antlaşması’nın ne kadar tehlikeli bir belge olduğunu anlamanıza yardımcı olmuştur. Unutmayın, bu antlaşma bir barış değil, yurdumuzu işgal etmek için hazırlanmış bir plandı. İşte Kurtuluş Savaşı’mız da bu plana karşı bir başkaldırı olarak başlamıştır.
İyi çalışmalar dilerim! Aklınıza takılan bir şey olursa yine sorun.
Henüz onaylanmış öğrenci çözümü yok.
İlk çözümü sen paylaşabilirsin. Aşağıdaki formdan fotoğrafını yükle.
1 takipçi