Harika bir soru! Merhaba sevgili öğrencilerim, ben 6. sınıf matematik öğretmeniniz. Bugün birlikte işlem önceliği konusunu daha iyi anlamak için kitaptaki bu harika soruları çözeceğiz. Unutmayın, matematikte doğru sırayı takip etmek, doğru sonuca ulaşmanın anahtarıdır.
Haydi başlayalım!
Soru: 6C sınıfı matematik öğretmeni yazı tahtasına 5 x 8 + 2 işlemini yazıyor. Damla işlemin sonucunu 42, Ozan 50 olarak buluyor. Siz bu işlemi yaparken Damla ve Ozan’ın çözüm yollarından hangisini tercih ederdiniz? Nedenini açıklayınız.
Çözüm:
Bu soruyu çözmek için matematikteki en önemli kurallardan biri olan “İşlem Önceliği” kuralını hatırlamamız gerekiyor. Bu kural bize birden fazla işlem olduğunda hangisini önce yapacağımızı söyler.
İşlem önceliği kuralına göre; çarpma ve bölme işlemleri, toplama ve çıkarma işlemlerinden her zaman önce yapılır.
Şimdi Damla’nın ve Ozan’ın çözümlerini bu kurala göre inceleyelim:
Damla’nın Çözümü:
5 x 8 + 2
Adım 1: Damla, işlem önceliği kuralını doğru bir şekilde uygulamış ve önce çarpma işlemini yapmış.
5 x 8 = 40
Adım 2: Çarpma işleminden bulduğu sonuca 2’yi eklemiş.
40 + 2 = 42
Sonuç: 42
Damla’nın çözümü işlem önceliği kuralına tamamen uygundur.
Ozan’ın Çözümü:
5 x 8 + 2
Adım 1: Ozan ise önce toplama işlemini yapmış. Yani 8 ile 2’yi toplamış.
8 + 2 = 10
Adım 2: Toplama işleminden bulduğu sonucu 5 ile çarpmış.
5 x 10 = 50
Sonuç: 50
Ozan, işlem önceliği kuralına uymamıştır. Çarpma işlemi toplamadan önce gelmesine rağmen, o önce toplamayı yapmıştır.
Değerlendirme:
Matematikte kurallar çok önemlidir ve işlem önceliği kuralı bize çarpmanın toplamadan önce yapılması gerektiğini söyler. Bu yüzden Damla’nın çözümü doğrudur. Biz de bu işlemi yaparken Damla’nın yolunu izlemeliyiz çünkü matematiksel olarak doğru olan yöntem budur.
Şimdi de alttaki örnekleri inceleyerek işlem önceliği konusunu iyice pekiştirelim.
1. a) 2 + 6 . 3
Bu işlemde hem toplama hem de çarpma var. Kuralımıza göre önce çarpmayı yapmalıyız.
Adım 1: Önce çarpma işlemini yapalım: 6 . 3 = 18
Adım 2: Şimdi bulduğumuz sonucu toplama işlemine ekleyelim: 2 + 18 = 20
Sonuç: 20
1. b) 15 – 18 ÷ 2
Bu işlemde çıkarma ve bölme var. Kuralımıza göre bölme işlemi çıkarmadan önce gelir.
Adım 1: Önce bölme işlemini yapalım: 18 ÷ 2 = 9
Adım 2: Şimdi bulduğumuz sonucu çıkarma işleminde yerine yazalım: 15 – 9 = 6
Sonuç: 6
1. c) (12 – 4) . 5
İşte burada yeni bir kahramanımız var: Parantez! Eğer bir işlemde parantez varsa, diğer tüm işlemlerden önce mutlaka parantezin içindeki işlem yapılır.
Adım 1: Önce parantez içindeki çıkarma işlemini yapalım: 12 – 4 = 8
Adım 2: Şimdi parantezden çıkan sonuçla çarpma işlemini yapalım: 8 . 5 = 40
Sonuç: 40
1. ç) 18 ÷ (17 – 14)
Yine bir parantezli işlem! Öncelik tabii ki parantezin içinde.
Adım 1: Önce parantez içindeki çıkarma işlemini yapalım: 17 – 14 = 3
Adım 2: Şimdi parantezden çıkan sonuçla bölme işlemini yapalım: 18 ÷ 3 = 6
Sonuç: 6
Umarım bu açıklamalar konuyu daha iyi anlamanıza yardımcı olmuştur. Unutmayın, işlem sırası: 1. Parantez İçi, 2. Çarpma veya Bölme, 3. Toplama veya Çıkarma. Başarılar dilerim!