8. Sınıf İnkılap Tarihi Ders Kitabı Cevapları Ders Destek Yayınları Sayfa 45
Merhaba sevgili öğrencilerim,
Ben 8. Sınıf İnkılap Tarihi öğretmeniniz. Bugün birlikte, bana gönderdiğiniz bu harika görseli inceleyeceğiz. Bu görsel, I. Dünya Savaşı gibi karmaşık bir konuyu anlamamız için çok güzel bir özet sunuyor. Gelin, bu görseldeki bilgileri adım adım analiz edelim ve savaşın nedenlerini, taraflarını daha iyi kavrayalım.
***
Soru 1: Görselde I. Dünya Savaşı’na katılan devletler hangi iki ana grup altında toplanmıştır ve bu gruplarda hangi ülkeler yer almaktadır?
Çözüm:
Sevgili çocuklar, bu görselde savaşın iki ana tarafı, yani iki büyük askeri ve siyasi blok bizlere gösterilmiş. Haritanın üst kısmında ve alt kısmında bu grupların isimlerini görebilirsiniz. Hadi birlikte bakalım.
Adım 1: İlk olarak grupların isimlerini bulalım. Görselde bu gruplar İTİLAF DEVLETLERİ ve İTTİFAK DEVLETLERİ olarak adlandırılmış.
Adım 2: Şimdi de bu grupların içinde hangi devletlerin yer aldığına bakalım. Görseldeki kutucuklardan bu bilgiyi kolayca çıkarabiliriz.
- İtilaf Devletleri (Anlaşma Devletleri):
- İngiltere
- Fransa
- İtalya (İtalya başlangıçta İttifak grubunda olsa da sonradan İtilaf grubuna geçmiştir. Bu görselde İtilaf grubunun nedenleri arasında gösterilmiş.)
- Rusya
- İttifak Devletleri (Bağlaşma Devletleri):
- Almanya
- Avusturya-Macaristan İmparatorluğu
- Osmanlı Devleti
Gördüğünüz gibi, Avrupa’nın büyük güçleri bu iki kutupta toplanmış ve bu durum büyük bir savaşın habercisi olmuş.
***
Soru 2: Görseldeki bilgilere göre İtilaf Devletleri’nin savaşa girme nedenleri nelerdir? Her ülke için ayrı ayrı açıklayınız.
Çözüm:
Elbette, şimdi de her bir İtilaf Devleti’nin savaşa neden dahil olduğuna bakalım. Unutmayın, her devletin kendi çıkarları vardı ve bu çıkarlar onları savaşa sürükledi.
Adım 1: İngiltere’nin nedenlerini inceleyelim.
İngiltere: İngiltere o dönemde “üzerinde güneş batmayan imparatorluk” olarak biliniyordu çünkü çok geniş bir sömürge ağı vardı. Sanayisi hızla gelişen Almanya’nın sömürge arayışı, İngiltere’nin çıkarlarıyla çatışıyordu. Yani en büyük neden sömürgecilik yarışıydı.
Adım 2: Fransa’nın nedenlerine bakalım.
Fransa: Fransa, 1871’de Almanya ile yaptığı Sedan Savaşı’nda Alsas-Loren (Alsace-Lorraine) bölgesini kaybetmişti. Bu bölge, kömür gibi önemli yeraltı kaynaklarına sahipti. Fransa, hem bu önemli bölgeyi geri almak hem de Almanya’ya karşı İngiltere ile birlikte hareket etmek istiyordu.
Adım 3: İtalya’nın hedeflerini görelim.
İtalya: Tıpkı Almanya gibi siyasi birliğini geç tamamlayan İtalya da sanayisi için ham madde ve pazar arıyordu. Bu yüzden sömürge arayışına girmişti. Ayrıca gözü, Avusturya-Macaristan İmparatorluğu’nun elindeki bazı topraklardaydı.
Adım 4: Rusya’nın amacını anlayalım.
Rusya: Rusya, Panslavizm politikası izliyordu. Bu politika, Balkanlardaki Slav kökenli halkları kendi himayesi altında birleştirmeyi amaçlıyordu. Bu durum, Balkanlarda toprağı olan Avusturya-Macaristan İmparatorluğu ile Rusya’yı karşı karşıya getiriyordu.
***
Soru 3: Görseldeki bilgilere göre İttifak Devletleri’nin savaşa girme nedenleri nelerdir? Her ülke için ayrı ayrı açıklayınız.
Çözüm:
Harika gidiyoruz! Şimdi de madalyonun diğer yüzüne, yani İttifak Devletleri’nin savaşa girme nedenlerine bakalım.
Adım 1: Almanya’nın nedenlerini inceleyelim.
Almanya: Siyasi birliğini geç tamamladığı için sömürgecilik yarışına da geç katılmıştı. Güçlü sanayisi için ham madde ve pazar arıyordu. Bu durum, onu en büyük sömürge imparatorluğu olan İngiltere ile rakip yaptı. Ayrıca, elinde tuttuğu Alsas-Loren bölgesi yüzünden Fransa ile de mücadele halindeydi.
Adım 2: Avusturya-Macaristan İmparatorluğu’nun nedenlerine bakalım.
Avusturya-Macaristan İmparatorluğu: Bu imparatorluk, çok uluslu bir yapıya sahipti (içinde Sırplar, Hırvatlar, Çekler gibi birçok farklı millet yaşıyordu). Rusya’nın Balkanlardaki Panslavizm politikası, bu milletleri kışkırtarak imparatorluğu dağıtabilirdi. Bu yüzden Rusya’nın bu politikasından çok rahatsızdı.
Adım 3: Osmanlı Devleti’nin savaşa girme nedenlerini görelim.
Osmanlı Devleti: Osmanlı, son yüzyıllarda çok fazla toprak kaybetmişti ve siyasi olarak yalnız kalmıştı. Özellikle İngiltere, Fransa ve Rusya’ya karşı büyük bir güvensizlik duyuyordu. Almanya’nın yanında savaşa girerek hem bu siyasi yalnızlıktan kurtulmak hem de kaybettiği toprakları geri almak istiyordu.
***
Soru 4: Görselin alt kısmındaki zaman çizelgesine göre I. Dünya Savaşı’nı başlatan olay nedir ve bu olaydan sonraki gelişmeler nasıl sıralanmıştır?
Çözüm:
Çocuklar, savaşların genel ve özel nedenleri vardır. Yukarıda saydıklarımız genel nedenlerdi, yani bardağı dolduran damlalardı. Şimdi bardağı taşıran son damlaya, yani savaşı başlatan olaya bakacağız.
Adım 1: Savaşı başlatan kıvılcımı bulalım. Zaman çizelgesine baktığımızda, 28 Haziran 1914 tarihinde Avusturya-Macaristan Veliahtının (tahtın varisi) bir Sırp milliyetçisi tarafından öldürülmesi olayını görüyoruz. İşte bu olay, savaşın fitilini ateşleyen “özel neden”dir.
Adım 2: Bu olaydan sonra yaşanan zincirleme reaksiyonu takip edelim. Zaman çizelgesi bize her şeyi anlatıyor:
- 28 Temmuz 1914: Avusturya-Macaristan, Sırbistan’a savaş açtı.
- 1 Ağustos 1914: Almanya, Sırbistan’ı koruyan Rusya’ya savaş açtı.
- 4 Ağustos 1914: İngiltere, Almanya’ya savaş açtı.
- 2 Kasım 1914: Osmanlı Devleti, İttifak Devletleri’nin yanında savaşa dahil oldu.
Gördüğünüz gibi, bir olay bütün dünyayı etkileyen bir dizi savaş ilanıyla sonuçlandı ve I. Dünya Savaşı resmen başlamış oldu.
Umarım bu açıklamalar, görseli daha iyi anlamanıza ve I. Dünya Savaşı’nın nedenlerini kavramanıza yardımcı olmuştur. Unutmayın, tarih olaylar arasındaki neden-sonuç ilişkilerini anlamaktır. Aklınıza takılan bir şey olursa çekinmeden sorun. İyi çalışmalar dilerim!